Βιαστική ειρήνη κι ελληνικό ενδιαφέρον

Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, σύμβουλος επιχειρήσεων – συγγραφέας

Συχνά όταν αναφερόμαστε στην παγκόσμια ειρήνη, θυμίζουμε τυποποιημένες απαντήσεις σε ερωτήσεις καλλιστείων! Την ευχόμαστε να θέρμη, την περιγράφουμε με ελπίδα αλλά αδυνατούμε να αρθρώσουμε συγκεκριμένο σχέδιο που να ικανοποιεί τις αντικρουόμενες πλευρές κάθε διαμάχης. Κάπως έτσι δείχνουν εξελίσσονται τα πράγματα και στη Γάζα.

Η καταλυτικά θετική παρέμβαση Τραμπ, ξένισε πολλούς που βολεύονταν σε μια μηδενιστική κριτική που δεν αξιολογεί την αποτελεσματικότητα. Άλλοι πάλι βιάστηκαν να διακηρύξουν το τέλος μιας πολυετούς σύγκρουσης και να απαιτήσουν την απονομή του βραβείου Νόμπελ στον σωτήρα! Η αλήθεια συνήθως κρύβεται στις λεπτομέρειες, ανάμεσα στις γραμμές.

Ο Τραμπ χρησιμοποίησε τεχνοκρατικά χαρακτηριστικά για να δημιουργήσει ένα πλαίσιο αμοιβαίας ασφαλούς απελευθέρωσης των ομήρων και ένα πρόσκαιρο διοικητικό μοντέλο, θεωρητικά ικανό να διατηρήσει το ήρεμο κλίμα για κάποιο χρονικό διάστημα. Όχι ότι και σε αυτό το πρώτο στάδιο αποκλείεται να εμφιλοχωρήσει η καχυποψία και να προκύψει οπισθοχώρηση από τα συμφωνηθέντα. Αυτό όμως που τρομάζει περισσότερο είναι το αν και πώς μπορούν τα αμέσως επόμενα βήματα να συμβιβαστούν τόσο αντίρροπες μεταξύ τους τάσεις.

Τόσο στην πλευρά του Ισραήλ, όσο και στην Παλαιστινιακή, δεν υπάρχει μια καθαρή γραμμή για το ζητούμενο. Κι αυτό είναι εύκολο να φέρει νέες εσωτερικές διαφωνίες και εκατέρωθεν προβοκάτσιες. Ακόμη όμως κι αν περάσουμε με επιτυχία αυτό το στάδιο, η δυσκολία να υπάρξει οριστική λύση σε ένα χρονίζων θέμα είναι τεράστια. Η ειρήνη απαιτεί πέρα από λεπτούς χειρισμούς και αμοιβαία πρόθεση υπέρβασης είτε του μικρομεγαλισμού, είτε του μαξιμαλισμού που θρέφει τις ουτοπικές διεκδικήσεις.

Δεν γνωρίζουμε ακόμα αν και τι ρόλο θα διαθέτει η Ελλάδα στην ανοικοδόμηση της περιοχής και στο γεωπολιτικό τραπέζι που αναδιατάσσεται. Το σίγουρο φαίνεται να είναι η κεντρική θέση που εξασφαλίζεται για την Τουρκία. Κι αν αυτή η θέση περιοριστεί στο εμπορικό κομμάτι, τότε δεν προκύπτει ιδιαίτερος λόγος ανησυχίας. Τι θα συμβεί όμως αν αυτή η “παραχώρηση” από τις ΗΠΑ, σηματοδοτεί μια γενικότερη αλλαγή πλεύσης, μια ευρύτερη ταύτιση Τραμπ – Ερντογάν;

Τότε, ποιος μπορεί να αποκλείσει διεθνή πίεση στην ελληνική και την κυπριακή πλευρά για διευθέτηση των ανοιχτών ζητημάτων; Ποιος μπορεί να αποκλείσει ένα αντίστοιχο σχέδιο για το Κυπριακό ή μια διαμεσολάβηση με “ενέχυρο” την ασφάλιση διαχείριση των ενεργειακών πόρων της Ανατολικής Μεσογείου;

Θέλουμε να πιστεύουμε ότι έχουσι γνώση και στρατηγικό σχέδιο οι φύλακες για την προάσπιση των εθνικών δικαίων. Η Τουρκία αναβαθμίζεται κι η Ελλάδα οφείλει να βιαστεί να οικοδομήσει… χθες τις δικές της απαραίτητες ισχυρές συμμαχίες, βασισμένες στα αδιαμφισβήτητα πλεονεκτήματά της. Πριν να είναι πολύ αργά…