Μια άλλη διάσταση του “brain drain”, μάλλον πιο τρομακτική 

Γράφει ο Απόστολος Τσιμογιάννης

«Είμαστε αρκετά έξυπνοι για να δημιουργήσουμε μηχανές πιο έξυπνες από εμάς και αρκετά ανόητοι για να το κάνουμε…», είχε επισημάνει σε συνέντευξή του ο James Withaker, ανώτερο στέλεχος της Microsoft ( SKAI Ιστορίες 5/6/18).

Η έννοια του “brain drain”, καθιερώθηκε τα τελευταία 15 χρόνια, για να υποδηλώσει τη διαρροή, ουσιαστικά τη μετανάστευση μορφωμένων νέων, που έφυγαν στο εξωτερικό για εξεύρεση εργασίας, αξιοκρατία και καλύτερους όρους απασχόλησης.

Κατά μια έννοια όμως, η ερμηνεία του όρου σηματοδοτεί το άδειασμα/αποστράγγιση του εγκεφάλου , αυτό που δυστυχώς φαίνεται να συμβαίνει με τις νέες τεχνολογίες, οι οποίες απορροφούν γνώσεις, συναισθήματα και εμπειρίες του ανθρώπινου εγκεφάλου, αδειάζοντάς τον .

Η ΤΝ τρέφεται και δυναμώνει, απομυζώντας τις δικές μας πληροφορίες, που δυστυχώς εμείς οι ίδιοι αφελώς της προσφέρουμε.

Ο βομβαρδισμός με πληθώρα πληροφοριών, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων είναι άχρηστες, η συνεχής σύνδεση με το διαδίκτυο και οι διαρκώς αυξανόμενες απαιτήσεις, δημιουργούν τεχνηέντως ένα πλαίσιο «εικονικού πνιγμού». Έτσι οδηγούμαστε στην υποχρεωτική εξάρτησή μας από τη ΤΝ, που λειτουργεί δήθεν ανακουφιστικά…, αδειάζοντας το μυαλό μας και απαλλάσσοντάς μας από τις δυσκολίες, που αναλαμβάνει να διεκπεραιώσει, ενώ ταυτόχρονα μας τραβά όλο και πιο βαθιά, σαν κινούμενη άμμος.

Η εξάρτηση γίνεται όλο και πιο εμφανής, η απεξάρτηση είναι πλέον αδύνατη και η συναισθηματική ικανοποίηση, μέσω των ψηφιακών συστημάτων, μάλλον αναπόφευκτη, καθώς η μοναχικότητα θα αυξάνει, οι οικογένειες θα μειώνονται και θα μικραίνουν, οι φιλίες θα υπονομεύονται από την έλλειψη εμπιστοσύνης και κοινών αξιακών κωδίκων, ενώ το σεξ θα καταστεί μια μηχανιστική διαδικασία.

Όλα όσα δυναμώνουν ψυχικά, σωματικά και πνευματικά τον άνθρωπο, τείνουν να αντικατασταθούν, από εικονικές καταστάσεις. Ουσιαστικά απομακρυνόμαστε από τη φυσική ζωή, όπως αυτή διαμορφώθηκε χιλιάδες χρόνια και μπαίνουμε σε ένα μονόδρομο χωρίς διεξόδους, χωρίς ελευθερία, χωρίς πραγματική ικανοποίηση, όλο και πιο ευάλωτοι.

Τα τυράκια πολλά, νόστιμα και εκλεκτά. Η φάκα όμως παραμονεύει στο βάθος του διαδρόμου. Το χτύπημα της καίριο και αναπόφευκτο. Η αναζήτηση των ψευδαισθήσεων, του τέλειου, του απόλυτου, της υπέρτατης ευχαρίστησης, μακριά από ελέγχους, κανόνες, πλαίσια και στερεότυπα, αποδεικνύεται ουτοπία! Όμως τότε δεν θα υπάρχει γυρισμός, παρά μόνο υποταγή!!!

Η δυνατότητα ελέγχου της ανθρώπινης σκέψης, περιέρχεται σε ιδιωτικά ολιγοπώλια. Αποκτώντας τεράστιους όγκους δεδομένων, που επεξεργάζονται με αστραπιαία ταχύτητα πέρα από κάθε ανθρώπινη ικανότητα, σύντομα θα μας γνωρίζουν πολύ καλύτερα, κι’ από εμάς τους ίδιους. Έτσι η γνώμη που θα μας προσφέρουν στο εγγύς μέλλον θα μας φαίνεται «σοφή». Θα ακολουθούμε συνειδητά και ασυνείδητα τις δικές τους προτροπές. Τα μικροτσίπ, θα επιβληθούν στα μυαλά μας.

Εκείνο, όμως, που δεν μπορούν να πετύχουν οι μηχανές, είναι η δημιουργικότητα. Η ανθρώπινη δημιουργικότητα είναι μοναδική, γιατί πηγάζει από τη φαντασία, τα συναισθήματα και τις εμπειρίες μας. Η φαντασία είναι εκείνη που δίνει νόημα στα δεδομένα, τα συνδέει, τα ανασυνθέτει, τα μετασχηματίζει και τελικά, γεννά κάτι νέο, πρωτότυπο και προσωπικό.

Είναι η δύναμη που επιτρέπει στον άνθρωπο να υπερβαίνει το ήδη γνωστό και να προτείνει εναλλακτικές, εκεί όπου οι αλγόριθμοι αναπαράγουν μοτίβα και μας δίνουν έτοιμες λύσεις, από το «απόθεμα δεδομένων» που έχουν. 

Αυτή, λοιπόν, θα μας επιτρέψει να διατηρήσουμε τον ανθρωποκεντρικό προσανατολισμό μας και ν’ αποφύγουμε την αποστράγγιση των εγκεφάλων μας.