Πέρα από την ψυχή και το μυαλό της παράταξης 

Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, σύμβουλος επιχειρήσεων – συγγραφέας

“Η ΝΔ είναι το μεγάλο ευρωπαϊκό κεντροδεξιό κόμμα της Ελλάδας., Στελεχώνεται από διαφορετικές προσωπικότητες που εκφράζουν διαφορετικές ιδεολογικές αποχρώσεις. Αυτό δεν είναι κακό, είναι πλούτος. Είμαι υπέρ των τάσεων στα κόμματα, όπως συμβαίνει σε ολόκληρη την Ευρώπη, υπό την προϋπόθεση όμως ότι αυτές οι τάσεις δεν μετατρέπονται σε φατρίες με προσωπικές στρατηγικές.”

Το ποιος έκανε αυτή τη δήλωση ανοχής στη διαφορετική άποψη και σαφέστατης ανάδειξής της σε δημιουργικό στοιχείο μιας μεγάλης παράταξης, θα το αναφέρω στο τέλος. Άλλωστε τότε παρά το γεγονός ότι αποτελούσε κορυφαίο στέλεχος της ΝΔ, κι όπως αποδείχτηκε λίγους μήνες μετά, κι εν δυνάμει κορυφαίο υπουργό, θεωρώντας ότι οι θέσεις του ίσως δεν αποτελούσαν πλειοψηφικό ρεύμα αντιμετώπιζε τη διαφωνία ως αυτό που όντως είναι, όταν δεν γίνεται με εμμονική διάθεση. Μια απαραίτητη σύνθεση που προσδίδει μεγαλύτερη δύναμη και ευρύτητα αντίληψης σε έναν μεγάλο κομματικό οργανισμό.

Η σοφία του Νίτσε προσπάθησε να ορίσει τι υπάρχει πέρα από το καλό και το κακό. Τι σηματοδοτεί την υπέρβαση της υποτιμητικής ταπεινότητας και της σκοτεινής μοχθηρίας μέσα από τη γνήσια ανθρώπινη θέληση.

Αντίστοιχα μετά από επτά χρόνια κυβερνητικής πορείας, κι ενόψει της επερχόμενης νέας εκλογικής μάχης, η ΝΔ οφείλει να αναρωτηθεί τι υπάρχει πέρα από την ψυχή και το μυαλό της παράταξης και πώς συνδυάζονται αρμονικά αυτά τα δύο θέτοντας τα διλήμματα και το διακύβευμα του επόμενου ιστορικού διαστήματος όπως ορίζονται από τις εσωτερικές και τις διεθνείς προκλήσεις.

Η ΝΔ ήρθε ξανά στην εξουσία κυρίως λόγω του φόβου για τη συνέχιση των αυτοσχεδιασμών του ΣΥΡΙΖΑ που φόρτωσαν τη χώρα με μια λεόντειο τρίτη συμφωνία με τους δανειστές που πολλαπλασίασε τα μνημονιακά μέτρα, επανέφερε την ύφεση, φόρτωσε το δημόσιο χρέος με νέα βάρη (για τα οποία ο Τσίπρας επιχαίρει ως δήθεν λειτουργική αύξηση των αποθεματικών!), και δέσμευση της δημόσιας περιουσίας για την αποπληρωμή μου.

Η δεύτερη ευκαιρία δόθηκε γιατί αντιμετώπισε ψύχραιμα και αποδοτικά πολλαπλές κρίσεις και την ίδια στιγμή η αντιπολίτευση, χαμένη στα μεγαλεία του παρελθόντος, δεν κατόρθωσε να αρθρώσει εναλλακτικό σχέδιο.

Όλα αυτά με πλήρη εσωκομματικά ενότητα, με περιθώρια έκφρασης επισημάνσεων και προειδοποιήσεων για πιθανές επισφαλείς, κυρίως μακροπρόθεσμα, κινήσεις. Η διεύρυνση δεν έδειχνε να έρχεται σε αντίθεση, ούτε να δημιουργεί ρήξη με το παρελθόν. Άλλωστε η διαχρονική ανάλογη διαδικασία από όλους τους αρχηγούς της ΝΔ έγινε με ξεκάθαρους όρους, όπου κάθε “μεταγραφή”, ανεξάρτητα αν τα κίνητρα της ήταν μικροκομματικά και για λόγους προσωπικής πολιτικής επιβίωσης, γνώριζε ότι η αποδοχή της περνούσε μέσα από την κατανόηση και το σεβασμό των βασικών αρχών της παράταξης.

Σε αυτή όμως την περίπτωση, έμοιαζε συχνά σαν οι νεοεισερχόμενοι να μην χρειαζόταν να τιμήσουν κανένα αξιακό πλαίσιο. Σαν οι ίδιοι να αποτελούσαν τους φορείς ενός μετασχηματισμού, ενός “διαφωτισμού” που επαναπροσδιορίζει οριστικά το κέντρο ισορροπίας. Κι έκτοτε η παράταξη να επιδίδεται σε μια ακροβασία σε τεντωμένο σχοινί.

Και τη woke ατζέντα με σαφείς σχετικές δηλώσεις ή πρωτοβουλίες, και μετέπειτα άρνηση των πολλαπλών φύλων. Και “ήρεμα νερά” με την Τουρκία που δίνει στη διεθνή σκηνή μια αύρα νομιμοφροσύνης στην Τουρκία, και αμυντική ενίσχυση, επάνοδος σε διεθνείς συμμαχίες που παραγκωνίστηκαν ή αμυντική ενίσχυση. Και ταχύτατη πράσινη μετάβαση και επάνοδος στις πριν απαξιωμένες κλασικές μορφές ενέργειας με ανακοίνωση νέων ερευνών για εξορύξεις. Και επιδοματική πολιτική και μεταρρυθμιστική διάθεση. Και δυσλειτουργίες στη δικαιοσύνη, και πρόθεση για συνταγματικές αλλαγές. Και σκανδαλώδεις συμπεριφορές με φαινόμενα διαφθοράς, και παρεμβάσεις για το ξεσκέπασμα υποθέσεων. Και μια ιδιότυπη “διαγραφή” μιας εικοσαετίας της ΝΔ με προσεκτική απαξίωση του Κώστα Καραμανλή και του Αντώνη Σαμαρά επειδή κάνουν ειλικρινή κριτική με ειλικρινή αγωνία και χωρίς υστεροβουλία, και τοποθέτηση παραδοσιακών στελεχών σε θέσεις με ιδεολογικό πρόσημο.

Και κάπως έτσι φτάσαμε σε ένα προεκλογικό συνέδριο που σκιάζεται από την απουσία τριών πρώην αρχηγών. Και κάπως έτσι, αντί η ψυχή της παράταξης (που είναι οι ιδρυτικές της αρχές) να συμβαδίζει με το μυαλό (που είναι η τακτική), μοιάζει σαν να επιχειρείται μια δύσκολη ισορροπία σε δύο βάρκες με αβέβαιο αποτέλεσμα.

Αντί να ισχύει, μέσα από σύνθεση και κατανόηση, αυτό που πάντα καθοδηγούσε την παράταξη και τόσο παραστατικά περιγράφετε στην αρχική δήλωση του κειμένου μου, η ΝΔ δείχνει να επιτρέπει την εσωτερική ασάφεια και την αβεβαιότητα που πληγώνει τη βάση της. Αντί ενωμένη να οργανώνει τον παραγωγικό μετασχηματισμό, τη διοικητική αναδιάρθρωση και τον θεσμικό εκσυγχρονισμό, σε έναν κόσμο που κινείται πλέον στη σφαίρα αναλώνεται σε ανούσιες ασκήσεις εσωκομματικής υποταγής.

Μπορεί όντως οι ορφανοί γυρολόγοι της ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ εποχής νσ μην αποτελούν το “μεδούλι” αυτής παράταξης. Αντίστοιχα όμως συστατικό στοιχείο της δεν αποτελούν και οι ορφανοί γυρολόγοι του σοσιαλισμού που βλέπουν (με δικές τους δηλώσεις) στη ΝΔ τη γνήσια έκφραση της… Σοσιαλδημοκρατίας. Οι πληγές που κακοφορμίζουν οδηγούν σε ακρωτηριασμό. Το μόνο που δεν χρειάζεται η χώρα είναι ο πολιτικός κατακερματισμός από τον οποίο υποφέραμε στο παρελθόν με οδυνηρές συνέπειες. Όσοι νοιάζονται ειλικρινά για την παράταξη οφείλουν να πάρουν πρωτοβουλίες για τη συνοχή και την ανασύσταση της στα πλαίσια της οριστικής υπέρβασης της Μεταπολίτευσης. Κι η ΝΔ αν θέλει να διατηρήσει την κυρίαρχη θέση της και σε αυτή τη νέα εποχή, πρέπει πρώτη να ανοίξει αυτό το διάλογο. Αλλιώς αφήνει χώρο για ευρύτερες διεργασίες και κοινωνικές πρωτοβουλίες.

Υ.Γ. Η δήλωση που παραθέτω στην αρχή του κειμένου υπέρ των εσωκομματικών τάσεων ανήκει στον Κωστή Χατζηδάκη κι έρχεται από το 2011, λίγους μήνες πριν την τότε διπλή νικηφόρα εκλογική μάχη και το σχηματισμό της κυβέρνησης Σαμαρά – Βενιζέλου. Προσωπικά, θα την υπέγραψα και τότε και τώρα. Ελπίζω σήμερα να πράττουν το ίδιο κι όσοι τότε τη θεωρούσαν ακρογωνιαίο λίθο του φιλελευθερισμού.