Τζιμάκο, μαζί με τη ζωή θέλουν τώρα να μας πάρουν και τα όνειρα
Γράφει ο Γιάννης Κίτσος, οικονομολόγος – σύμβουλος χρηματοοικονομικού και στρατηγικού σχεδιασμού
Αν καθίσεις και δεις τι γίνεται γύρω μας τα τελευταία χρόνια, συνειδητοποιείς κάτι πραγματικά τρομακτικό, ότι η πολιτική στην Ελλάδα έχει καταντήσει ένα κακόγουστο, κακοστημένο τηλεοπτικό σόου. Μια συνεχή επιθεώρηση, όπου οι ιδέες, οι αξίες και οι αρχές πετάχτηκαν στα σκουπίδια και τη θέση τους πήραν το marketing, οι ατάκες των πέντε δευτερολέπτων, οι αλγόριθμοι των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και η απόλυτη επικοινωνιακή αλαζονεία.
Και το πιο τραγικό από όλα; Βλέπεις μια συντηρητική παράταξη, ένα κόμμα που ιστορικά ταυτίστηκε με τη σοβαρότητα, τους θεσμούς, το εθνικό συμφέρον και τη σταθερότητα της χώρας, να έχει περιέλθει σε μια πλήρη ιδεολογική κατάπτωση και ηθικό εκφυλισμό. Όταν σήμερα κάποιος βγει και ασκήσει μια σοβαρή, δομημένη και ουσιαστική κριτική για τα εθνικά μας θέματα, για την οικονομική αβεβαιότητα της μεσαίας τάξης, για τη διαχείριση των ελληνοτουρκικών, ή για αυτή τη βίαιη, άκριτη επιβολή μιας εισαγόμενης woke ατζέντας που δεν ταιριάζει καθόλου στην ελληνική κοινωνία και την παράδοσή της, ποια είναι η απάντηση της κυβέρνησης;
Δεν υπάρχει απάντηση επί της ουσίας. Υπάρχει μόνο πανικός, υστερία και ένας ωμός, απροκάλυπτος πολιτικός εκβιασμός. Βγαίνουν στα κανάλια και απειλούν ανοιχτά τον ελληνικό λαό. «Αν δεν είμαστε εμείς στην εξουσία, θα έρθει το χάος, θα μπούμε σε πόλεμο με την Τουρκία, θα καταστραφεί η χώρα». Αυτό δεν είναι πολιτικός λόγος δημοκρατικού κράτους, αλλά καθαρός πολιτικός τραμπουκισμός. Κι όταν απέναντι τους έχουν μια φωνή σαν αυτή του Αντώνη Σαμαρά, που ασκεί μια κριτική τεκμηριωμένη, εύστοχη και θεσμική, τι κάνουν; Στην αρχή σε διαγράφουν… διαγράφουν έναν πρώην πρωθυπουργό και πρώην πρόεδρο του ίδιου τους του κόμματος απλά και μόνο επειδή τόλμησε να αμφισβητήσει τη γραμμή της ηγεσίας… και αφού συνεχίζεις να ασκείς κριτική, επιστρατεύουν τη λάσπη.
Όταν ο ίδιος ο κυβερνητικός εκπρόσωπος βγαίνει ζωντανά σε συνέντευξη και τον αποκαλεί σαρκαστικά «Κολοκοτρώνη», δεν προσβάλλει τον Σαμαρά. Αποκαλύπτει τη δική του γύμνια. Υποβαθμίζει την πατριωτική αγωνία σε γραφικότητα, επειδή απλά δεν έχει επιχειρήματα να απαντήσει. Κι δεν είναι ο μόνος. Βλέπεις πρωτοκλασάτα στελέχη να μιλούν υποτιμητικά για «προσωπικά γινάτια», για «χολή» και «ζήλια», να τον βαφτίζουν «εξειδικευμένο στο να κάνει κακό στην παράταξη» ή να πετούν την εύκολη ταμπέλα του «ακροδεξιού εκτροχιασμού» και του «υπονομευτή». Αντί για διάλογο, στήνουν μια βιομηχανία δολοφονίας χαρακτήρων, τρομοκρατημένοι ακόμα και στην ιδέα ότι μπορεί να δημιουργηθεί ένας νέος πολιτικός φορέας που θα εκφράσει αυθεντικά τον κόσμο.
Εδώ όμως είναι που αγγίζουμε την ουσία του προβλήματος. Αυτό που ζούμε σήμερα είναι ένας σύγχρονος, «μεταξωτός» φασισμός. Και το λέω έτσι γιατί ο φασισμός δεν είναι μια συγκεκριμένη πολιτική θεωρία του παρελθόντος που απαιτεί στολές και στρατώνες. Όπως πολύ σωστά έλεγε ο αείμνηστος Τζίμης Πανούσης, ο φασισμός είναι νοοτροπία. Μπορεί να είναι φασίστας ο αναρχικός, ο αριστερός, ο αντεξουσιαστής, αλλά ασφαλώς και ο «φιλελεύθερος» που φοράει ακριβό κοστούμι, κρατάει tablet και μιλάει τη γλώσσα των τεχνοκρατών.
Αυτός ο φασισμός λειτουργεί ύπουλα σε δύο επίπεδα.
Το πρώτο είναι το πολιτικό. Μας επιβάλανε με το ζόρι μία και μοναδική επιτρεπτή λέξη, την «Πρόοδο». Μια πρόοδο όμως εισαγόμενη, έτοιμη, κονσέρβα, που κανείς δεν κάθισε να αξιολογήσει αν κάνει καλό στην πατρίδα μας, αν έχει θετικά αποτελέσματα εκεί από όπου την πήραμε, ή αν μπορεί να την αποδεχτεί η πλειοψηφία του ελληνικού λαού. Εξαφανίσαμε όλες τις άλλες λέξεις από το λεξιλόγιο μας. Κανείς δεν μιλάει πια για σωφροσύνη, για αυτάρκεια, για ανδρεία, για πραότητα. Κανείς δεν μιλάει για την πραγματική πρωτοπορία. Πολλώ δε μάλλον για πατρίδα και έθνος.
Μπορεί όμως να υπάρξει πρωτοπορία χωρίς παράδοση; Γίνεται να πας μπροστά αν κόψεις τις ρίζες σου, τα ήθη, τα έθιμα και την ιστορική σου μνήμη; Νομοτελειακά, όχι. Γίνεσαι ένα φτερό στον άνεμο. Κι όμως, όποιος τολμήσει σήμερα να ανοίξει μια τέτοια κουβέντα, τρώει αμέσως τη λάσπη. Ξεπετάγονται από το πουθενά ολόκληρα τάγματα εφόδου από ψηφιακά τρολ, πληρωμένα ή φανατισμένα, που δεν ξέρουν τι θα πει διάλογος. Ξέρουν μόνο να βρίζουν, να αφήνουν ψευδή υπονοούμενα και να προσπαθούν να σε εξοντώσουν ηθικά και κοινωνικά.
Και κάπως έτσι περνάμε στο δεύτερο επίπεδο, που είναι ακόμα χειρότερο. Αντικαταστήσαμε τα πολιτικά επιχειρήματα με την Εικόνα. Στην Εποχή του Θεάματος, δεν μας νοιάζει τι λέει ο άλλος, μας νοιάζει πώς φαίνεται στο γυαλί και τι εικόνα θα δημιουργήσουμε γι’ αυτόν. Δεν απαντάμε σε μια κριτική, αλλά φτιάχνουμε μια εικόνα εν είδει τηλεοπτικού σπότ ή ένα βιντεάκι για τα social media για να διασύρουμε αυτόν που την έκανε. Ο πολιτικός λόγος έχασε την ψυχή του, έχασε την ιστορία του, υποβαθμίστηκε σε έναν φτηνό, νηπιακό λόγο εντυπωσιασμού.
Όταν όμως ένας λαός συνηθίζει να ψυχαγωγείται μόνο με ασημαντότητες, όταν η πολιτική ζωή καταντάει ένα συνεχές τσίρκο κι εμείς γινόμαστε απλοί, παθητικοί θεατές που παρακολουθούμε το θέαμα από τον καναπέ μας, τότε το έθνος μπλοκάρει. Ο πολιτισμός μας πεθαίνει αργά και βασανιστικά.
Γιατί όταν σου κλέβουν τις λέξεις, σου κλέβουν τη σκέψη. Κι όταν σου κλέβουν τη σκέψη, σου κλέβουν και τα όνειρα. Και τα όνειρα δεν είναι πολυτέλεια. Τα όνειρα είναι η προσπάθεια του μυαλού μας να βρει λύσεις στα προβλήματα της καθημερινότητας, να φανταστεί ένα καλύτερο μέλλον. Κι όταν παύουμε να ονειρευόμαστε, μένουμε αβοήθητοι, εγκλωβισμένοι μόνο με τα προβλήματα, σε μια χώρα που ξέχασε τι σημαίνει ουσία, έχασε την πυξίδα της και βάφτισε την τυφλή υποταγή… «σταθερότητα».
Γι’ αυτό σου γράφω, αείμνηστε Τζιμάκο, εάν εκεί που βρίσκεσαι με ακούς. Εσύ που ήξερες όσο λίγοι τα δικά σου όνειρα να τα κάνεις τέχνη, σάτιρα και αλήθεια, που ξεγύμνωνες την υποκρισία με έναν στίχο. Κοίτα πού φτάσαμε… Τζιμάκο, μαζί με τη ζωή, θέλουν τώρα να μας πάρουν και τα όνειρα.
