Το «success story» του Σκέρτσου και η πραγματική οικονομία της αβεβαιότητας

Γράφει ο Γιάννης Κίτσος, οικονομολόγος – σύμβουλος χρηματοοικονομικού και στρατηγικού σχεδιασμού

Η κυβέρνηση, μέσω του κ. Σκέρτσου, επιχείρησε να παρουσιάσει ένα αφήγημα «μετασχηματισμού» της ελληνικής οικονομίας. Μια εικόνα χώρας που, όπως λέει, παράγει, εξάγει και προοδεύει. Όμως η πραγματικότητα που περιέγραψε ο πρόεδρος του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος, είναι πολύ διαφορετική. Πίσω από τα ωραία λόγια και τα στατιστικά ποσοστά, η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να έχει χαμηλή παραγωγικότητα, περιορισμένες παραγωγικές επενδύσεις και ένα δομικό έλλειμμα ανταγωνιστικότητας που απειλεί να ακυρώσει κάθε πρόσκαιρη επιτυχία.

Ναι, τα τελευταία χρόνια υπάρχει αύξηση επιχειρήσεων και απασχόλησης στη μεταποίηση. Ναι, οι εξαγωγές και οι μισθοί έχουν κινηθεί ανοδικά. Όμως όλα αυτά ξεκινούν από χαμηλή βάση, χωρίς να αλλάζει η ουσία. Η ελληνική βιομηχανία εξακολουθεί να παράγει πολύ λιγότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με την παραγωγικότητα να βρίσκεται μόλις στο 54% και τις επενδύσεις παγίου κεφαλαίου να φτάνουν μόλις το 15% του ΑΕΠ, όταν στην Ευρώπη είναι 21%. Το εμπορικό έλλειμμα αγαθών παραμένει υψηλό, το ενεργειακό κόστος είναι από τα μεγαλύτερα στην ΕΕ, και η έλλειψη δεξιοτήτων, η γήρανση του πληθυσμού και η χαμηλή συμμετοχή νέων και γυναικών στην αγορά εργασίας υπονομεύουν κάθε προοπτική δυναμικής ανάπτυξης.

Και μέσα σε όλα αυτά, ορισμένοι προεξοφλούν μια «νέα κρίση», αποδίδοντάς τη στην πολιτική αστάθεια ή στις διεθνείς εντάσεις. Λάθος! Αυτή η καταστροφολογία δεν βοηθά κανέναν. Η Ελλάδα δεν είναι το 2008 ούτε το 2015. Τότε η χώρα βυθίστηκε γιατί δεν υπήρχε σχέδιο, γιατί η πολιτική έγινε πεδίο πειραματισμών και λαϊκισμού. Σήμερα, αν κάτι μπορεί να προκαλέσει κρίση, δεν είναι η αντιπαράθεση ή η αλλαγή πολιτικής, αλλά η απουσία οράματος και η συνέχιση της ίδιας στασιμότητας που πλασάρεται ως επιτυχία.

Η πολιτική σταθερότητα δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι μέσο για να προχωρήσει η χώρα. Και σταθερότητα χωρίς προοπτική είναι ψευδαίσθηση. Όπως τότε, έτσι και τώρα, η Ελλάδα δεν χρειάζεται να φοβάται τους «κινδύνους της αστάθειας», αλλά τη σιγουριά της μετριότητας. Οι επενδυτές, οι πολίτες, η κοινωνία, δεν ζητούν «ηρεμία». Ζητούν αποτελεσματικότητα, καθαρούς κανόνες, αξιοπιστία και σχέδιο.

Η κυβέρνηση βλέπει την Ελλάδα ως «κανονική χώρα» επειδή επέστρεψε στη δημοσιονομική ισορροπία. Όμως ο στόχος δεν είναι η κανονικότητα, είναι η παραγωγικότητα. Όπως είπε ο Θεοδωρόπουλος, το πραγματικό στοίχημα είναι να γίνει η Ελλάδα όχι απλώς μια χώρα που ζει χωρίς ελλείμματα, αλλά μια χώρα που παράγει πλούτο, καινοτομία και ευκαιρίες. Για να συμβεί αυτό χρειάζονται γενναίες παρεμβάσεις στη δομή της οικονομίας, όπως σταθεροί κανόνες, ταχύτερη δικαιοσύνη, μείωση γραφειοκρατίας, επένδυση στην τεχνολογία και στη γνώση.

Η αλήθεια είναι ότι η Ελλάδα δεν κινδυνεύει από έλλειμμα αισιοδοξίας, αλλά από έλλειμμα σχεδίου. Η σημερινή ανάπτυξη δεν είναι βιώσιμη αν δεν στηριχθεί σε πραγματική παραγωγή και εξωστρέφεια. Η χώρα χρειάζεται άλμα, όχι στατιστικά τρικ. Γιατί μια οικονομία που απλώς διαχειρίζεται τη στασιμότητά της, όσο κι αν τη βαφτίζει «επιτυχία», παραμένει ευάλωτη και εξαρτημένη. Μόνο μια οικονομία που παράγει, που στηρίζει την εργασία και την καινοτομία, μπορεί να είναι πραγματικά ελεύθερη και ισχυρή. Και αυτό δεν επιτυγχάνεται με κυβερνητικά αφηγήματα ή με φοβικά σενάρια, αλλά με πολιτική βούληση, σχέδιο και πίστη στις δυνάμεις της πατρίδας.