Κυριάκος Μητσοτάκης: Μια δεκαετία ανατροπών
Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, σύμβουλος επιχειρήσεων – συγγραφέας
Αν και όχι ακόμα ο μακροβιότερος αρχηγός της ΝΔ, αφού ο Κώστας Καραμανλής άγγιξε τα 13 χρόνια στο τιμόνι της παράταξης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεπερνά ακόμη και τον ιδρυτή του κόμματος Κωνσταντίνο Καραμανλή στα συνεχόμενα έτη πρωθυπουργίας. Άλλωστε αυτό που ήδη διαφοροποιεί τη διάρκεια της θητείας του στην ηγεσία της ΝΔ, σε σχέση με τον Κώστα Καραμανλή είναι ότι η δική του κύλησε κυρίως με τον ίδιο στον πρωθυπουργικά θώκο παρά στην αντιπολίτευση.
Η εκλογή του στις εσωκομματικές εκλογές υπήρξε μια μεγάλη ανατροπή. Μέχρι και το 28% του πρώτου γύρου που τον έφερε στη δεύτερη θέση θεωρήθηκε για πολλούς έκπληξη, πόσο μάλλον η τελική επικράτηση του που οφείλονταν σε δύο παράγοντες. Την ανάγκη για ανανέωση που αποτέλεσε λαϊκό αίτημα και κεντρικό σύνθημα κι άλλων συνυποψηφίων του, αλλά και η αμέριστη στήριξη του Αντώνη Σαμαρά που συσπείρωσε στην κάλπη της δεύτερης Κυριακής ετερόκλητα ακροάτρια γύρω από την υποψηφιότητα Μητσοτάκη.
Ένα ακροατήριο που έκανε την τελική του επιλογή όχι με όρους ιδεολογική ταύτισης, αλλά στηριζόμενοι στη δήθεν προεκλογική κόντρα Κυριάκου – Ντόρας και την αντιπάθεια στο πρόσωπο του Μεϊμαράκη για τη στάση, του ίδιου και κάποιων συνεργατών του, απέναντι στον πρώην πρωθυπουργό.
Κάποιοι “υποκρίθηκαν” πρόσκαιρα ότι ξέχασαν τις διαφωνίες τους για τη διάθεση του Μητσοτάκη να απορροφήσει μεγάλο μέρος ανέστιων πασοκικών στελεχών που βρήκαν σανίδα πολιτικής επιβίωσης μετά την κατάρρευση του κινήματος και τη συμπάθεια του στη Σημιτική – Βενιζελική παρακαταθήκη, ή τη μεγαλύτερη διαπραγματευτική ευελιξία του στα εθνικά θέματα και τη σαφή πιο φιλελεύθερη στάση του σε κοινωνικά ζητήματα όπως τα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας.
Το να κριθεί μια δεκαετία πολιτικών επιλογών στο σύνολο της μόνο απλή υπόθεση δεν είναι. Σαφώς κι υπάρχουν στιγμές και περίοδοι παραταξιακής κυριαρχίας και ξεκάθαρου ιδεολογικού αγώνα, ειδικά στα χρόνια της αντιπολίτευσης. Σαφώς επίσης και υπήρξαν μεταρρυθμιστικές κυβερνητικές παρεμβάσεις στη λειτουργία του κράτους και της οικονομίας, εμπέδωση της δημοσιονομικής υγείας και της ομαλότερης εξυπηρέτησης του χρέους, επενδυτική βελτίωση, στήριξη των πιο αδύναμων, αμυντική ενίσχυση και μάλιστα μέσα στα πλαίσια απανωτών νέων κρίσεων όπως η υγειονομική, η ενεργειακή και η πληθωριστική έκρηξη των τελευταίων ετών.
Από την άλλη, αν κάποιος θέλει να κρίνει με απολύτως αντικειμενικά κριτήρια τη συνολική πορεία οφείλει να αναζητήσει τη συνέπεια ανάμεσα στις βασικές εξαγγελίες και τις προτεραιότητες, τόσο σε σχέση με τη δομή και τη λειτουργία του κόμματος, όσο και με το κυβερνητικό έργο.
Το βασικό κομματικό διακύβευμα ήταν εξαρχής η ανανέωση με όρους αξιοκρατίας. Το Μητρώο Στελεχών υπήρξε ένα τέτοιο καινοτόμο βήμα αλλά γρήγορα έφθινε κι έχασε σχεδόν κάθε ικμάδα της αρχικής του δυναμικής. Ελάχιστα λειτούργησε ως “θερμοκήπιο” ιδεολογικής στρατηγικής και ανάδειξης προσωπικοτήτων. Δεν είναι μάλιστα λίγοι αυτοί που παραπονιούνται για μια ιδιότυπη προτίμηση στην αξιοποίηση νεότερων και παλαιότερων στελεχών εκ μεταγραφής αφήνοντας χωρίς ουσιαστική ευκαιρία αρκετά καταρτισμένα υπάρχοντα στελέχη ή άτομα από κοινωνικούς χώρους με διακριτή διαδρομή.
Οι κυβερνήσεις της ΝΔ δεν απέκτησαν ποτέ τη μικρή κι ευέλικτη δομή που αποτελεί κεφαλαιώδη αρχή μιας φιλελεύθερης νοοτροπίας. Παρά τον εκσυγχρονισμό και την ψηφιοποίηση διαδικασιών, κάποιες παλαιοκομματικές πρακτικές στη δικαιοσύνη ή τον ευρύτερο δημόσιο τομέα παρέμειναν ακλόνητες. Ο φιλελεύθερος οικονομικός προσανατολισμός συμπιέστηκε κάτω από την ανάγκη για εκτεταμένη επιδοματική πολιτική που κάποιες φορές έγινε πανάκεια κι αποκλειστική απάντηση σε μια σειρά ζητημάτων. Τα “ήρεμα νερά” στο Αιγαίο αφήνουν αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητά τους στη διαμόρφωση μιας γεωπολιτικής στάσης που επιτρέπει στη χώρα να διαθέτει κυρίαρχο ρόλο στην περιοχή εκθέτοντας τους τουρκικούς μεγαλοϊδεατικούς σχεδιασμούς. Ο δικαιωματισμός των άπειρων φύλων και η περιβαλλοντική εμμονή δημιούργησαν εσωκομματικές αντιδράσεις και στέρησαν εκλογικό κοινό.
Μέσα σε μια τόσο μακρά και ανατρεπτική περίοδο είναι αναμενόμενο ο Κυριάκος Μητσοτάκης να έχει καταγάγει σημαντικές νίκες αλλά και να έχει υποπέσει σε λάθος εκτιμήσεις τις οποίες άλλοτε επιχείρησε εγκαίρως να ανασκευάσει, άλλοτε σπατάλησε πολύτιμο χρόνο και πολιτικό κεφάλαιο έως ότου αναθεωρήσει. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι απλώς το τι κρατάμε και το τι αφήνουμε από τα τόσα πεπραγμένα. Τώρα πια, κι ενόψει μιας ακόμα κρίσιμης εκλογικής μάχης, το κεφαλαιώδες ερώτημα στο οποίο καλείται να απαντήσει η παράταξη είναι ποια επιθυμεί να είναι η γεωπολιτική, οικονομική και κοινωνική πυξίδα της μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον που μοιάζει να μετασχηματίζεται ταχύτατα. Κι η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα σηματοδοτήσει τη ροή των γεγονότων τόσο για τη ΝΔ όσο και για τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
