Όταν τελειώνουν τα επιχειρήματα, αρχίζουν οι ύβρεις
Γράφει ο Γιάννης Κίτσος, οικονομολόγος – σύμβουλος χρηματοοικονομικού και στρατηγικού σχεδιασμού
Η δημόσια παρέμβαση του Αντώνη Σαμαρά για την ενέργεια και οι έξι συγκεκριμένες προτάσεις του στάθηκαν η αφορμή για ένα ακόμη γαϊτανάκι πολιτικής υστερίας. Μόνο που οι επαγγελματίες υμνητές της εξουσίας δεν μπήκαν καν στον κόπο να αρθρώσουν μία σοβαρή κουβέντα επί της ουσίας, προτιμώντας την εύκολη λύση, δηλαδή τη λασπολογία, τις χυδαίες βρισιές, τις ανακρίβειες και τις στημένες απόπειρες δολοφονίας χαρακτήρα. Με λίγα λόγια, επειδή δεν τους βγαίνει να απαντήσουν πολιτικά, τοξοβολούν απέναντι σε όποιον τολμάει να σπάσει την ομερτά.
Φυσικά, δεν πέφτουμε από τα σύννεφα, αλλά το θέαμα παραμένει αποκαλυπτικό. Όταν μια πρόταση αντιμετωπίζεται με τέτοιο λυσσαλέο μένος, το ερώτημα δεν είναι πια τι λες, αλλά γιατί τρέμουν τόσο πολύ τον αντίλογο. Αν οι έξι προτάσεις είναι λάθος, ας μας εξηγήσουν επιτέλους πού ακριβώς χάνεται η μπάλα. Αν η κυβερνητική πολιτική είναι τόσο «άριστη», ας φέρουν τα αποτελέσματα στο τραπέζι. Αν έχουν καλύτερες λύσεις, ας τις καταθέσουν αντί να κρύβονται πίσω από τρολ και πληρωμένα πληκτρολόγια. Αυτή θα ήταν μια σοβαρή αντιπαράθεση, όχι τα καφενειακού επιπέδου τραμπουκίσματα.
Διαβάζοντας τον Erri De Luca στο «Αδύνατο», στάθηκα σε μια αλήθεια που πονάει, καθώς εκσυγχρονισμός δεν είναι να λιγουρεύεσαι το τελευταίο κυβερνητικό μοντέλο, αλλά να αντιμετωπίζεις τα πράγματα με υγιή δυσπιστία. Στην Ελλάδα του σήμερα, όμως, το βαφτίζουν «εκσυγχρονισμό» να χειροκροτείς σαν φώκια κάθε δελτίο τύπου του Μαξίμου, να αναπαράγεις άκριτα την κομματική γραμμή και να βαφτίζεις πράκτορα όποιον τολμάει να ψελλίσει μια αμφιβολία.
Και εκεί ακριβώς είναι που ζορίζονται. Ο Σαμαράς δεν περιορίστηκε σε γενικότητες για την ακρίβεια, αλλά κατέθεσε σχέδιο, έθεσε ζήτημα εθνικής στρατηγικής και, κυρίως, έκανε το αυτονόητο. Κάτι που φαίνεται πως έχει γίνει παράνομο, το να προτείνεις, να συζητάς και να απαιτείς απαντήσεις. Αλλά βέβαια, είναι πολύ πιο βολικό να επιτίθεσαι στον αγγελιαφόρο παρά να κοιτάς το πρόβλημα στα μάτια.
Το πραγματικό πρόβλημα, άλλωστε, έχει ξεπεράσει τα όρια της γραφικότητας. Έχει χτιστεί μια νοοτροπία αυλής, όπου όποιος γλείφει είναι πατριώτης και υπεύθυνος, ενώ όποιος διαφωνεί γίνεται αυτόματα εχθρός του λαού ή απλώς… εμπαθής. Έχουν καταντήσει τη δημοκρατία γήπεδο, όπου οι στρατοί των social media και οι φανατικοί χειροκροτητές αναλαμβάνουν να θάψουν κάθε κριτική φωνή κάτω από τόνους απαξίωσης.
Ο De Luca το έθεσε εξαιρετικά για τη γλώσσα, λέγοντας πως όπως το κάλπικο νόμισμα διαλύει την αγορά, έτσι και οι πλαστές έννοιες διαλύουν τον δημόσιο διάλογο. Όταν βαφτίζεις την πολιτική κριτική «εμπάθεια», τη διαφωνία «υπονόμευση» και την αμφισβήτηση «προσωπική επίθεση», δεν κάνεις διάλογο. Απλώς πειράζεις τους ορισμούς για να γλυτώσεις την αλήθεια. Και όταν αυτό γίνεται συστηματικά, δεν έχουμε απλώς κακή διαδικτυακή συμπεριφορά, έχουμε μια δημοκρατία σε σοβαρή αποσύνθεση.
Ας το χωνέψουν πως η κυβέρνηση δεν είναι η πατρίδα και ο πρωθυπουργός δεν είναι ολόκληρο το κράτος. Οι εκλογές δεν είναι λευκή επιταγή για να συμπεριφέρεσαι στους πολίτες σαν να είναι ιθαγενείς σε αποικία. Ο πολίτης δεν πληρώθηκε για να χειροκροτεί, ούτε χρωστάει απολογία επειδή έχει άποψη. Η δουλειά της εξουσίας είναι να λογοδοτεί και η δουλειά του πολίτη είναι να την ελέγχει, όχι να σκύβει το κεφάλι σε κάθε πρόθυμο υπερασπιστή του καθεστώτος.
Προσωπικά, δεν πρόκειται να ζητήσω άδεια από κανέναν κομματικό μηχανισμό για να γράψω αυτό που βλέπω. Η βεβαιότητα του κάθε υβριστή δεν κάνει ποτέ δίκιο, ούτε ο θόρυβος των τρολ αναπληρώνει την έλλειψη επιχειρημάτων.
Όποιος ενοχλείται από τις προτάσεις, ας απαντήσει με καλύτερες προτάσεις. Η τεκμηρίωση είναι η μόνη απάντηση στην κριτική. Όλα τα υπόλοιπα είναι απλώς φασαρία από ανθρώπους που φοβούνται την ίδια τη σκέψη. Και το ζήτημα δεν είναι αν συμφωνεί κανείς με τον Σαμαρά, αλλά αν μας έχει απομείνει το δικαίωμα να μιλάμε ελεύθερα χωρίς να μας πέφτουν οι αγέλες στο κεφάλι.

