Όταν η κυβερνητική πένα τρέμει μπροστά στην αλήθεια

Γράφει ο Γιάννης Κίτσος, οικονομολόγος – σύμβουλος χρηματοοικονομικού και στρατηγικού σχεδιασμού

Υπάρχει μια χαρακτηριστική αμηχανία που διακρίνει όσους καλούνται να απαντήσουν σε λόγο που δεν μπορούν να αντικρούσουν. Είναι η αμηχανία του ανθρώπου που, αντί να αναμετρηθεί με τα επιχειρήματα, επιλέγει να τα θολώσει. Και αφού το Μαξίμου δεν βγήκε να τοποθετηθεί – γνωστή η αφωνία του κάθε φορά που μιλούν οι δύο πρώην πρωθυπουργοί και πρόεδροι της Νέας Δημοκρατίας – η αμηχανία αυτή διαπερνά τώρα τους διάφορους κυβερνητικούς κονδυλοφόρους που, με προφανή εντολή, έσπευσαν να «απαντήσουν» στον χαιρετισμό του Αντώνη Σαμαρά στην παρουσίαση του βιβλίου του καθηγητή Γιάννη Μάζη. Και λέω «επιχείρησαν», διότι το αποτέλεσμα δεν θυμίζει απάντηση, αλλά άσκηση παραποίησης.

Αν τους διαβάσει κανείς, από την πρώτη κιόλας γραμμή γίνεται σαφές ότι δεν ενδιαφέρονται να συζητήσουν όσα ειπώθηκαν. Δεν τους απασχολεί η ουσία της γεωπολιτικής ανάλυσης, ούτε η αγωνία για την Κύπρο, ούτε η ανάγκη σοβαρής στρατηγικής αποτροπής. Τους απασχολεί μόνο να χτυπήσουν τον αγγελιοφόρο. Έτσι, αντί να αναμετρηθούν με το περιεχόμενο, κατασκευάζουν μια καρικατούρα του Σαμαρά, ώστε να την καταγγείλουν ευκολότερα. Η μέθοδος είναι παλιά, αφού όταν δεν μπορείς να απαντήσεις, συκοφαντείς.

Και η συκοφαντία συνεχίζεται μεθοδικά. Οι κονδυλοφόροι προσπαθούν να παρουσιάσουν τον Σαμαρά ως «λαϊκιστή» που δήθεν δεν έκανε τίποτα για την αποτρεπτική ισχύ της χώρας. Αποσιωπούν όμως ότι επί των ημερών του η Ελλάδα σταθεροποιήθηκε, η Τουρκία δεν αποθρασύνθηκε, η Κύπρος είχε πλήρη στήριξη και η χώρα ανέκτησε διεθνή αξιοπιστία. Αυτά δεν χωρούν στο κυβερνητικό αφήγημα, διότι χαλούν την εικόνα της δήθεν «μοναδικής» σημερινής επιτυχίας. Έτσι, η πραγματικότητα θυσιάζεται για να σωθεί η προπαγάνδα.

Και επειδή η προπαγάνδα χρειάζεται πάντα λίγη «σάλτσα», βάζουν μέσα και σπόντες για το Μακεδονικό. Εκεί η αναφορά τους είναι διπλά παραπλανητική, γιατί η ίδια η εξέλιξη της Συμφωνίας των Πρεσπών αποδεικνύει σήμερα ότι η στάση Σαμαρά δεν ήταν «ανυποχώρητος μαξιμαλισμός», αλλά διορατικότητα. Η Βουλγαρία μπλοκάρει την ευρωπαϊκή πορεία των Σκοπίων ακριβώς πάνω στα ζητήματα ταυτότητας, γλώσσας και ιστορικής συνέχειας που ο Σαμαράς είχε επισημάνει από τη δεκαετία του ’90, ενώ η συμφωνία που παρουσιάστηκε ως «οριστική λύση» αποδεικνύεται εύθραυστη και ανεφάρμοστη. Με άλλα λόγια, η πραγματικότητα δικαιώνει εκείνον που προειδοποίησε ότι χωρίς ιστορική αλήθεια και γεωπολιτικό ρεαλισμό, καμία συμφωνία δεν μπορεί να σταθεί και σήμερα αυτό το βλέπουμε να επιβεβαιώνεται όχι από την Ελλάδα, αλλά από τη Βουλγαρία, που αρνείται να αναγνωρίσει όσα η Αθήνα βιάστηκε να παραχωρήσει.

Αφού τελειώνουν με τον Σαμαρά, στρέφονται και στον καθηγητή Μάζη. Εκεί η διαστρέβλωση αγγίζει το γελοίο. Ένας άνθρωπος με τεράστια επιστημονική παραγωγή, διεθνείς διακρίσεις και δεκαετίες προσφοράς παρουσιάζεται περίπου ως σχολιαστής του διαδικτύου που «πέφτει έξω». Η στοχοποίηση δεν είναι τυχαία. Ο Μάζης μιλά για Τουρκία, για Κύπρο, για απειλές που δεν χωρούν στο κυβερνητικό αφήγημα της «ήρεμης ισχύος». Και όταν η επιστήμη δεν υπακούει στην επικοινωνία, τότε η επικοινωνία επιτίθεται στην επιστήμη.

Και επειδή το κυβερνητικό αφήγημα χρειάζεται πάντα έναν αποδιοπομπαίο τράγο, η επίθεση επεκτείνεται και στον Κώστα Καραμανλή, με την ανακύκλωση του μύθου περί «χρεοκοπίας 2009». Εντυπωσιακή, πραγματικά, η εμμονή τους να φορτώνουν τη χρεοκοπία αποκλειστικά στον Καραμανλή, λες και πριν από το 2004 η Ελλάδα ήταν μια οικονομική Ελβετία που απλώς… παραστράτησε. Δεν φταίνε, φυσικά, οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ που επί δεκαετίες δεν άφησαν ούτε τα πόμολα στις πόρτες, με πρώτο και καλύτερο τον Κώστα Σημίτη, ο οποίος παρέδωσε μια χώρα με δημιουργική λογιστική, swaps, Ολυμπιακούς που κόστισαν όσο μικρό κράτος και χρέος που είχε ήδη εκτοξευθεί. Δεν φταίει ούτε ο Γιώργος Παπανδρέου, που με το αλησμόνητο «λεφτά υπάρχουν» υπονόμευσε την κυβέρνηση Καραμανλή, εκτόξευσε τα spreads μέσα σε λίγες εβδομάδες και έσυρε τη χώρα στο πρώτο μνημόνιο. Όχι, όλα αυτά εξαφανίζονται ως διά μαγείας, για να μείνει μόνο ένας «ένοχος», δηλαδή ο Καραμανλής. Έτσι ανακυκλώνουν τον μύθο της «χρεοκοπίας του 2009», που εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ως πολιτικό ρόπαλο. Γιατί; Διότι όταν δύο πρώην πρωθυπουργοί μιλούν με τρόπο που δεν βολεύει την κυβέρνηση, πρέπει να απαξιωθούν. Όχι με επιχειρήματα, αλλά με αναμασημένες κατηγορίες.

Και κάπως έτσι φτάνουμε στο κεντρικό πρόβλημα. Αυτά τα άρθρα δεν γράφονται για να ενημερώσουν, αλλά για να αποπροσανατολίσουν. Δεν γράφονται για να αντικρούσουν, αλλά για να συκοφαντήσουν. Δεν γράφονται για να απαντήσουν στον Σαμαρά, αλλά για να φιμώσουν κάθε φωνή που υπενθυμίζει ότι η εξωτερική πολιτική δεν είναι επικοινωνιακό πυροτέχνημα. Η κυβέρνηση δεν αντέχει την κριτική, γι’ αυτό στέλνει τους κονδυλοφόρους της να κάνουν θόρυβο, μήπως και καλύψουν την ουσία.

Και η ουσία είναι ότι η Κύπρος απειλείται από την Τουρκία και όχι από το Ιράν, ενώ η Ελλάδα ως εγγυήτρια δύναμη έχει συγκεκριμένες υποχρεώσεις που δεν μπορούν να μπαίνουν στη ζυγαριά της επικοινωνίας. Η αποτροπή δεν μεταφράζεται σε hashtag ούτε η στρατηγική σε δελτίο Τύπου, όπως δεν μπορεί η γεωπολιτική να αντιμετωπίζεται ως εργαλείο εσωτερικής κατανάλωσης. Όσο κι αν προσπαθούν να θολώσουν τα νερά, η πραγματικότητα παραμένει αμείλικτη και δεν επιτρέπει ωραιοποιήσεις.

Και αυτό ακριβώς είναι που φοβούνται. Όχι τον Σαμαρά. Όχι τον Μάζη. Αλλά την αλήθεια που οι ίδιοι προσπαθούν να κρύψουν. Διότι η αλήθεια, όσο κι αν την πολεμούν οι κονδυλοφόροι, έχει μια ενοχλητική συνήθεια, πάντα να επιστρέφει.