Τι συμβαίνει τελικά στη Δυτική Ασία; Γενική σύνοψη-εκτιμήσεις

Γράφει ο Απόστολος Τσιμογιάννης, Υποστράτηγος ε.α , Μέλος ΕΕLogistics

Η παρακολούθηση των εξελίξεων στη Δυτική Ασία, όπως την ονομάζουν οι Ινδοί και όχι Μέση Ανατολή, μας επιβεβαιώνει ότι, εκεί συγκλίνουν όλοι οι άξονες των αντιπαρατιθέμενων συμφερόντων, που χαρακτηρίζονται από ιστορικό και γεωγραφικό βάθος. Συνοπτικά οι εξελίξεις – εκτιμήσεις έχουν ως εξής :

Το Ιράν χρησιμοποιεί πολιτοφυλακές, που εξοπλίζει και υποστηρίζει οικονομικά και πολιτικά, ώστε να διαφυλάξει το καθεστώς και να δημιουργήσει ένα αποτρεπτικό μέτωπο αντίστασης στο δυτικό παράγοντα. Η ξαφνική και περίτεχνα σχεδιασμένη επίθεση της Χαμάς, ξάφνιασε το Ιράν και το έφερε προ μιας γενικευμένης σύρραξης, για την οποία όμως, δεν ήταν προετοιμασμένο. 

Η δυνητική αυτονόμηση κάποιων από τις ισλαμικές πολιτοφυλακές ,προκαλεί φόβο στο Ιράν, καθώς αποκαλύπτεται, ότι προέχει η προστασία του καθεστώτος, έναντι του ιερού σκοπού της διάλυσης των σιωνιστών, γεγονός που προκαλεί αντιδράσεις στις υποστηριζόμενες πολιτοφυλακές. 

Ταυτόχρονα το καθεστώς αντιμετωπίζει σοβαρά εσωτερικά προβλήματα, όπως μια διογκούμενη κοινωνική αντίδραση, μετά το θάνατο μιας νέας γυναίκας, οι διαδηλώσεις και οι δεκάδες εκτελέσεις, αντικαθεστωτικών, που καταδικάστηκαν σε θανατική ποινή,  αλλά και σκάνδαλα διαφθοράς, όπου εμπλέκεται το σώμα φρουρών της επανάστασης.   

Οι πολιτοφυλακές (proxies), που ανήκουν στον «άξονα αντίστασης», αντιλαμβάνονται ότι λειτουργούν ως υποχείρια της Τεχεράνης και πέραν των δικών τους αντιλήψεων και ιδεολογίας (καταστροφή σιωνισμού). Σταδιακά αυτονομούνται ή αποφεύγουν τη κλιμάκωση, διαφυλάσσοντας τις δυνατότητές τους.

Το Ισραήλ, εργαλειοποιεί την επίθεση της Χαμάς στο μέγιστο, με κύριο στόχο τη διάλυσή της και ει δυνατόν, τον εξανδραποδισμό των Παλαιστινίων έξω από τη Γάζα, στην Αιγυπτιακή περιοχή του Σινά. Ταυτόχρονα επιδιώκει να περιστείλει τη στρατιωτική δύναμη των λοιπών πολιτοφυλακών και κατά συνέπεια τη δυνατότητα του Ιράν για μόχλευση στη περιοχή, αδιαφορώντας για τις παράπλευρες απώλειες αμάχων.

Τα ΗΑΕ, σε μια όχι τόσο γνωστή αντιπαράθεση εξουσίας στον αραβικό χώρο, με τη Σαουδική Αραβία, προσεταιρίζονται το Ισραήλ, αγνοώντας τους Παλαιστίνιους, επιδιώκοντας να αναδειχθούν σε μία περιφερειακή ναυτική δύναμη ( υπόψη συνεργασία έναντι Χούτι, μυστική στρατιωτική συνεργασία με Ισραήλ).

Η Σαουδική Αραβία, ως εξέχουσα δύναμη του σουνιτισμού και προστάτης των ιερών τόπων, Μέκκα και Μεδίνα, διατηρεί μια λιγότερο τυχοδιωκτική στάση. Επιδιώκει να εξισορροπήσει τη κατάσταση στην Αραβική χερσόνησο, διαπραγματευόμενη με τους Χούθι, καθώς και με το σιϊτικό Ιράν . Διατηρεί επιφυλακτική στάση προς τις ΗΠΑ και Ισραήλ, επιδιώκοντας πρωτίστως, μια βιώσιμη λύση για το Παλαιστινιακό ζήτημα. Ταυτόχρονα σχεδιάζει το «όραμα» μετεξέλιξης της, που απαιτεί σταθερότητα στη περιοχή.

Η Αίγυπτος, ως αδύναμος κρίκος αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα, που διογκώθηκαν από τον Ρωσοουκρανικό πόλεμο και τη παρεμπόδιση εξαγωγής σιτηρών, οι τιμές των οποίων εκτινάχθηκαν στα ύψη. Το σχέδιο του Ισραήλ για ενδεχόμενη απώθηση των Παλαιστινίων και εγκατάστασή τους στη χερσόνησο του Σινά, έχει δημιουργήσει πονοκεφάλους και έχει βάλλει σε κρίση τις πολύ καλές σχέσεις των δυο χωρών. Πιθανός επηρεασμός των τριμερών σχέσεων με Ελλάδα και Κύπρο, καθώς και το σχήμα του Eastmed Gas Forum.

Επίσης οι επιθέσεις των Χούτι σε διερχόμενα πλοία και η αναδρομολόγηση  του ρου των πλοίων κάποιων εταιριών, από το  ακρωτήριο Καλής Ελπίδας, έχει σαν συνέπεια την απώλεια μεγάλου μέρους των εσόδων διέλευσης από τα Σουέζ( συνολικά 9 δις$ το χρόνο).

Τέλος η αύξηση της ανεργίας, η μεγάλη φτώχια και η αντιπαράθεση με την Αιθιοπία για τη διαχείριση των υδάτων του Νείλου, είναι καυτά προβλήματα που πρέπει να διαχειριστεί ο επανεκλεγείς Σίσι και θα χρειαστεί μεγάλη βοήθεια.

Η Τουρκία, κινείται σε ένα δευτερεύοντα ρόλο, φωνάζει και καταγγέλλει, αυτά που και η ίδια πράττει εναντίον των Κούρδων. Η προσπάθειά της να φανεί ως προστάτης των Παλαιστινίων, πέφτει στο κενό, καθώς τους υπενθυμίζει τα όσα δεινά υπέστησαν από τη Οθωμανική αυτοκρατορία, που η ίδια θέλει να επαναφέρει.

Η Ρωσία, απολαμβάνει και αυτή τη φθορά των ΗΠΑ και της δύσης γενικότερα, προετοιμάζεται για μια συνθηκολόγηση της Ουκρανίας, που ξεμένει από χρήματα, μέσα και βοήθεια και αναζωογονεί τις σχέσεις της με τις χώρες της περιοχής (Ιράκ πετρέλαια, σταθεροποίηση Άσσαντ, λόγω καταστολής πολιτοφυλακών κοκ). 

Επίσης συνάπτει ενεργειακές συμφωνίες με μέλη του Αραβικού συνδέσμου και κερδίζει από την επιβάρυνση της ευρωπαϊκής οικονομίας λόγω προβλημάτων στην Ερυθρά θάλασσα και το Σουέζ.

Η Ινδία, τηρούσε μέχρι στιγμής ισόρροπη στάση μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, καθώς στη συνείδηση των Ινδών υπάρχει προκατάληψη, λόγω υποστήριξης του Πακιστάν, μεγάλου εχθρού της, στο παρελθόν. Η συμμετοχή στον άξονα I2U2 (INDIA-ISRAEL-UNITED EMIRATES-USA),είχε παγώσει.

 Πρόσφατα διαφαίνεται μια αλλαγή πλεύσης, προς τα Αμερικανικά συμφέροντα και μάλλον έπαιξε ρόλο η ανακοίνωση του εμπορικού δρόμου IMEC (Ινδία – ΗΑΕ –ΣΑ – ΙΣΡΑΗΛ –  ΕΕ), που θα διευκολύνει τη ροή ινδικών προϊόντων.

Οι ΗΠΑ, επανακάμπτουν αναγκαστικά στη περιοχή, για να υπερασπιστούν το βασικό σύμμαχό τους, το Ισραήλ και να το προστατέψουν από τις ακρότητές του ( Μπαϊντεν). Πιέζουν για περιορισμό της ανθρωπιστικής κρίσης, αλλά ταυτόχρονα απορρίπτουν ψήφισμα του ΟΗΕ. 

Παρουσιάζονται επιφυλακτικοί, σ’ ένα δυναμικό χτύπημα στους Χούτι, καθώς φοβούνται παγκόσμιες συνέπειες (ναυτιλία, ενέργεια, οικονομία). Ούτως ή άλλως έχουν μάλλον απωλέσει την αξιοπιστία τους στη περιοχή. Ήδη Ινδία, Γαλλία, Ισπανία και Ιταλία, έχουν αρνηθεί να συμμετάσχουν στις επιχειρήσεις στην Ερυθρά θάλασσα, υπό τη σημαία των ΗΠΑ . 

Η εκλογική χρονιά μπορεί να οδηγηθεί σε εμφύλια διαμάχη, αν τελικά αποκλειστεί ο Τράμπ.

Η Κίνα, κινείται με αυτοπεποίθηση, προβάλλοντας την ήπια ισχύ της ( δρόμος μεταξιού, μεσολαβητικός παράγων ειρήνευσης ), προωθώντας την ειρήνευση μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ιράν και επιδεικνύοντας τη γνωστή κινεζική σοφία και υπομονή. Ταυτόχρονα απολαμβάνει τη φθορά του αντιπάλου της, των ΗΠΑ και ωφελείται τα μέγιστα από τις δυσκολίες της Ρωσίας.

Η Ελλάδα , ως συνήθως, ζει το μύθο της, έχοντας «δέσει το γάιδαρό» της , αφού θεωρεί ότι βρίσκεται στη σωστή πλευρά της ιστορίας και ασχολείται με την εξίσου ιστορική απόφαση για το γάμο των ομοφυλοφίλων… 

Υπενθυμίζω ότι το 2024 είναι δίσεκτο και είναι η χρονιά του δράκου…

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.