Όσο γινόταν της… αγροτικής αποζημίωσης!

Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, σύμβουλος επιχειρήσεων – συγγραφέας

Όποιος έχει προλάβει έστω κι ελάχιστα τη δεκαετία του ’80 και έχει την πιο ελάχιστη επαφή με τα τεκταινόμενα στην ελληνική περιφέρεια, δεν μπορεί να μην είχε αντιληφθεί την από τότε κακοδιαχείριση και την απάτη γύρω από το θέμα των επιδοτήσεων και των αποζημιώσεων. Ήταν κοινό μυστικό ότι χιλιάδες αγρότες δήλωναν υπερβολικούς αριθμούς όσον αφορά τη γη ή τα ζώα που κατείχαν, καθώς το ύψος της ετήσιας παραγωγής, ώστε να δικαιούνται μεγαλύτερων ποσών. Κανείς δεν αντιδρούσε, κανείς δεν τολμούσε να αρθρώσει μια λέξη συμμόρφωσης και να μην παρουσιαστεί ως κάποιος που αδιαφορούσε για το παρόν και το μέλλον της αγροτιάς!

Βέβαια, την ίδια στιγμή η κοινή ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική άλλαζε οριστικά το τοπίο της παραγωγής, θέτοντας επιτακτικά διλήμματα για τα ποια πορεία θα έδινε λύσεις και προοπτική σε αυτόν τον κρίσιμο τομέα. Εκείνες οι εξελίξεις δεν έμοιαζαν να αφορούν και τόσο μια Ελλάδα που ζούσε την ψευδαίσθηση μεγαλείου του εύκολου χρήματος. Η αξιολόγηση των μεθόδων παραγωγής και των προϊόντων με βάση τη διεθνή ζήτηση δεν τέθηκε ποτέ ως πρώτο ζητούμενο.

Οι όποιες προσπάθειες από τη δεκαετία του ’90 και μετά για αναδιοργάνωση του χώρου, αντιμετωπίστηκαν με καχυποψία, επιθετικότητα και πολλές, πολλές κινητοποιήσεις. Το αποτέλεσμα είναι γνωστό. Η παραγωγή συρρικνώθηκε, οι διεθνείς διατροφικές και τεχνολογικές τάσεις μάς ξεπέρασαν, σε σημαντικό βαθμό, και η ελληνική περιφέρεια μαράζωσε με τη μετανάστευση να επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο.

Τώρα, δεκαετίες μετά, η ευρωπαϊκή έρευνα έρχεται να αποκαλύψει ένα μέρος αυτού που όλοι περιμέναμε αλλά αποφεύγαμε να παραδεχτούμε. Ένα πρόβλημα που θα μπορούσε να έχει λυθεί αν η ψηφιακή διασύνδεση των υπηρεσιών έδινε τη δυνατότητα άμεσης χρήσης των στοιχείων από το Ε9 και το Ε2, αποδεικνύοντας την πιστότητα των ιδιοκτησιακών δεδομένων, και η δήλωση του ύψους της παραγωγής κρίνονταν για την αξιοπιστία της με βάση ένα εύρος διεθνών στατιστικών δεδομένων.

Η μετάθεση των ευθυνών για τις συγκεκριμένες διαδικασίες στην ΑΑΔΕ είναι μάλλον η καλύτερη πρόσκαιρη απάντηση. Δεν γίνεται όμως να επωμισθεί ατέρμονα ένα βάρος που δεν της αναλογεί. Ο αγροτικός τομέας χρειάζεται, έστω και με καθυστέρηση, πλήρη ανασχεδιασμό, με ειλικρίνεια και εξωστρεφή διάθεση και ο τρόπος διάθεσης των σχετικών κονδυλίων δεν μπορεί πλέον να γίνεται με αυτοματοποιμένες, τυπικές μεθόδους. Η αναγκαιότητα ενός σύγχρονου πλάνου δεν αντέχει άλλο να περιμένει.