Η ηθική μοναξιά ενός νέου γραμματέα στην άδεια καρέκλα του Αντώνη Σαμαρά

Γράφει ο Γιάννης Κίτσος, οικονομολόγος – σύμβουλος χρηματοοικονομικού και στρατηγικού σχεδιασμού

Η πολύ αγαπημένη αρθρογράφος Άννα, στο πρόσφατο κείμενο της για το μπότοξ, δανείστηκε μια συγκλονιστική εικόνα από τον Μισέλ Φουκό. Ο Φουκό περιγράφει το ανθρώπινο πρόσωπο που είναι χαραγμένο στην άμμο και σβήνεται από το κύμα της θάλασσας. Στη δική της παραλλαγή, η Άννα περιγράφει ένα «μποτοξικό κύμα» που περνά πάνω από το πρόσωπο, σβήνοντας τα σημάδια του χρόνου, αλλά μαζί τους και κάθε ίχνος ζωντανής έκφρασης συναισθημάτων. Το αποτέλεσμα; Μια ανέκφραστη μάσκα, όπως αυτές του παραδοσιακού γιαπωνέζικου θεάτρου Νο.

Αυτή ακριβώς η εικόνα αποτυπώνει ανάγλυφα την αποψινή, «διά βοής» εκλογή του Κωνσταντίνου Κυρανάκη στη θέση του Γραμματέα της Πολιτικής Επιτροπής της Νέας Δημοκρατίας. Μιλάμε για την απόλυτη αισθητική παρέμβαση στο κουρασμένο πρόσωπο της παράταξης, μόνο που αυτή τη φορά η βελόνα του Μαξίμου είχε έναν πολύ συγκεκριμένο στόχο, να σβήσει τις βαθιές, «σαμαρικές» ρυτίδες και να κρύψει την αλήθεια των όσων δικαίως καταγγέλλει ο πρώην Πρωθυπουργός.

Ας είμαστε όμως ειλικρινείς με την ιστορία. Τον Κυρανάκη τον μάθαμε επειδή τον πίστεψε, τον στήριξε και τον πρόβαλε ο Αντώνης Σαμαράς. Ήταν δική του επιλογή, γέννημα-θρέμμα της δικής του πολιτικής σχολής, η οποία είχε πάντα ως πυξίδα την καθαρή ιδεολογία, την εθνική αξιοπρέπεια και τους δεσμούς με την πραγματική βάση της παράταξης.

Στην πορεία του, ομολογουμένως, ο Κυρανάκης έδειξε στοιχεία εργατικού και αποτελεσματικού πολιτικού που δεν φοβόταν να «σπάσει αυγά» για να προχωρήσουν εκκρεμότητες, επιδεικνύοντας σωστά αντανακλαστικά. Βέβαια, για να είμαστε δίκαιοι, διαχειρίστηκε καταστάσεις που βρίσκονταν ήδη στον πάτο, οπότε ακόμη και τα αυτονόητα φάνηκαν ως μεγάλα επιτεύγματα. Με την έννοια αυτή, μεταρρυθμιστή δεν τον λες. Αλλά ούτε και πραγματικό «δεξιό» πλέον, αφού για χάρη της κυβερνητικής γραμμής αναγκάστηκε τελικά να συναινέσει και να βάλει νερό στο κρασί του, υποχωρώντας πολιτικά και ιδεολογικά απέναντι σε ένα Μαξίμου που μεταλλάσσει το κόμμα.

Εδώ ακριβώς εντοπίζεται η τραγική ειρωνεία και το βαθύ ψυχολογικό hangover αυτής της εκλογής. Η τοποθέτηση του θα είχε πραγματική, αυθεντική εσωτερική αξία αν αυτός που τον προσδοκούσε και βρισκόταν από κάτω για να τον καμαρώσει και να τον χειροκροτήσει ήταν ο Αντώνης Σαμαράς. Φαντάζομαι πως μέσα του, αυτό θα το ήθελε πολύ και ο ίδιος ο Κωνσταντίνος, την επιβράβευση από τον άνθρωπο που στάθηκε ως πολιτικός του πατέρας, που κράτησε την παράταξη όρθια στα δύσκολα και που σήμερα εκφράζει με θάρρος τη συνείδηση της δεξιάς βάσης.

Αντίθετα, η μοίρα το έφερε έτσι ώστε ο Σαμαράς να είναι απών, επιλέγοντας την αξιοπρέπεια της απόστασης από έναν κατήφορο συμβιβασμών, και ο Κυριάκος Μητσοτάκης να είναι εκείνος που τον έχρισε Γραμματέα, την ίδια ώρα που αφήνει μικρόψυχες αιχμές για «πατριώτες του καναπέ».

Το Μαξίμου χρησιμοποεί τον Κυρανάκη ως το τέλειο επικοινωνιακό μπότοξ. Μια ένεση «ελεγχόμενου δεξιού πατριωτισμού» στην προθήκη, δηλαδή, για να σιδερώσει τις δίκαιες ανησυχίες που εγείρει ο Σαμαράς για τα εθνικά θέματα και την ιδεολογική αλλοίωση του κόμματος. Με έναν κυνικό τρόπο, το σύστημα προσπαθεί να εξουδετερώσει το πολιτικό βάρος του πρώην Πρωθυπουργού, παίρνοντας ένα δικό του πολιτικό παιδί για να τρέξει τον κομματικό μηχανισμό και να συγκρατήσει τις διαρροές.

Αυτό το παιχνίδι, όμως, δύσκολα θα βγει σε καλό στον Κυρανάκη, τουλάχιστον ηθικά και ψυχολογικά. Αυτοεγκλωβίστηκε σε μια διαδικασία όπου υποχρεώνεται πλέον να φορά την ανέκφραστη μάσκα του θεάτρου Νο. Πρέπει να καταπιέσει την πολιτική του καταγωγή, να μην δείξει κανένα ζωντανό συναίσθημα ευγνωμοσύνης και να χειροκροτεί πειθαρχημένα όταν αδειάζουν τον άνθρωπο στον οποίο χρωστάει την ύπαρξη του στην πολιτική σκηνή.

Η πραγματική δοκιμασία για τον Κωνσταντίνο δεν είναι το σημερινό, «τεχνητά λειασμένο» χειροκρότημα της Πολιτικής Επιτροπής, αλλά η στιγμή που θα βρεθεί αναπόφευκτα πρόσωπο με πρόσωπο απέναντι στον Αντώνη Σαμαρά. Γιατί όταν το μποτοξικό κύμα της επικοινωνίας αποτραβηχτεί και η μάσκα της τεχνοκρατικής πειθαρχίας θα πρέπει να κοιτάξει στα μάτια το καθαρό βλέμμα και την ιστορική αλήθεια του Αντώνη Σαμαρά, εκεί θα φανεί αν κάτω από το λείο μέτωπο έχει απομείνει κάτι αυθεντικό, ή αν το σύστημα του Μαξίμου έχει ήδη σβήσει τα πάντα, σαν το κύμα πάνω στην άμμο.