Η επόμενη μέρα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης και ο αόρατος εφιάλτης του στασιμοπληθωρισμού

Γράφει ο Γιάννης Κίτσος, οικονομολόγος – σύμβουλος χρηματοοικονομικού και στρατηγικού σχεδιασμού

Ακούσαμε πάλι χθες την Υπουργό Εργασίας να πανηγυρίζει. Βγήκε στα κανάλια, μας είπε για το «ιστορικό» 7,4% στην ανεργία, μας ανακοίνωσε περιχαρής και μερικές χιλιάδες πρόσθετες επιδοτούμενες θέσεις για γυναίκες, κι όλα ξαφνικά μοιάζουν ιδανικά. Μας παρουσιάζουν μια εικόνα όπου η ελληνική οικονομία καλπάζει και η αγορά εργασίας ανθεί. Μόνο που αν ξύσεις λίγο την επιφάνεια και βγεις από το γυαλί της τηλεόρασης στην πραγματική οικονομία, η εικόνα πίσω από τα χαμόγελα είναι τελείως διαφορετική.

Ας μας πει, λοιπόν, πρώτα απ’ όλα η κυρία Υπουργός, πως ακριβώς πέτυχε αυτό το 7,4%;

Γιατί αν το πέτυχε μοιράζοντας ασταμάτητα πακέτα από το Ταμείο Ανακάμψης και το ΕΣΠΑ, καλύπτοντας έως και το 80% του μισθού και των εισφορών με κρατικό και ευρωπαϊκό χρήμα, αυτό δεν λέγεται «αυτοδύναμη ανάπτυξη της αγοράς εργασίας». «Ντόπα» λέγεται. Πρόκειται για μια τεχνητή αναπνοή με ημερομηνία λήξεως. Και το μεγάλο, αμείλικτο ερώτημα που αποφεύγουν να αγγίξουν στο Υπουργείο είναι, τι θα γίνουν όλες αυτές οι θέσεις εργασίας μόλις τελειώσουν τα έτοιμα λεφτά των ευρωπαϊκών ταμείων; Θα αντέξουν οι επιχειρήσεις να συντηρήσουν αυτό το προσωπικό με δικά τους έξοδα ή οι θέσεις θα εξαφανιστούν εν μια νυκτί σαν χάρτινος πύργος;

Ύστερα, ας αφήσουμε τους γενικούς δείκτες κι ας μιλήσουμε για την ουσία και την ποιότητα αυτών των θέσεων.

Ωραίοι οι αριθμοί στα χαρτιά, αλλά με τι μισθούς καλείται να ζήσει αυτός ο κόσμος; Σε τι ειδικότητες εργάζεται και με τι προοπτικές; Όταν ο πληθωρισμός καλπάζει, το σούπερ μάρκετ έχει γίνει εφιάλτης και τα ενοίκια τρώνε πάνω από τον μισό μισθό, το να βαφτίζεις «επιτυχία» δουλειές των 700 και 800 ευρώ, μερικής απασχόλησης, ή 6μηνες συμβάσεις στον τουρισμό και την εστίαση, είναι τουλάχιστον προκλητικό. Δεν δημιουργούμε θέσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας, αλλά ανακυκλώνουμε τη φτώχεια και τη φθηνή εργασία.

Και φυσικά, μέσα στους πανηγυρισμούς, ξέχασαν τελείως να μας πουν για τους νέους που συνεχίζουν να φεύγουν στο εξωτερικό και για τη χώρα που γερνάει επικίνδυνα.

Το ποσοστό της ανεργίας πέφτει και για έναν άλλο, δραματικό λόγο που κανείς δεν παραδέχεται ανοιχτά. Επειδή το συνολικό εργατικό δυναμικό της χώρας συρρικνώνεται. Όσο οι νέοι επιστήμονες βλέπουν ότι οι αμοιβές και οι συνθήκες στην Ελλάδα απέχουν παρασάγγας από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και παίρνουν το αεροπλάνο χωρίς επιστροφή, οι δείκτες θα δείχνουν «βελτίωση» απλά και μόνο επειδή μένουμε λιγότεροι. Η δημογραφική κατάρρευση και το συνεχές Brain Drain παρουσιάζονται τεχνηέντως ως… μείωση των ανέργων.

Όταν λοιπόν ο πληθωρισμός επιμένει, το κόστος παραγωγής εκτοξεύεται και ο κίνδυνος του στασιμοπληθωρισμού καραδοκεί προ των πυλών, το να θριαμβολογείς για προσωρινούς δείκτες χωρίς να έχεις φτιάξει μια στιβαρή παραγωγική βάση είναι επικίνδυνος στρουθοκαμηλισμός. Χωρίς πραγματικές επενδύσεις στη βιομηχανία, την τεχνολογία και τις υποδομές, η χώρα βαδίζει σε ναρκοπέδιο.

Πολύ φοβάμαι πως μόλις κλείσει η στρόφιγγα του Ταμείου Ανάκαμψης, το «θαύμα» θα τελειώσει απότομα και η απότομη γείωση θα είναι ανώμαλη. Και τότε, κανένα επικοινωνιακό δελτίο τύπου και καμία τηλεοπτική εμφάνιση δεν θα φτάνουν για να καλύψουν τον λογαριασμό.