Το κάτεργο του Μαξίμου… Αναμνήσεις από τη Νέα Δημοκρατία

Γράφει ο Γιάννης Κίτσος, οικονομολόγος – σύμβουλος χρηματοοικονομικού και στρατηγικού σχεδιασμού

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη θυμίζει πιστά το κάτεργο που περιγράφει ο Ντοστογιέφσκι στις Αναμνήσεις από το σπίτι των πεθαμένων… κανονισμοί σιωπηλής υποταγής, δολοπλοκίες, ψεύτικες φιλίες και άνθρωποι που συνδέονται μόνο από το αμοιβαίο συμφέρον τους. Στο Μέγαρο Μαξίμου, η εξουσία διατηρείται με απόλυτο έλεγχο: ο καθένας κοιτάζει μόνο τη δική του θέση, την προβολή του στα ΜΜΕ και τον τρόπο που θα εκμεταλλευτεί τους άλλους για να κερδίσει εύνοια από τον Κυριάκο. Η αλληλεγγύη και η συλλογική ευθύνη έχουν εξαφανιστεί. Η καθημερινότητα μοιάζει με ένα κάτεργο όπου η ζήλια, οι υπονομεύσεις και τα κουτσομπολιά είναι νόμος.

Η αυλή του Μαξίμου λειτουργεί σαν ένα σύστημα όπου η ατομική κρίση θεωρείται αδυναμία και η προσωπική πρωτοβουλία τιμωρείται. Οι περισσότεροι μέσα στην κυβέρνηση είναι δύστροποι, ζηλιάρηδες, ψευτοφιλότιμοι και καυχησιάρηδες. Όλοι προσποιούνται ότι τα ξέρουν όλα και σκέφτονται μόνο πώς θα εξασφαλίσουν εύνοια από τον Κυριάκο ή πώς θα υπονομεύσουν τον διπλανό. Η καθημερινότητα μοιάζει με έναν διαρκή αγώνα στρατηγικής, ποιος θα πάρει την καλύτερη θέση στο υπουργικό συμβούλιο, ποιος θα εμφανιστεί πιο επιτυχημένος στα ΜΜΕ, ποιος θα διαρρεύσει ή θα παραποιήσει πληροφορίες για να μειώσει κάποιον άλλο. Οι συκοφαντίες, τα κουτσομπολιά και η υπονόμευση κυριαρχούν, ενώ η ζήλια και η μικρόψυχη αντιπαλότητα είναι σχεδόν θεσμοθετημένες.

Υπάρχουν, βεβαίως, μερικοί πραγματικά δυνατοί άνθρωποι, απλοί, ντόμπροι και με χαρακτήρα, που έχουν μάθει να μιλούν καθαρά και να κοιτούν τον λαό στα μάτια. Κι όμως, ακόμα κι αυτοί, για να μη βρεθούν εκτός γραμμής, υποτάσσονται στις «γραμμές» του Μαξίμου. Ο Γεραπετρίτης, με την τεχνοκρατική σοβαρότητα, φροντίζει να διατηρεί την εικόνα της τάξης. Ο Σκέρτσος κινεί τα νήματα υπόγεια, οργανώνοντας διαρροές, αναθέσεις και δημόσιες δηλώσεις με ακρίβεια στρατηγού. Και ο ίδιος ο Κυριάκος παρακολουθεί σαν απόλυτος δεσπότης, κρατώντας την εξουσία του αδιαφιλονίκητη.

Το «συμβόλαιο σιωπής» είναι ο θεμέλιος λίθος της λειτουργίας της κυβέρνησης. Κανείς δεν τολμά να αμφισβητήσει τον κανόνα. Και αν τολμήσει, η απάντηση έρχεται με βρισιές, ειρωνείες, διαρροές στα φιλικά ΜΜΕ ή με υπονόμευση στην πρώτη ευκαιρία. Το συμβόλαιο δεν είναι γραπτό. Λειτουργεί με αόρατους κανόνες, επιβραβεύει τη σιωπή και τιμωρεί κάθε προσπάθεια ανεξάρτητης κριτικής. Στρατηγικά τοποθετημένοι συνεργάτες παρακολουθούν κάθε κίνηση, διασφαλίζοντας ότι κανείς δεν θα ξεφύγει.

Στις καθημερινές τους δράσεις, οι υπουργοί και τα στελέχη επιδίδονται σε μικροπολιτικές ενέργειες… προώθηση φίλιων δημοσιογράφων, φιλική διαχείριση κονδυλίων, χειρισμός προγραμμάτων με γνώμονα την προσωπική προβολή, κατασκοπεία μεταξύ συναδέλφων και υπονόμευση υποψήφιων ανταγωνιστών για θέσεις. Κάθε κίνηση μετριέται για το πώς θα επηρεάσει τη φήμη τους στον Κυριάκο και στο στενό περιβάλλον της αυλής του.

Η στάση των σημερινών στελεχών απέναντι στους παλιούς ηγέτες του κόμματος, Σαμαρά και Καραμανλή, είναι ενδεικτική της πολιτικής τους κουλτούρας. Επιφανειακά, δείχνουν σεβασμό και αναγνωρίζουν τη συνεισφορά τους, μιλούν με κομψότητα και διπλωματία, όμως πίσω από τις δημόσιες δηλώσεις κυριαρχεί η κρυφή αντιπαλότητα. Η διαγραφή του Σαμαρά από την Κοινοβουλευτική Ομάδα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Οι περισσότεροι υπουργοί και βουλευτές δεν τόλμησαν ούτε να τον υπερασπιστούν ούτε να διαφωνήσουν, υποτάχθηκαν πλήρως στη γραμμή του Μαξίμου, δείχνοντας ότι ο σεβασμός τους είναι στρατηγικός και όχι αυθεντικός. Κάθε λόγος ή πράξη παρακολουθείται σχολαστικά για να αναδειχθεί πλεονέκτημα ή να υπονομευθεί η επιρροή τους. Τα στελέχη συχνά αποφεύγουν να υπερασπιστούν αποφάσεις των προκατόχων τους, παραποιούν το ιστορικό τους έργο και προβάλλουν τα δικά τους επιτεύγματα ως ανώτερα, δημιουργώντας ένα πολιτικό περιβάλλον όπου η προσωπική φήμη υπερβαίνει την παράταξη.

Η ζήλια, η μικρόψυχη αντιπαλότητα, τα κουτσομπολιά και οι υπονομεύσεις κυριαρχούν στο εσωτερικό του κόμματος. Η προσωπική φιλοδοξία υπερισχύει της συλλογικής ευθύνης, και οι πραγματικά ικανοί, γεροί και ατρόμητοι άνθρωποι συχνά καταλήγουν να γίνουν αδρανείς παρατηρητές. Παράλληλα, η παράταξη μοιάζει με μια κοινωνία όπου η ματαιοδοξία, η υπερβολική τυπικότητα και η αυστηρή προσκόλληση στους κανόνες έχουν αναχθεί σε αξία από μόνα τους.

Για το καλό της παράταξης και της πατρίδας, είναι φανερό… αυτό το κάτεργο πρέπει να τελειώσει. Η Νέα Δημοκρατία χρειάζεται ανθρώπους με χαρακτήρα, νου και αξιοπρέπεια. Όχι φτιασιδωμένους υπαλλήλους της εξουσίας. Μόνο έτσι θα ξαναγίνει το κόμμα υπερήφανο, ισχυρό και σεβαστό. Μόνο έτσι η Ελλάδα θα ανακτήσει την αυτοπεποίθηση και τη θέση που της αξίζει. Η αληθινή ελευθερία ενός ανθρώπου φαίνεται από την ικανότητα του να αντιστέκεται στην αδικία, ακόμα κι όταν όλοι γύρω του υποτάσσονται.