Το φετίχ της σταθερότητας απέναντι στην κοινωνική απαίτηση για μια νέα μεταπολίτευση

Γράφει ο Γιάννης Κίτσος, οικονομολόγος – σύμβουλος χρηματοοικονομικού και στρατηγικού σχεδιασμού

Κοίτα να δεις τι γίνεται σήμερα. Βγαίνουν οι δημοσκοπήσεις και μας δείχνουν ένα σταθερό 35% με 39% που λέει ότι θα πάει στην κάλπη με οδηγό την «πολιτική σταθερότητα». Και βέβαια, κάποιοι πρόθυμοι να μας κατευθύνουν αναλυτές και κυβερνητικοί κονδυλοφόροι το πιάνουν αμέσως αυτό και το παρουσιάζουν σαν κανένα φοβερό όπλο της κυβέρνησης.

Μόνο που όλοι αυτοί ξεχνάνε, μάλλον επίτηδες, να μας εξηγήσουν τι ακριβώς εννοεί ο καθένας όταν λέει τη λέξη «σταθερότητα». Γιατί για τον καθένα μας, αυτή η λέξη κρύβει άλλη σημασία. Για κάποιον είναι απλά μια ανάγκη να ηρεμήσει το κεφάλι του, να νιώσει μια ψυχολογική και κοινωνική ασφάλεια μακριά από τη διαρκή τρέλα. Για άλλον σημαίνει να ξέρει τι του ξημερώνει, να μην αλλάζουν οι νόμοι κάθε τρεις και λίγο, να τρέχει η οικονομία στρωτά και να μπορεί να προγραμματίσει τη δουλειά του και το μέλλον του χωρίς το άγχος ότι αύριο θα καταρρεύσουν τα πάντα.

Άλλος πάλι βλέπει στη σταθερότητα την κοινωνική ειρήνη, το να εμπιστευόμαστε ο ένας τον άλλον. Υπάρχει βέβαια και η υπαρξιακή πλευρά, αυτή που έχει να κάνει με τις αξίες και την ταυτότητα μας, μια εσωτερική πυξίδα που δεν περιμένει καμία κυβέρνηση για να ρυθμιστεί, αφού οι άνθρωποι τις βαθιές τους αλήθειες τις βρίσκουν συνήθως μέσα στις μεγάλες φουρτούνες.

Αν αφήσουμε όμως τα θεωρητικά, η πολιτική σταθερότητα σήμερα ακουμπάει ξεκάθαρα στην τσέπη και στην επαγγελματική ασφάλεια. Κι εδώ το πράγμα χωρίζεται στα δύο. Από τη μία είναι αυτοί που θέλουν σταθερούς κανόνες και σοβαρό κράτος για να μπορέσουν να δημιουργήσουν και να αναπτύξουν τη δραστηριότητά τους.

Από την άλλη, όμως, υπάρχει και μια μεγάλη μάζα που έχει βολευτεί, που απέκτησε συγκεκριμένα προνόμια από τη σημερινή διακυβέρνηση και τρέμει μην τα χάσει. Αυτές οι δύο κατηγορίες, παρόλο που ξεκινούν από εντελώς διαφορετική αφετηρία, καταλήγουν να ψηφίζουν το ίδιο πράγμα γιατί φοβούνται μην ανατραπεί ο τρόπος ζωής τους, κι έτσι κάνουν τη σταθερότητα το απόλυτο διακύβευμα των εκλογών.

Αλλά για κάτσε λίγο. Ας πούμε ότι πάμε σε εκλογές και κρίνονται τα πάντα μόνο από αυτό. Πόσο δημοκρατικό είναι να μας παρουσιάζουν τη σταθερότητα σαν το μοναδικό ή το πιο μεγάλο αγαθό, σβήνοντας όλα τα υπόλοιπα; Καλή η σταθερότητα, κανείς δεν λέει όχι, αλλά στη δημοκρατία δεν μπορεί να μπαίνει πάνω από την ελευθερία, τη δικαιοσύνη και τον έλεγχο της εξουσίας. Όταν τη μετατρέπουμε σε «φετίχ», γίνεται το τέλειο εργαλείο για να μας κλείνουν το στόμα.

Μας λένε δηλαδή «μη μιλάτε, μη ζητάτε αλλαγές, γιατί χαλάτε τη σταθερότητα της χώρας». Αυτό δεν είναι τίποτα άλλο από ένας πολιτικός εκβιασμός που μας αναγκάζει να καταπίνουμε την αδικία και τη διαφθορά για να «μην ταράξουμε τα νερά». Μόνο που η στασιμότητα δεν είναι σταθερότητα. Η δημοκρατία από τη φύση της είναι ζωντανή, κάνει θόρυβο, έχει διαφωνίες, διαμαρτυρίες και αλλάζει κυβερνήσεις. Αν θέλουμε καθεστώτα όπου τίποτα δεν κουνιέται και τίποτα δεν αλλάζει, ας κοιτάξουμε τις δικτατορίες, εκεί να δεις σταθερότητα.

Και το πράγμα γίνεται ακόμα πιο προκλητικό αν δεις τι λένε οι ίδιοι οι πολίτες στις ίδιες ακριβώς δημοσκοπήσεις. Εκεί που προσπαθούν να μας επιβάλουν μια τεχνητή ηρεμία, σκάει ένα τεράστιο σήμα κινδύνου. Η πλειοψηφία του κόσμου, σε ποσοστά που φτάνουν ή και ξεπερνούν το 55% με 60%, ζητάει στα ίσα να αλλάξει η κυβέρνηση, γιατί η κατάσταση με τους θεσμούς έχει φτάσει στο απροχώρητο.

Το 60% σου λέει καθαρά ότι δεν εμπιστεύεται τη δικαιοσύνη και το 92% από αυτούς φωνάζει για άμεσες παρεμβάσεις από την κυβέρνηση. Το 97% θεωρεί ότι η διαφθορά έχει απλωθεί παντού. Και φυσικά, αυτή η έλλειψη δικαιοσύνης καταλήγει στην κοινωνία, αφού το 26% του κόσμου ζει με τον φόβο της φτώχειας και του αποκλεισμού, ενώ πάνω από τους μισούς Έλληνες, ένα 52%, δίνει καθημερινή μάχη με την ακρίβεια και το κόστος ζωής που δεν μαζεύεται με τίποτα.

Όλη αυτή η πίεση φέρνει μια τεράστια απογοήτευση. Πάνω από το 60% δηλώνει πια δυσαρεστημένο από τον τρόπο που λειτουργεί η δημοκρατία μας, και ένα 75% νιώθει ότι η φωνή του πάει στον κάλαθο των αχρήστων μόλις πέσει η ψήφος στο κουτί.

Όταν λοιπόν ενώνεις τα κομμάτια, το συμπέρασμα είναι ένα και πεντακάθαρο, αφού η «πολιτική σταθερότητα» που μας πουλάνε σήμερα είναι μια άδεια βιτρίνα. Στην επιφάνεια μπορεί να φαίνεται συμπαγής, αλλά από κάτω κρύβει μια καθημερινότητα γεμάτη ανασφάλεια, όπου η δικαιοσύνη παίζεται στα ζάρια, η διαφθορά είναι το στάνταρ και ο απλός πολίτης νιώθει ανίκανος να αλλάξει το οτιδήποτε.

Είναι μια σταθερότητα που προστατεύει το σύστημα και τους λίγους, αλλά αφήνει την κοινωνία απέξω. Κι αν βάλεις δίπλα σε όλα αυτά τα τεράστια ποσοστά της αποχής και του κόσμου που δεν λέει τι θα ψηφίσει, καταλαβαίνεις ότι το μεγάλο ζητούμενο του κόσμου δεν είναι να μείνουν τα πράγματα όπως έχουν.

Ο κόσμος δεν θέλει τη σταθερότητα της παρακμής. Ψάχνει μια βαθιά, ριζική ανατροπή, μια Νέα Μεταπολίτευση που θα φέρει πίσω το κράτος δικαίου, την αξιοκρατία και την κοινωνική δικαιοσύνη. Αυτό θα είναι το αληθινό παιχνίδι των επόμενων εκλογών. Και σε αυτό το γήπεδο, νικητής δεν θα είναι αυτός που υπόσχεται να συνεχίσει να διαχειρίζεται μια άδεια βιτρίνα. Νικητής θα είναι ο πολιτικός ηγέτης που έχει δείξει με όλη του την πορεία, με τη συνέπεια και την καθαρότητα του, ότι δεν σηκώνει κουβέντα για την έκπτωση των θεσμών.

Σήμερα, η κοινωνία κοιτάζει προς εκείνη την πατριωτική, θεσμική φωνή που ξέρει να συγκρούεται όταν παίζονται οι αξίες της παράταξης και του έθνους, που δεν φοβήθηκε ποτέ να βγει μπροστά για την πραγματική δημοκρατία και που έχει το ειδικό βάρος, το καθαρό μέτωπο και το σχέδιο για να γράψει αυτή τη νέα, αναγεννητική σελίδα που χρειάζεται ο τόπος.