Ποιος φταίει για την κατάρρευση του πρωτογενούς τομέα;

Γράφει ο Γιάννης Κίτσος, οικονομολόγος – σύμβουλος χρηματοοικονομικού και στρατηγικού σχεδιασμού

Τις τελευταίες ημέρες, με αφορμή το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, παρακολουθούμε κυβερνητικούς εκπροσώπους να εξαπολύουν γενικευμένες κατηγορίες προς τον αγροτικό κόσμο, προσπαθώντας να μετατρέψουν ένα διοικητικό και πολιτικό φιάσκο σε ζήτημα «νοοτροπίας των αγροτών». Αντί να δώσουν εξηγήσεις για τα κρούσματα κακοδιαχείρισης, τα ελλείμματα διαφάνειας και τις πιθανές ποινικές ευθύνες, επιλέγουν να τσουβαλιάσουν έναν ολόκληρο παραγωγικό κλάδο, επιχειρώντας να μεταθέσουν τις ευθύνες και να αποδράσουν από τη λογοδοσία.

Όμως η πραγματικότητα δεν κρύβεται. Τα τελευταία χρόνια, η ελληνική αγροτική παραγωγή φθίνει. Η φυτική παραγωγή υποχωρεί, βασικές καλλιέργειες εγκαταλείπονται ή συρρικνώνονται, και η αγροτική γη σταδιακά αδειάζει. Οι τιμές που λαμβάνουν οι παραγωγοί συρρικνώνονται, ενώ το κόστος παραγωγής αυξάνεται δραματικά. Οι αγρότες καλούνται να επιβιώσουν σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας, χωρίς επαρκή στήριξη, χωρίς πρόσβαση σε υποδομές, χωρίς προοπτική.

Η εικόνα στην ύπαιθρο είναι εικόνα παρακμής: λιγότεροι παραγωγοί, μεγαλύτερες ηλικίες, ελάχιστη ανανέωση, φυγή των νέων. Παράλληλα, τα ελληνικά προϊόντα σταδιακά αντικαθίστανται από εισαγόμενα, όχι επειδή υστερούν σε ποιότητα, αλλά επειδή λείπει η οργανωμένη πολιτική για να τα στηρίξει και να τα προωθήσει.

Απέναντι σε αυτή την εικόνα, η κυβέρνηση δεν προσφέρει ούτε σχέδιο, ούτε λύσεις. Εδώ και έξι χρόνια δεν παρουσίασε ποτέ μια συγκροτημένη στρατηγική για τον πρωτογενή τομέα. Δεν διαμόρφωσε πολιτικές για την καινοτομία, τη συμβολαιακή γεωργία, την αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών ή την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας. Δεν προσέφερε τα εφόδια για να παραμείνουν οι νέοι στον τόπο τους. Αντίθετα, διαχειρίστηκε τους πόρους και τα προγράμματα με λογική ρουσφετιού, φωτογραφικών ρυθμίσεων και εξυπηρετήσεων.

Και τώρα, που όλα αυτά καταρρέουν, επιλέγει να κατηγορήσει εκείνους που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή: τους αγρότες. Τους βαφτίζει «επιδοματούχους», τους παρουσιάζει ως «αναχρονιστικούς», για να καλύψει τη δική της ανεπάρκεια και απουσία σχεδίου.

Όμως οι αγρότες αυτής της χώρας δεν είναι το πρόβλημα. Είναι άνθρωποι που δίνουν καθημερινά μάχη για να κρατήσουν ζωντανή την ελληνική ύπαιθρο. Αν κάτι πάσχει από «νοοτροπία», είναι η πολιτική ηγεσία. Όχι οι άνθρωποι της παραγωγής.

Πριν ζητήσετε από τους αγρότες να αλλάξουν, φροντίστε πρώτα να τους δώσετε κράτος. Ένα κράτος που να λειτουργεί, που να νοιάζεται, που να σχεδιάζει με προοπτική και σοβαρότητα.

Γιατί η Ελλάδα δεν πάσχει από τους αγρότες της. Πάσχει από την ηγεσία της.