Ο Πιερρακάκης απέναντι στις ευρωπαϊκές προκλήσεις

Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, σύμβουλος επιχειρήσεων – συγγραφέας

Η εκλογή Πιερρακάκη στην Προεδρία του Eurogroup διαθέτει έναν σημαντικό συμβολισμό, αφού δεκαπέντε χρόνια μετά την έναρξη της μνημονιακής περιπέτειας η Ελλάδα τιμάται με μια κορυφαία θέση στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Όποιο κι αν είναι το ακριβές σκεπτικό της επιλογής, είτε έπαιξαν κυρίαρχο ρόλο οι ζυμώσεις και οι ισορροπίες, είτε η βελτιωμένη, ιδιαίτερα η δημοσιονομική, πορεία της χώρας, το γεγονός παραμένει ότι μια τέτοια τοποθέτηση αποτελεί τιμή για την Ελλάδα αλλά ταυτόχρονα και μεγάλη ευθύνη.

Προφανώς υπήρχαν αγκάθια στην υποψηφιότητα του Βέλγου “αντιπάλου” του Έλληνα υπουργού Οικονομικών, και ούτε η Ελλάδα έχει λύσει όλα της τα προβλήματα (ανταγωνιστικά και παραγωγικά,), αλλά φαίνεται ότι τελικά υπερίσχυσε η λογική της επιβράβευσης μιας πολυετούς επίπονης προσπάθειας ως στοιχείο ετεροχρονισμένης απονομής δικαιοσύνης από τους θεσμούς, καθώς και η στήριξη ενός ατόμου που δείχνει να ταυτίζεται απόλυτα με τις βασικές αρχές του ευρωπαϊκού οράματος.

Αυτή η επιλογή μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να αλλάξει αισθητά την οικονομική ρότα της Ε.Ε. σε μια πολύ κρίσιμη περίοδο που γεννά γεωπολιτικές και οικονομικές ευκαιρίες αλλά και τεράστιους χρηματοοικονομικούς, και όχι μόνο, κίνδυνους. Οι προκλήσεις είναι πολλές και οι παρεμβάσεις που θα απαιτηθούν καίριες.

Θα κινηθεί η Ευρώπη προς πιο ελαστικούς δημοσιονομικούς κανόνες, με κάποιας μορφής αμοιβαιοποίηση του χρέους και εμφάνιση στη στήριξη της ανάπτυξης, δημιουργώντας επιτέλους μηχανισμούς αντιμετώπισης κρίσεων;

Οι επενδύσεις σε άμυνα, πράσινη μετάβαση και ψηφιακή τεχνολογία θα γίνουν με τρόπο που θα δώσει συνολικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα στην ευρωπαϊκή οικονομία ή θα παραμείνει μια εμμονική, γραφειοκρατική διαδικασία;

Θα αποκτήσει η ΕΚΤ ουσιαστική αυτονομία στη χάραξη της νομισματικής πολιτικής και πόσο δέσμιες θα είναι οι απόφασεις της από την αποκλειστική διαχείριση του πληθωρισμού;

Θα κατορθώσει η Ε.Ε. να σταθεί παραγωγικά επάξια απέναντι στο δίπολο ΗΠΑ – Κίνας, αποκτώντας διακριτά χαρακτηριστικά που θα την θέσουν ξανά στο επίκεντρο της οικονομικής δραστηριότητας;

Είναι σίγουρο ότι όση παρεμβατική δύναμη κι αν έχει ο Πρόεδρος του Eurogroup, δεν μπορεί να σχεδιάσει και να προωθήσει αυτόνομα ιστορικές ανατροπές στο οικονομικό μοντέλο. Ούτε βέβαια μπορούμε να ελπίζουμε ότι μια θεσμική θέση αφήνει τα περιθώρια για πειραματισμούς και ακραία ευνοϊκές παρεμβάσεις υπέρ της χώρας μας.

Ο Πιερρακάκης αναλαμβάνει έναν κεντρικό ρόλο στη χάραξη της οικονομικής πολιτικής αλλά η θέση του είναι βασικά συντονιστική κι απαιτεί διαπραγματευτική επιδεξιότητα για να ξεπερνιούνται δημιουργικά οι εγγενείς ευρωπαϊκές αντιφάσεις και αντιθέσεις.

Όση ικανότητα και αποτελεσματικότητα κι αν διαθέτει ο Πιερρακάκης, η Ελλάδα δεν πρέπει να επαναπαυθεί στις τιμητικές δάφνες της αξιοποίησης του, ελπίζοντας σε θαύματα. Αν δεν επικεντρωθούμε στην προώθηση ρηξικέλευθων μεταρρυθμίσεων στην ταχύτερη και ευκολότερη λειτουργία του κράτους, στην εποπτεία της αγοράς που διασφαλίζει τον υγιή ανταγωνισμό και στην ταυτόχρονη ανάπτυξη πολλαπλών τομέων της οικονομίας, καμία θεσμική καταξίωση δεν θα πρόσφερει στη χώρα τα ερεθίσματα που χρειάζονται για τη μόνιμη επάνοδο της στην κανονικότητας.