Η «τεχνοκρατική» αυταπάτη και οι ρωγμές της Κυψέλης

Γράφει ο Γιάννης Κίτσος, οικονομολόγος – σύμβουλος χρηματοοικονομικού και στρατηγικού σχεδιασμού

Έχω έναν αγαπημένο φίλο, πρώην αριστερό-προοδευτικό, τουλάχιστον έτσι δηλώνει. Θυμάμαι, όταν είχαμε βρεθεί από κοντά το καλοκαίρι, μου έλεγε πάνω στη κουβέντα ότι έχει αρκετά παράπονα από την κυβέρνηση. Αλλά, βρε παιδί μου, κατέληγε στο γνωστό αφήγημα… «Τουλάχιστον αυτοί έχουν ένα τεχνοκρατικό προφίλ, μια σοβαρότητα που θα έπρεπε να την έχουν όλες οι κυβερνήσεις. Κι αφού δεν υπάρχει και κανένα άλλο τέτοιο κόμμα, τι να κάνω, θα στηρίξω πάλι τη ΝΔ του Μητσοτάκη». Στο μυαλό του, οι τεχνοκράτες και οι «άριστοι» είχαν γίνει κάτι σαν το τέλος της Ιστορίας, όπως ακριβώς φαντασιωνόταν κάποτε το προλεταριάτο, με τη διαφορά ότι τώρα είχε μπλέξει τα πράγματα εντελώς χαοτικά στο κεφάλι του. Του τα εξηγούσα και τότε όλα αυτά, αλλά τον είχε συνεπάρει η θερινή χαλάρωση, η ανεμελιά και η ψευδαίσθηση ότι με τους τεχνοκράτες ξεμπερδέψαμε.

Ο συγκεκριμένος φίλος, που λέτε, τυχαίνει να μένει στην Κυψέλη. Τώρα, αν το διαμέρισμα του είναι ανάμεσα σε αυτά που τρέμουν οι άνθρωποι μην πάθουν καμιά ζημιά από τα έργα του Μετρό, ειλικρινά εύχομαι πως όχι. Αλλά να που φτάσαμε στο δια ταύτα. Αυτό είναι το αποτέλεσμα μιας κυβέρνησης που δηλώνει «τεχνοκρατική» και γεμάτη «αρίστους». Και το κακό δεν είναι μόνο ότι κάνουν ανεπαρκή ή λάθος σχεδιασμό στα έργα. Το χειρότερο είναι το πώς φέρονται μόλις σκάσει η στραβή. Η κλασική τακτική των αρίστων είναι να πετάνε την μπάλα στην εξέδρα. Ποτέ δεν φταίνε αυτοί, πάντα φταίνε οι άλλοι, οι αστάθμητοι παράγοντες, μέχρι και ο κακός μας ο καιρός. Αυτό είναι το αποκαλούμενο «crisis management» των «τεχνοκρατών» και «αρίστων».

Και τι βλέπουμε τώρα; Χρειάστηκε να προσφύγουν οι κάτοικοι στο Πρωτοδικείο και να βγει προσωρινή διαταγή, απλά και μόνο για να υποχρεωθεί η «Ελληνικό Μετρό» και η κοινοπραξία να τους δείξουν τα χαρτιά για τις ζημιές, τις ρωγμές και τις καθιζήσεις στα σπίτια τους. Δηλαδή, για να μάθουν οι άνθρωποι αν κινδυνεύει το κεφάλι τους και πώς θα φτιαχτούν οι ζημιές, έπρεπε να πάνε στο δικαστήριο! Την ίδια ώρα, βγαίνει ο υφυπουργός, ο κ. Ταχιάος, στα κανάλια και λέει «μη φοβάστε, δεν υπάρχει κίνδυνος, δεν θα πληρώσετε ούτε ευρώ». Ειρήσθω εν παρόδω, πρόκειται για τον ίδιο κύριο – τον κ. Ταχιάο – ο οποίος είχε δηλώσει ότι «η Θράκη, ως συνορεύουσα με τη Βουλγαρία (χώρα της Ε.Ε.), δεν είναι ακριτική περιοχή».

Μα είναι δυνατόν; Σε μια σοβαρή χώρα, η ασφάλεια των πολιτών δεν αποδεικνύεται με λόγια του αέρα στα παράθυρα, αλλά με επίσημα έγγραφα και τεχνικές μελέτες στη δημοσιότητα. Άλλο ένα παράδειγμα «crisis management» των «τεχνοκρατών» και «αρίστων».

Αν μιλούσαμε για μια πραγματική κυβέρνηση τεχνοκρατών, το πρώτο πράγμα που θα έκανε θα ήταν να μας δείξει τα περίφημα KPIs, τους δείκτες αξιολόγησης και ασφάλειας δηλαδή. Πάνω σε ποιες μετρήσεις σχεδιάζουν ένα έργο; Και με ποιους δείκτες παρακολουθούν τη στατικότητα και την πορεία του αφότου παραδοθεί; Αν υπάρχουν τέτοια στοιχεία, – γιατί αν δεν υπάρχουν, τότε για ποιους τεχνοκράτες μιλάμε; -, ας τα βγάλουν στη δημοσιότητα να καταλάβουμε κι εμείς με τι ασφάλεια φτιάχνεται ένα έργο και πώς ελέγχεται μετά. Αυτό θα πει crisis management, να έχεις δείκτες που να μπορούν να αξιολογούν και να προβλέπουν τα πάντα.

Κι εδώ αναρωτιέται κανείς, με τέτοια δείγματα γραφής, πώς να εμπιστευτείς μετά άλλα τεράστια έργα, όπως το Μετρό της Θεσσαλονίκης που το έχουν κάνει σημαία; Ποιος μπορεί να πιει νερό στο όνομα τους ότι το παρέδωσαν στην εντέλεια, χωρίς να έχουν δημιουργήσει παράπλευρα προβλήματα που θα τα βρούμε μπροστά μας; Καλά, για το πώς γίνονται οι αναθέσεις και πώς κοστολογούνται τα έργα, ας μην ανοίξουμε το στόμα μας. Έχουμε χορτάσει από απευθείας αναθέσεις και υπερτιμολογήσεις των «αρίστων», που πολλές από αυτές τις ψάχνει πλέον η ίδια η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.

Όλα αυτά του τα έλεγα του φίλου μου, αλλά τότε δεν άκουγε. Θέλω όμως να πιστεύω ότι την επόμενη φορά που θα πιούμε καφέ, θα σκέφτεται λίγο πιο λογικά. Γιατί αν συνεχίσει να χάσκει με το παραμύθι των τεχνοκρατών και με την ψήφο του βγάλει πάλι τα ίδια, ε, τότε, αν αρχίσει να υποχωρεί το έδαφος κάτω από τα πόδια μας, το μόνο που μας απομένει είναι να μαζέψουμε τα πράγματα μας και να αλλάξουμε χώρα.