Η κραυγή της Ελλάδας: Απόγνωση, αποτροπή και η ανάγκη ουσιαστικής αλλαγής

Γράφει ο Γιάννης Κίτσος, οικονομολόγος – σύμβουλος χρηματοοικονομικού στρατηγικού σχεδιασμού

Η Ελλάδα σήμερα βιώνει μια βαθιά κραυγή απόγνωσης, που δεν είναι αόριστη ούτε υπαρξιακή, αλλά μια πολιτική και κοινωνική απαίτηση. Χιλιάδες πολίτες αισθάνονται πως τους παίρνουν την πατρίδα, τη δουλειά και τη θέση τους στην κοινωνία. Τους έχουν πει ότι «τελείωσαν» επειδή δεν διαθέτουν πτυχία ή διασυνδέσεις, ενώ η παραγωγική Ελλάδα διαλύεται και παράλληλα κατηγορούνται ως «τοξικοί». Αυτή η οργή δεν μπορεί να περιοριστεί σε ψυχολογική ανάγκη ούτε να αντιμετωπιστεί με νουθεσίες και εύκολες εξηγήσεις. Είναι φωνή ανθρώπων που απαιτούν να ξαναβρούν την αξιοπρέπεια, τη δουλειά και τη δυνατότητα να αισθάνονται ξανά Έλληνες στον ίδιο τους τον τόπο.

Η αδιαφορία και η αδράνεια οδηγούν μόνο στην όξυνση της κατάστασης, αφήνοντας κενό που θα καλυφθεί από δημαγωγούς και ακροδεξιούς που εκμεταλλεύονται την απόγνωση και τη βουβή οργή. Η χώρα χρειάζεται δικαιοσύνη σε κάθε επίπεδο, κοινωνική, εθνική και παραγωγική, και να σταθεί δίπλα στον πολίτη που νιώθει αόρατος και εγκαταλελειμμένος. Αν δεν βρεθεί τρόπος να απαντηθεί αυτή η κραυγή, τότε η ένταση και η αναταραχή θα αυξηθούν με απρόβλεπτες συνέπειες.

Από την πλευρά της οικονομίας, οι ανακοινώσεις για δημοσιονομικό περιθώριο 1,5 δισ. ευρώ ακούγονται όμορφα στα λόγια, όμως στην πραγματικότητα οι πολίτες αντιμετωπίζουν την ακρίβεια, τη μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος και μια καθημερινότητα που γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Η μείωση της ανεργίας στο 7,9% παρουσιάζεται ως μεγάλη επιτυχία, όμως μεγάλο μέρος των νέων θέσεων εργασίας δημιουργείται σε τομείς της μη παραγωγικής οικονομίας, με μισθούς που δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες και τις τρέχουσες τιμές της αγοράς. Πολλοί εργαζόμενοι ζουν στην αβεβαιότητα, βασιζόμενοι σε επιδόματα, voucher και διάφορα pass, που δεν προσφέρουν σταθερότητα ούτε μακροπρόθεσμη προοπτική. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η μείωση της ανεργίας δεν συνοδεύεται από ουσιαστική βελτίωση στην ποιότητα της εργασίας και την οικονομική ευημερία των πολιτών. Επιπλέον, η απουσία αυτοκριτικής και η διατήρηση παθογενειών του κράτους, όπως καταχρήσεων κονδυλίων, καθιστούν το μέλλον ακόμη πιο αβέβαιο.

Παράλληλα, η εθνική ασφάλεια και η πολιτική αποτροπής δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται με παθητική στάση. Η αποτροπή δεν σημαίνει αποφυγή κάθε σύγκρουσης, αλλά έτοιμη, αποφασιστική και ικανή απάντηση σε κάθε απειλή. Η χώρα πρέπει να διατηρεί ισχυρές στρατιωτικές δυνατότητες που να καθιστούν κάθε επίθεση ασύμφορη για τον αντίπαλο, να εκπέμπει ομοφωνία και αποφασιστικότητα ώστε να μην αφήνει περιθώρια αμφιβολίας, να συνδυάζει την ισχύ με διπλωματικές κινήσεις που περιθωριοποιούν τον αντίπαλο και να αποδεικνύει έμπρακτα την αποφασιστικότητά της υπερασπίζοντας τα εθνικά δίκαια. Μόνο έτσι το μήνυμα αποτροπής γίνεται πραγματικότητα και η χώρα δεν γίνεται εύκολο θύμα.

Η εξωτερική πολιτική, με το σύνθημα της «χωρίς τυμπανοκρουσίες», δεν φαίνεται να αποδίδει στην πράξη, καθώς οι γείτονες συνεχίζουν τις προκλήσεις και οι καθυστερήσεις στις συμφωνίες υπονομεύουν τη θέση της χώρας. Ο πολίτης δυσκολεύεται να πιστέψει στις μεγαλόστομες διακηρύξεις, όταν η πραγματικότητα παραμένει γεμάτη ανασφάλεια και αβεβαιότητα.

Οι όποιες κινήσεις για μείωση τραπεζικών χρεώσεων και αντίδραση σε οικονομικά ζητήματα μοιάζουν περισσότερο με προεκλογικά πυροτεχνήματα παρά με ουσιαστική στήριξη προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, που συνεχίζουν να παλεύουν σε ένα δύσβατο μονοπάτι.

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται πλέον μεγαλοστομίες ή ανέξοδες υποσχέσεις, αλλά ουσιαστική στήριξη και μεταρρυθμίσεις που θα αναστήσουν την παραγωγική της βάση, θα προωθήσουν την κοινωνική δικαιοσύνη και θα ενισχύσουν την εθνική ασφάλεια. Χρειάζεται μια ειλικρινή, αποτελεσματική και ενωτική πολιτική που θα προστατεύσει τους πολίτες και θα ανοίξει το δρόμο για μια πραγματική ελπίδα και αναγέννηση. Μόνο έτσι η κραυγή απόγνωσης των Ελλήνων μπορεί να μετατραπεί σε φωνή προσδοκίας και προοπτικής.