Όταν η εξουσία προστατεύει τους φαύλους και τιμωρεί τους τίμιους

Γράφει ο Γιάννης Κίτσος, οικονομολόγος – σύμβουλος χρηματοοικονομικού και στρατηγικού σχεδιασμού

Υπάρχουν φορές όπου τα γεγονότα συσσωρεύονται τόσο αδιάκοπα, τόσο προκλητικά, ώστε παύουν να μοιάζουν με μεμονωμένα περιστατικά και σχηματίζουν κάτι βαθύτερο… μια εικόνα πολιτικού καθεστώτος. Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι απλώς άλλη μια «αστοχία». Είναι ένας κρίκος σε μια μακριά αλυσίδα αδικιών, συγκάλυψης και μεθοδεύσεων που καθορίζουν την εποχή Μητσοτάκη. Μια εποχή όπου η κυβέρνηση έχει απομακρυνθεί τόσο από την έννοια της δικαιοσύνης, ώστε η χώρα μοιάζει περισσότερο με εχθρικό στρατόπεδο απέναντι στους ίδιους της τους πολίτες.

Ο Σόλων έθεσε το θεμέλιο της πολιτικής ηθικής όταν είπε πως η κοινωνική δικαιοσύνη υπάρχει μόνο όταν οι «μη αδικούμενοι» αγανακτούν για τους αδικημένους. Στην Ελλάδα του σήμερα, το Μέγαρο Μαξίμου έχει εκπαιδεύσει την κοινωνία στο αντίθετο, δηλαδή στην αδιαφορία. Και η αδιαφορία αυτή δεν είναι τυχαία αλλά προϊόν ενός συστήματος που παράγει αδικία συστηματικά. Γιατί ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι μοναδικός. Είναι απλώς ο τελευταίος στη σειρά.

Προηγήθηκε το σκάνδαλο των υποκλοπών, το ντροπιαστικό Predatorgate, όπου η ίδια η κυβέρνηση παρίστανε τον ανακριτή, τον κατηγορούμενο και τον αθωωτή της, όλα σε μία πράξη. Ένα καθεστώς παρακολούθησης πολιτικών, δημοσιογράφων, επιχειρηματιών και αξιωματικών, που σε οποιαδήποτε ώριμη δημοκρατία θα προκαλούσε πτώση κυβέρνησης μέσα σε 48 ώρες. Εδώ προκάλεσε μόνο ένα επιδεικτικό σήκωμα ώμων, σαν να πρόκειται για τεχνικό ζήτημα. Η αδικία έγινε θεσμική ρουτίνα.

Ακολούθησε η συγκάλυψη των Τεμπών. Ένα από τα μεγαλύτερα εθνικά τραύματα μετατράπηκε σε μια αλυσίδα αναβολών, μεθοδεύσεων και επικοινωνιακών τεχνασμάτων. Μια τραγωδία με δεκάδες νεκρούς που αντιμετωπίστηκε όχι ως κρατικό έγκλημα, αλλά ως πρόβλημα δημοσίων σχέσεων. Εκεί όπου υπήρξε χρέος για αλήθεια, υπήρξε συγκάλυψη. Εκεί όπου υπήρχε υποχρέωση ανάληψης ευθύνης, υπήρξε διαχείριση εικόνας. Οι αδικοχαμένοι έγιναν «εμπόδιο» σε μια κυβέρνηση που βολεύεται μόνο όταν οι πολίτες σιωπούν.

Στη λίστα προστίθεται το σκάνδαλο Πάτση, ένας πρόχειρος αλλά αποκαλυπτικός οδηγός για το πώς η πολιτική εξουσία μπορεί να λειτουργήσει ως δίχτυ προστασίας για οικονομικές αυθαιρεσίες. Ακόμη, οι υποθέσεις των ΕΛΤΑ και η βιομηχανία των απευθείας αναθέσεων, που πλέον διερευνώνται για τον τρόπο με τον οποίο αξιοποιήθηκαν πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης. Δισεκατομμύρια που υποτίθεται ότι θα άλλαζαν την οικονομία, κατέληξαν σε σκοτεινές διαδικασίες και ημέτερους. Το κράτος λειτούργησε όχι ως θεματοφύλακας του δημόσιου συμφέροντος, αλλά ως εργαλείο αναδιανομής προς τους «δικούς μας».

Και τώρα ο ΟΠΕΚΕΠΕ. Αγρότες απροστάτευτοι, δικαιώματα χαμένα, χρήματα εξαφανισμένα, γραφεία που λειτουργούσαν ως παραμάγαζα. Μια διοίκηση που άφησε χιλιάδες ανθρώπους χωρίς τις επιδοτήσεις που δικαιούνταν, θυσιάζοντας την αγροτική παραγωγή, και την κοινή λογική, στα συμφέροντα των λίγων. Για άλλη μια φορά, η κυβέρνηση στέκεται αποστασιοποιημένη, σαν να μην έχει σχέση με αυτά. Σαν να πέφτουν όλα από τον ουρανό.

Ο Μένανδρος προειδοποιούσε ότι αν κάθε πολίτης δεν πολεμά την αδικία σαν να τον αφορά προσωπικά, τότε οι κακοί πολλαπλασιάζονται. Στη σημερινή Ελλάδα, η αδικία έχει γίνει τόσο εκτεταμένη ώστε δεν χρειάζεται πια να πολλαπλασιαστεί, αφού έχει κυριαρχήσει. Ο Πρωταγόρας έλεγε πως όταν δεν τιμωρούνται οι φαύλοι, είναι σαν η κοινωνία να θέλει να αδικούνται οι τίμιοι. Αυτό ακριβώς είναι το αποτέλεσμα της διακυβέρνησης Μητσοτάκη, αφού η τιμιότητα τιμωρείται, η διαφάνεια λοιδορείται και η αξιοκρατία είναι ανέκδοτο.

Οι υποκριτές οπαδοί της «ελευθερίας», της «μεταρρύθμισης» και του «εκσυγχρονισμού» δεν παλεύουν για τη δημοκρατία αλλά για να ψαρέψουν στα θολά νερά της εξουσίας. Δεν μισούν την αδικία αλλά την αποκάλυψη της. Δεν θέλουν δίκαιες διαδικασίες. Θέλουν ήσυχες διαδικασίες. Η χώρα παραδίδεται στον κακό νοούμενο ατομικισμό, που γίνεται η ιδεολογία της εξουσίας.

Ο Λυκούργος ήθελε πολίτες φίλους της πατρίδας, όχι φίλους της εξουσίας. Σήμερα η κυβέρνηση δημιουργεί ακριβώς το αντίθετο… έναν λαό κουρασμένο, απογοητευμένο, κυνικό. Γιατί όταν η αδικία κυριαρχεί, ο πολίτης παραιτείται και η πατρίδα μικραίνει.

Από τον ΟΠΕΚΕΠΕ μέχρι τις υποκλοπές, από τα Τέμπη μέχρι τις αναθέσεις του Ταμείου Ανάκαμψης, το συμπέρασμα είναι ότι η χώρα δεν κυβερνάται, παραβιάζεται. Κι όσο οι «μη αδικούμενοι» μένουν αδιάφοροι, οι αδικίες θα πληθαίνουν. Τα σκάνδαλα που ζούμε δεν είναι παρεκκλίσεις, αλλά καθρέφτες. Και μέσα σε αυτούς, η κυβέρνηση Μητσοτάκη αντανακλά το πρόσωπο μιας εξουσίας που προστατεύει τους φαύλους και τιμωρεί τους τίμιους.

Αυτό, τελικά, δεν είναι πολιτική διαχείριση. Είναι ηθική χρεοκοπία. Η αδικία έχει γίνει τόσο συστηματική, ώστε η αποκατάσταση της δεν είναι πλέον θέμα διαχείρισης. Είναι θέμα πολιτικής αλλαγής. Γιατί όταν η εξουσία συνηθίζει να ζει στη ζούγκλα, τότε η δημοκρατία μπορεί να επιβιώσει μόνο αν την απομακρύνει από εκεί.