Η “γυφτιά” της πολιτικής και της τηλεόρασης

Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, σύμβουλος επιχειρήσεων – συγγραφέας

Το έχω γράψει πάρα πολλές φορές ότι ζούμε την εποχή που επαναπροσδιορίζουμε τους όρους κι οι ορισμοί χάνοντας το νόημα τους αφήνουν έναν τεράστιο κενό συνεννόησης, δίνοντας χώρο σε παρερμηνείες και αυθαιρεσίες.

Ο γύφτος ως ένας όρος των Βυζαντινών χρόνων προσπάθησε να καλύψει το κενό αναφοράς σε μια εξ Ανατολών ομάδα ανθρώπων δίνοντας βάση στο ορόσημο της Αιγύπτου. Αργοτερα ο όρος συνδέθηκε με τον εργαζόμενο σε σιδηρουργείο και τη μαυρίλα που κουβαλούσε. Για να καταλήξει όμως να ξεπεράσει εντελώς τη φυλετική έννοια και να μετατραπεί σε προσβλητικό επίθετο που χαρακτηρίζει ένα είδος ποταπότητας και ευτέλειας. Κάτι αντίστοιχο αλλά λιγότερο στιγματισμένο συνέβη ανά τους αιώνες και με τον όρο αθίγγανος.

Θα μπορούσαμε λοιπόν ως κοινωνία να καταλήξουμε στο πώς και με ποιο τρόπο έχει επιλέξει πλέον να χρησιμοποιούμε έναν όρο. Και το “Βλάχος” μετατράπηκε σε ιδιότυπη, υπεροπτική εκφώνηση όσων δεν διέθεταν την εκλεπτυσμένη αισθητική των δήθεν βέρων αστών, αλλά η χρήση της λέξης δεν έφτασε ποτέ στα βάραθρα του “γύφτου”.

Δεν θα ήταν λοιπόν αυτή η πλήρης μετάλλαξη της χρηστικότητας ενός γενικού και χαμένου στο πολύ μακρινό παρελθόν όρου, να μας επιτρέψει την αντικατάστασή του με αυτόν του “Ρομά” που ακόμη κι αν αποτελεί μια πολύ πιο ειδική περιγραφή και δεν αφορά όλους τους ανθρώπους με τα παρόμοια χαρακτηριστικά, τουλάχιστον λειτουργεί ως μια νέα μη προσβλητική βάση για όλους.

Κάπως έτσι ένα ανύπαρκτο ζήτημα θα έβρισκε την οριστική “λύση” του. Στο ελληνικό διαχρονικά συγκρουσιακό περιβάλλον και ειδικά στα πλαίσια της τηλεοπτικής αρένας όπου οι υπεύθυνοι των καναλιών ναι των εκπομπών αναζητούν απεγνωσμένα αντιμαχόμενα δίπολα, μια τόσο λογική συζήτηση δεν έχει λόγο ύπαρξης. Όλα πρέπει να κινούνται ανάμεσα στη νέα ιερά εξέταση του δικαιωματισμού και την παλαιά του φυλετισμού.

Στην ιδιότυπη “γυφτιά” του τηλεοπτικού τοπίου και της πολιτικής επιβίωσης, αλλά κίνητρα πρυτανεύουν. Μια εκπομπή λοιπόν που θα μπορούσε να έχει επικεντρωθεί αποκλειστικά στην πολιτική διαφθορά και την εξαγορά ψήφων, μετατράπηκε σε ένα αστείο γαϊτανάκι προσβολών.

Η Λατινοπούλου θέλοντας να απευθυνθεί σε ένα niche κοινό που τρέφεται με το μίσος, τη συναισθηματική υπερβολή και τον φυλετικό καθαγιασμό, ξεπερνά το προφίλ μιας σύγχρονης συντηρητική φωνής, με τη λεκτική επιμονή να αναφέρει τη λέξη γύφτος σε κάθε πρόταση, ακόμη κι όταν συντακτικά δεν χρειάζεται, λες και πρέπει κάποιοι να την ακούσουν αρκετές φορές για να πειστούν ότι τους εκπροσωπεί.

Ο Παϊτέρης αντί να αναδείξει όλα όσα κρατούν την κοινότητα του δέσμια χρόνιων παθογενειών, αντέδρασε με τον πιο χυδαίο τρόπο, δίνοντας το δικαίωμα σε όσους διψούν για “αίμα” να αισθανθούν δικαιωμένοι για την επιτιμητική τους στάση.

Και φυσικά όσο οι υπεύθυνοι της εκπομπής έτριβαν χέρια τους για την τηλεθέαση και το ποσό viral έγιναν, για όλους τους λάθους λόγους, κανείς ευαίσθητος δικαιωματιστής δεν τόλμησε να υπερασπιστεί τη Λατινοπούλου ως γυναίκα κι ως κόρη. Μάλλον σεβασμός κι η ευγένεια οφείλονται μόνο σε όσους έχουν το χρίσμα του εκλεκτού. Όλοι οι υπόλοιποι αξίζουν κάθε πιθανή τιμωρία για την απιστία και την ασέβεια τους στον προσαρμοσμένο στα, μέτρα τους “διαφωτισμό”.