Ελλάδα – Η ευθύνη της αποτροπής

Γράφει ο Ρένος Δούκας

Η αποτροπή συχνά παρεξηγείται. Ενίοτε συγχέεται με απειλή. Άλλοι με προληπτική επίθεση. Όσοι λειτουργούν κατ’ αυτόν τον τρόπο κάνουν λάθος. Η αποτροπή δεν είναι αποσπασματική πράξη έντασης. Είναι κανόνας επίμονης συμπεριφοράς. Αποτροπή σημαίνει ότι αυτός που επιβουλεύεται είναι γνώστης του ότι θα υπάρξουν συνέπειες.

Στις διεθνείς σχέσεις -και όχι μόνο- υπάρχει απόσταση μεταξύ δήλωσης και ορίων. Τα όρια υφίστανται επειδή, όταν εν τοις πράγμασι παραβιάστηκαν, ακολούθησε απάντηση. Αν δεν υπάρξει απάντηση, δεν υπάρχει όριο. Όταν λοιπόν δεν υπάρχουν όρια παύει να υπάρχει κυριαρχία.

Η παραβίαση απέχει παρασάγγας από το να είναι μόνο τεχνικό ζήτημα. Είναι πολιτικό γεγονός. Ως τέτοιο απαιτεί πολιτική απάντηση. Όχι κατ’ ανάγκην άμεση. Όχι κατ’ ανάγκην συμμετρική. Αλλά πάντοτε υπαρκτή. Η μη απάντηση δεν είναι ουδετερότητα. Είναι επιλογή προηγούμενου.

Εδώ βρίσκεται η ουσία της αποτροπής. Δεν λειτουργεί ως στιγμιαία αντίδραση. Λειτουργεί ως ακολουθία. Όταν δεν απαντάς στις παραβιάσεις ή η «απάντησή» σου είναι για τον επιβουλέα ανέξοδη τότε επιτρέπεις να δοκιμάζονται τα όρια που έχεις θέσει έτι περαιτέρω. Εφόσον, λοιπόν, συστηματικά απαντάς με τον δέοντα τρόπο τον εκπαιδεύεις στην ύπαρξη κόστους. Και αυτό είναι που τελικά αποτρέπει.

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να αιφνιδιάζει. Χρειάζεται να είναι προβλέψιμη. Όχι ως προς το μέσο, αλλά ως προς το αποτέλεσμα. Να είναι σαφές ότι δεν αυτοσχεδιάζει. Ότι δεν λειτουργεί αποσπασματικά. Ότι εφαρμόζει σταθερό κανόνα. Παραβίαση συνεπάγεται ύπαρξη συνεπειών.

Η πραγματική αποτροπή είναι πολυπαραγοντική. Οφείλει να λαμβάνει υπόψη της και το εσωτερικό μέτωπο. Καμία αποτροπή δεν αντέχει χωρίς κοινωνική αντοχή. Η εξωτερική πολιτική έχει κόστος. Το κόστος αυτό δεν είναι αμελητέο και δεν κρύβεται κάτω από το χαλί. Εξηγείται. Μόνο τότε γίνεται κατανοητό. Σε κάθε άλλη περίπτωση, μετατρέπεται σε φόβο.

Όταν αποσιωπάται από το σοβαρό κράτος το κόστος της αποτροπής και η κοινωνία μένει στην άγνοιά της αποχαυνωμένη, τότε όταν έρθει η πίεση το οικοδόμημα θα καταρρεύσει ως χάρτινος πύργος. Ως φυσικό επακόλουθο, η υποχώρηση θα «σερβιριστεί» ως ρεαλισμός. Στην πραγματικότητα θα είναι απλώς έλλειψη προετοιμασίας.

Η Ελλάδα δεν μπορεί -και δεν πρέπει- να υπόσχεται ανέξοδη ειρήνη. Μπορεί όμως να υπόσχεται σταθερή στάση. Στάση που δεν αλλάζει ανάλογα με τη συγκυρία. Γιατί οι δηλώσεις δεν έχουν νόημα εκτός αν η στάση μας είναι συνεπής, παραγάγει απτά αποτελέσματα και οι δηλώσεις… έπονται.

Η απάντηση στις προκλήσεις και στις παραβιάσεις γίνεται όχι γιατί επιδιώκεις σύγκρουση. Αλλά για να μη γίνει αυτή αναπόφευκτη. Αυτό δεν είναι επιθετικότητα. Είναι ευθύνη. Μόνο έτσι στη διεθνή πολιτική, δύνασαι με αξιόπιστο τρόπο να κρατήσεις την ειρήνη.

Εν κατακλείδι, αποτροπή δεν είναι το τι δύνασαι να κάνεις. Είναι το ότι σίγουρα θα αντιδράσεις και ότι θα υπάρξουν σοβαρές συνέπειες γι’ αυτόν που θα τολμήσει.

Αυτό είναι όριο.

Και αυτό είναι σοβαρό κράτος.

Αυτό είναι το τρίτο μέρος των θέσεών μου. Τα άλλα δύο είναι τα κάτωθι:

Ελλάδα – Ασφάλεια χωρίς Αυταπάτες (https://lastpoint.gr/ellada-asfaleia/)

Δεν συζητάς αυτά που σου ανήκουν. Τα ασκείς (https://lastpoint.gr/den-syzitas-afta-pou-sou-anikoun-ta-askeis/)