Ο ρόλος του βουλευτή

Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, σύμβουλος επιχειρήσεων – συγγραφέας.

Η συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας της ΝΔ δεν έφερε συνταρακτικές εξελίξεις, όπως κάποιοι ίσως ανέμεναν, όμως άνοιξε ακόμη πιο έντονα το δημόσιο διάλογο για τον πραγματικό ρόλο του βουλευτή, τη θέση του μέσα στο δημοκρατικό σύστημα και την ανάγκη για συνταγματικές και γενικότερα θεσμικές παρεμβάσεις που τον αναβαθμίζουν ενώ ταυτόχρονα περιορίζουν τα περιθώρια για διαφθορά.

Οι δικαιολογίες πολλών βουλευτών που εμπλέκονται στο ζήτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ, θυμίζουν έντονα τις παλαιότερες πολιτικές αιτιάσεις περί νομίμου που αυτομάτως ορίζεται κι ως πολιτικά ηθικό. Ακούστηκε μάλιστα επανειλημμένα ότι θεωρούσαν διαχρονικά μέρος των καθηκόντων τους να παρεμβαίνουν στη δημόσια διοίκηση για την προώθηση των αιτημάτων και των συμφερόντων των ψηφοφόρων τους.

Βέβαια, η “λεπτομέρεια” που αποκρύπτεται είναι ότι είναι εντελώς διαφορετικό πράγμα η ενημέρωση για ένα δίκαιο αίτημα που συχνά καθυστερεί να προχωρήσει χαμένο μέσα στα γρανάζια της γραφειοκρατίας, σε σχέση με τη στοχευμένη παρέμβαση για να υπάρξει ευνοϊκότερη αντιμετώπιση ακόμη και παράκαμψη των διαδικασιών, για να μην αναφερθώ σε προφανέσαττατες προτροπές για παράνομη δράση προς όφελος κομματικών υποστηρικτών.

Ο νομοθετικός ρόλος του βουλευτή αφορά, ανάμεσα σε άλλα, και την ουσιαστική μεταρρύθμιση του κράτους ώστε ο πολίτης να μην εξαρτάται από τη διασύνδεσή του με πολιτικά πρόσωπα για να δικαιωθεί. Αν οι υπηρέτες του λαού αισθάνονται την ισχύ τους να μειώνεται όταν δεν λειτουργούν ως ενδιάμεσος κρίκος για τη διευθέτηση προβλημάτων, τότε όντως ο λόγος ύπαρξης τους είναι παρεξηγημένος και πρέπει να επαναπροσδιοριστεί.

Το πελατειακό κράτος συρρικνώθηκε με τη δημιουργία του ΑΣΕΠ που έθεσε κανόνες στις περισσότερες δημόσιες προσλήψεις, αφήνοντας ως κύριο μελανό σημείο τις εκάστοτε στρατιές των μετακλητών υπαλλήλων. Όμως οι επιδοτήσεις παρέμειναν σε όλη τη διάρκεια της μεταπολίτευσης, ως σοσιαλιστικό κατάλοιπο της πρώτης πασοκικής θητείας, να αποτελούν ένα πελατειακό αγκάθι “αναδιανομής” πλούτου με ευρωπαϊκούς πόρους.

Κι αυτό το αγκάθι δεν ξεριζώνεται ούτε με απλουστεύεις, ούτε με υπεκφυγές. Η βουλευτική θητεία δεν μπορεί να μετατρέπεται σε αιωνόβια πατριαρχική αξία, στο όνομα της Δημοκρατίας που οι ίδιοι απαξιώνουν συντηρώντας τους μηχανισμούς που αποτρέπουν τη διαρκή ανανέωση του κοινοβουλευτικού σώματος.

Οποιοδήποτε αιρετό αξίωμα οφείλει να έχει όριο θητειών κι όχι τεράστιο (2-3 θητείες το πολύ) ώστε ο βουλευτής να επικεντρώνεται όντως στον διπλό ρόλο του ασκώντας καθήκοντα πολύ πέρα από αυτά του βωβού αναπαραγωγού κρατικών memo και του άκριτου ψηφοφόρους οποιασδήποτε ρύθμισης ακόμη κι αν κατά βάθος διαφωνεί. Καμία κυβέρνηση δεν κλονίζεται αν δεν ψηφιστεί ένα και οι ΗΠΑ αποτελούν τρανό παράδειγμα.

Ο βουλευτής μπορεί, μέσα σε ένα ξεκάθαρο και αξιοκρατικό πλαίσιο εκλογής, που θα δίνει δύναμη στην ψήφο κι όχι στις εσωκομματικές συμμαχίες της πολυσταυρίας και των αχανών περιφερειών, να ασχοληθεί τόσο με τα εθνικώς σημαντικά όσο και με τα θέματα της περιοχής του, με τρόπο που θα συνεισφέρει δημιουργικά στη λύση τους και στην οριστική υπέρβαση των αιτιών που τα αναπαράγουν.