Από την αυτογνωσία του Αριστοτέλη στο ναυάγιο των ΕΛΤΑ

Γράφει ο Γιάννης Κίτσος, οικονομολόγος – σύμβουλος χρηματοοικονομικού και στρατηγικού σχεδιασμού

Ο Αριστοτέλης, πριν από είκοσι τέσσερις αιώνες, διατύπωσε κάτι που σήμερα μοιάζει πιο επίκαιρο από ποτέ. Το τέλος της Ιστορίας, το αληθινό της νόημα, δηλαδή ο σκοπός της, μας είπε ο τεράστιος αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος, δεν είναι η απλή καταγραφή γεγονότων, αλλά η άντληση εμπειρίας από το παρελθόν, με σκοπό την αυτογνωσία του ανθρώπου και την εξαγωγή συμπερασμάτων για τη ζωή.

Η Ιστορία, δηλαδή, είναι καθρέφτης, όχι για να θαυμάζουμε ή να δικαιολογούμε, αλλά για να διορθώνουμε.

Αν, λοιπόν, κοιτάξει κανείς σήμερα τον καθρέφτη της ελληνικής πραγματικότητας, θα δει, δυστυχώς, το ίδιο λάθος να επαναλαμβάνεται. Η πολιτική απουσία σχεδίου, η ανικανότητα διαχείρισης δημοσίων οργανισμών, η σύγχυση ιδεών και ευθυνών. Και το πιο πρόσφατο, χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το ναυάγιο των ΕΛΤΑ.

Τα Ελληνικά Ταχυδρομεία, ένας θεσμός που για δεκαετίες υπηρέτησε το κράτος, την επαρχία, τον πολίτη, το κοινωνικό σύνολο, αφέθηκαν να μαραζώσουν. Μετατράπηκαν, από φορέα εθνικής συνοχής, σε οικονομικό κουφάρι, μέσα από αλλεπάλληλες «μεταρρυθμίσεις» χωρίς κατεύθυνση και διοικήσεις χωρίς όραμα.

Η κυβέρνηση που διακήρυττε τη «νέα εποχή εκσυγχρονισμού» αποδεικνύεται ανίκανη να διαχειριστεί ακόμα και τον ταχυδρόμο της γειτονιάς.

Και όμως, τα ΕΛΤΑ ήταν κάποτε σύμβολο συνέχειας και αξιοπιστίας. Όπως και η ίδια η Ελλάδα.

Η ευθύνη δεν είναι τεχνική. Είναι πολιτική και βαθύτατα αξιακή. Διότι πίσω από την κατάρρευση των ΕΛΤΑ κρύβεται η κατάρρευση μιας αντίληψης για το κράτος. Το κράτος ως εργαλείο εξυπηρέτησης του πολίτη, όχι ως λάφυρο επικοινωνιακής διαχείρισης.

Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, εγκλωβισμένη στη λογική του «branding» και των «αρίστων», μοιάζει να θεωρεί πως η πραγματικότητα αλλάζει με δελτία Τύπου. Όμως οι πολίτες, που περιμένουν το γράμμα, το επίδομα ή το δέμα τους, γνωρίζουν καλά ότι η πραγματικότητα δεν παραδίδεται με courier.

Εδώ λοιπόν επιστρέφει ο Αριστοτέλης. Διότι η αληθινή πρόοδος προϋποθέτει αυτογνωσία, την ικανότητα να δούμε τα λάθη μας, να διδαχθούμε απ’ αυτά, να αντλήσουμε εμπειρία.

Και αυτή η κυβέρνηση, δυστυχώς, αποφεύγει το βλέμμα του καθρέφτη. Αντί να αναζητήσει τα αίτια της αποτυχίας, τα καλύπτει με επικοινωνιακή πούδρα. Αντί να οικοδομήσει το μέλλον, επιδιορθώνει την εικόνα.

Η Ιστορία όμως έχει τη δική της δικαιοσύνη. Επαναφέρει πάντα τον άνθρωπο στο σημείο που αρνήθηκε να κατανοήσει. Όπως και η πολιτική, που επιστρέφει πάντα εκεί όπου χάθηκε η πυξίδα του σκοπού.

Η παράταξη της ευθύνης, της συνέπειας και της εθνικής συνείδησης, αυτή που κάποτε εκπροσωπήθηκε από ηγέτες με όραμα και ρίζες, οφείλει να ξαναπάρει τη θέση της. Γιατί δεν μπορεί η Ελλάδα να πορεύεται χωρίς θεσμούς, χωρίς αξιοπιστία, χωρίς αλήθεια.

Η Ιστορία, έλεγε ο Αριστοτέλης, διδάσκει στον άνθρωπο να γνωρίζει τον εαυτό του. Ας ελπίσουμε ότι θα ξαναδιδάξει και στους πολιτικούτους.; γνωρίζουν το καθήκον τους.