Πώς ένα μνημονιακό εργαλείο βαφτίστηκε ξαφνικά αναπτυξιακή μηχανή

Γράφει ο Γιάννης Κίτσος, οικονομολόγος – σύμβουλος χρηματοοικονομικού και στρατηγικού σχεδιασμού

Ας αφήσουμε για λίγο τα μεγάλα λόγια και τις βαρύγδουπες ανακοινώσεις και ας δούμε τι πραγματικά συμβαίνει με αυτή την ιστορία.

Η κυβέρνηση μας παρουσίασε τη μετονομασία του Υπερταμείου σε «Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο» ως μια κίνηση με «ισχυρό συμβολισμό» που μας βγάζει, λέει, από το μνημονιακό παρελθόν. Στην πραγματικότητα, όμως, πρόκειται για ένα κλασικό πολιτικό rebranding. Ένα «λίφτινγκ» της μαρκίζας, για να κρυφτεί μια πολύ ανησυχητική αλήθεια, η πλήρης, δηλαδή, απουσία ενός σοβαρού, εγχώριου σχεδίου για την οικονομία.

Τι άλλαξε στην πράξη; Απολύτως τίποτα. Το DNA του οργανισμού παραμένει το ίδιο. Το Υπερταμείο φτιάχτηκε με τον νόμο του 2016 για να υποθηκεύσει τη δημόσια περιουσία για 99 χρόνια ως εγγύηση για το χρέος. Αυτή η νομική δέσμευση απέναντι στους ξένους πιστωτές δεν σβήνει επειδή άλλαξε το όνομα στη σφραγίδα. Στο χαρτοφυλάκιό του έχει ακόμα τις ίδιες 23 θυγατρικές. Από τη μία τις κερδοφόρες που βγάζουν ζεστό χρήμα (όπως το Αεροδρόμιο και η ΔΕΗ) και από την άλλη τις ζημιογόνες (όπως οι Αστικές Συγκοινωνίες που μπαίνουν μέσα 150-200 εκατομμύρια τον χρόνο και τις πληρώνει ο φορολογούμενος).

Το μεγάλο παραμύθι, όμως, είναι το ότι μας λένε ότι αυτό το «νέο» Ταμείο θα γίνει ο «πολλαπλασιαστής» και ο αντικαταστάτης του Ταμείου Ανάκαμψης, που λήγει οριστικά στο τέλος του 2026. Και με τι λεφτά θα γίνει αυτό; Με μια «μαγιά» 300 εκατομμυρίων ευρώ που βρήκαν από την επιστροφή των μετοχών της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ. Μα είναι σοβαρά πράγματα αυτά; Πώς θα καλύψεις το κενό των δισεκατομμυρίων που χάνονται από την Ευρώπη με 300 εκατομμύρια και μερικά μερίσματα;

Εδώ ακριβώς φαίνεται η τεράστια αδυναμία της κυβέρνησης. Μετά από επτά ολόκληρα χρόνια διακυβέρνησης και απόλυτης πολιτικής κυριαρχίας, δεν κατάφερε να φτιάξει ένα αυτόνομο, παραγωγικό πλάνο για τη χώρα. Αν είχε ένα σοβαρό σχέδιο για να αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο, να ενισχύσει τις ελληνικές επιχειρήσεις και να διορθώσει το τεράστιο έλλειμμα στις συναλλαγές μας, θα το είχε κάνει αυτά τα επτά χρόνια. Είχε στα χέρια της τον μεγαλύτερο πακτωλό ευρωπαϊκών χρημάτων που είδε ποτέ η χώρα.

Αντίθετα, τι έκανε; Έριξε τα λεφτά του Ταμείου Ανάκαμψης σε έργα βιτρίνας, real estate, κατασκευές και εισαγόμενα ψηφιακά συστήματα, αφήνοντας την πραγματική παραγωγικότητα της χώρας στον αναπνευστήρα. Και τώρα που η κάνουλα κλείνει, τρέχει πανικόβλητη να βαφτίσει το παλιό Υπερταμείο «Αναπτυξιακό», ελπίζοντας ότι η αγορά θα τσιμπήσει το παραμύθι.

Η αλήθεια είναι μία και είναι σκληρή, αφού η αλλαγή του ονόματος είναι απλά μια επικοινωνιακή φούσκα. Την 1η Ιανουαρίου 2027, όταν το εύκολο χρήμα της Ευρώπης τελειώσει, η ελληνική οικονομία θα προσγειωθεί απότομα. Και τότε θα καταλάβουμε όλοι ότι η παραγωγικότητα μιας χώρας δεν χτίζεται με διαφημιστικά σλόγκαν και rebrandings, αλλά με πραγματικό, σοβαρό σχεδιασμό που αυτή η κυβέρνηση απέδειξε ότι δεν μπορεί να κάνει.