Πολιτική ή μικροπολιτική: Η επιλογή είναι υπαρξιακή

Γράφει ο Γιάννης Κίτσος, οικονομολόγος – σύμβουλος χρηματοοικονομικού και στρατηγικού σχεδιασμού

Σε μια εποχή που οι λέξεις έχουν χάσει το νόημα τους και η πολιτική ταυτίζεται ολοένα και περισσότερο με την επικοινωνία, την εικόνα και τη διαχείριση εντυπώσεων, κάποιοι συνεχίζουν να πιστεύουν στην ουσία. Όχι από αφέλεια, αλλά από ευθύνη. Όχι για να επιβιώσουν στο σύστημα, αλλά για να το αλλάξουν.

Αυτή δεν είναι εύκολη πορεία. Είναι, όμως, η μόνη που αξίζει. Γιατί η πολιτική δεν μπορεί να είναι απλώς διαχείριση ισορροπιών ή μηχανισμών. Οφείλει να είναι η τέχνη του εθνικού σχεδιασμού, της ιστορικής ευθύνης και της ηθικής συνέπειας.

Γι’ αυτό και όταν αποφάσισα να βγω μπροστά, το έκανα με επίγνωση. Όχι με καταγγελίες, χαρακτηρισμούς ή ακρότητες. Αλλά με επιχειρήματα. Με στόχο να αποδομήσω, τεκμηριωμένα και μετρημένα, την καθαρά επικοινωνιακή πολιτική της κυβέρνησης. Μια πολιτική χωρίς εθνικό σχεδιασμό, χωρίς θεσμικό βάθος και χωρίς στρατηγικό ορίζοντα.

Δεν μίλησα θεωρητικά ή καταγγελτικά. Μίλησα με βάση τα ίδια της τα έργα και τις ημέρες:

Τη συστηματική παραποίηση στοιχείων και τη συγκάλυψη ευθυνών σε κρίσιμες υποθέσεις, όπως τα Τέμπη και οι υποκλοπές.

Τα σκάνδαλα εξουσίας και οικονομίας, που πνίγονται στην ατιμωρησία.

Τον έλεγχο των ΜΜΕ και τη χειραγώγηση της κοινής γνώμης.

Τον μεθοδικό διχασμό της κοινωνίας μέσα από ετικέτες, διαχωρισμούς και στοχοποιήσεις όσων διαφωνούν.

Και, κυρίως, την πλήρη απουσία εθνικής στρατηγικής και εξωτερικής πολιτικής, που αποδυναμώνει τη χώρα, πλήττει την οικονομία, αποσταθεροποιεί την κοινωνία και διαβρώνει κάθε τομέα της δημόσιας ζωής.

Ήξερα τι θα βρω μπροστά μου: ένα σύστημα που, εδώ και έξι χρόνια, δεν κυβερνά αλλά στιγματίζει. Δεν πείθει, κατηγοριοποιεί. Δεν απαντά με θέσεις, επιτίθεται με ετικέτες.

Και πράγματι, αυτό αντιμετωπίζω. Καμία ουσιαστική αντιπαράθεση θέσεων. Καμία πολιτική επιχειρηματολογία. Μόνο αυτά ακριβώς που επιχείρησα να αποφύγω: συκοφαντίες, προσωπικούς χαρακτηρισμούς, πολιτική χυδαιότητα.

Στην πορεία αυτή, δεν έλειψαν και οι «καλοθελητές».

Άλλοι με πλησίασαν με ένα είδος ψεύτικης κατανόησης: «Ξέρουμε πως δεν κυβερνά καλά, αλλά είσαι σίγουρος ότι θέλεις να τα βάλεις με το σύστημα Μητσοτάκη;»

Άλλοι, πιο υπαινικτικά: «Πρόσεξε τις παρέες σου…», εννοώντας τους «σαμαρικούς» συνοδοιπόρους και φίλους μου, με το γνωστό ύφος όσων νομίζουν πως αποφασίζουν ποιοι είναι «τελειωμένοι» και ποιοι όχι.

Υπήρξαν και κάποιοι με περισσότερο θράσος παρά λεπτότητα, που επιχείρησαν να με αποτρέψουν μέσω συγγενικών μου προσώπων.

Τους άκουσα όλους. Και τους κατάλαβα. Δεν με τρόμαξαν. Απλώς επιβεβαίωσαν ότι κάτι ενοχλεί. Και όταν ενοχλείς ένα σύστημα που στηρίζεται στον φόβο, στη σιωπή και στη συναλλαγή, τότε μάλλον κάτι κάνεις σωστά.

Η πολιτική, στην ουσιαστική και υψηλόφρονα έννοιά της, είναι η τέχνη της διακυβέρνησης με γνώμονα το κοινό καλό. Εστιάζει στον εθνικό στρατηγικό σχεδιασμό. Στην ανάληψη –όχι στη μετάθεση– της ευθύνης. Στη συνθετική προσέγγιση των αντιθέσεων και στην εθνική ενότητα. Στην προώθηση διαρθρωτικών αλλαγών και όχι επιφανειακών εντυπώσεων. Στην ιστορική προοπτική, όχι στο πρόσκαιρο πολιτικό κόστος.

Και αυτό επιχειρούμε να κάνουμε εμείς.

Αντίθετα, η μικροπολιτική είναι η διαχείριση της εξουσίας με όρους ατομικού ή κομματικού οφέλους – συχνά εις βάρος του συλλογικού συμφέροντος. Χαρακτηρίζεται από επικοινωνιακά τεχνάσματα αντί ουσίας. Από πόλωση και στοχοποίηση. Από την εμμονή στην εικόνα και την προσωπική προβολή. Από αντιπολιτευτική ρητορική για τη ρητορική και εξυπηρέτηση ημετέρων. Από τη διατήρηση πελατειακών δικτύων.

Και αυτό –εδώ και έξι χρόνια– κάνει κυρίως η κυβέρνηση. Και δυστυχώς, ακολουθεί η αντιπολίτευση.

Στην Ελλάδα του σήμερα, με διεθνείς προκλήσεις, εθνικούς κινδύνους και κοινωνική κόπωση, ποια στάση έχουμε ανάγκη;

Την ευθύνη της πολιτικής ή την ευκολία της μικροπολιτικής;

Ο τόπος χρειάζεται πολιτική βαθιά πατριωτική και βαθιά δημοκρατική. Μια πολιτική που να υπερβαίνει κόμματα και προσωπικές φιλοδοξίες. Όχι διαχείριση της παρακμής με μικροπολιτικούς όρους.

Γιατί η πολιτική δεν είναι μέσο. Είναι ευθύνη.

Και επιλογή υπαρξιακή.