Όταν το Μαξίμου κοιτάζει τα αστέρια και η πραγματική οικονομία βουλιάζει

Γράφει ο Γιάννης Κίτσος, οικονομολόγος – σύμβουλος χρηματοοικονομικού και στρατηγικού σχεδιασμού

Την ίδια στιγμή που ο Έλληνας Πρωθυπουργός γεμίζει τα social media με φωτογραφίες από τον πρώτο Έλληνα υπό εκπαίδευση αστροναύτη, η απόσταση ανάμεσα στην εικονική πραγματικότητα και την αληθινή ζωή στην Ελλάδα έχει γίνει χαώδης. Αυτό το ψηφιακό περιτύλιγμα δένει γλυκά με τις παρουσιάσεις για τη σύμπραξη του ΜΙΤ με τις Ένοπλες Δυνάμεις στα αυτόνομα drones, την ώρα που ο Κυριάκος Μητσοτάκης στριμώχνει στο πρόγραμμα του μια χαλαρή παρτίδα τάβλι σε καφετέρια της Νέας Σμύρνης, αφού έχει τρέξει να «γκαζώσει» στη θέση του οδηγού ενός αγωνιστικού Yaris στο Ράλλυ Ακρόπολις.

Κι ενώ ο Πρωθυπουργός φέρνει εξάρες στην ξενοιασιά, στο παρασκήνιο οι κυβερνητικοί κονδυλοφόροι ιδρώνουν στην ίδια γραμμή με τα στελέχη της κυβέρνησης και του κόμματος με τις δημοσκοπήσεις για ένα ενδεχόμενο κόμμα του Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος με τις σταθερές πατριωτικές του θέσεις και τη σοβαρή θεσμική του στάση συνεχίζει να συσπειρώνει τη γνήσια λαϊκή βάση της παράταξης. Αυτή ακριβώς η απήχηση του, που μάλιστα τείνει να αποκτήσει, αν δεν έχει ήδη αποκτήσει, έναν ευρύτερο κινηματικό χαρακτήρα, είναι που τρομάζει το σύστημα, το οποίο στήνει καθημερινά μια κανονική δολοφονία χαρακτήρα απέναντι σε έναν πρώην πρωθυπουργό που αρνείται να σιωπήσει.

Μέσα σε όλο αυτό το πανηγύρι της επικοινωνίας, των αγωνιστικών σπινιαρισμάτων και της εσωκομματικής ίντριγκας, εμείς επιλέγουμε να κοιτάξουμε κάπου αλλού και να ασχοληθούμε με κάποια άλλα ποσοστά, αυτά της ελληνικής οικονομίας, της εργασίας και της αγοράς. Αυτά τα θεμελιώδη νούμερα, βλέπετε, έχουν εξαφανιστεί εντελώς από το κυβερνητικό αφήγημα. Τυχαίο; Δεν νομίζω. Και το μόνο σίγουρο είναι ότι έτσι θα πάει το πράγμα μέχρι τις εκλογές, με ακόμα μεγαλύτερη ένταση και περισσότερο Life Style, επιβεβαιώνοντας ακριβώς αυτό που λέει ο σοφός λαός μας, ότι δηλαδή εδώ ο κόσμος καίγεται και η γριά χτενίζεται.

Γιατί η σκληρή αλήθεια που κρύβεται πίσω από τις κάμερες και τα φλας αποτυπώνεται πεντακάθαρα στα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, που δείχνουν ότι ο πρωτογενής τομέας της χώρας πνέει τα λοίσθια. Όσο το Μαξίμου οραματίζεται ταξίδια στο διάστημα, η ελληνική ύπαιθρος μαραζώνει και η παραγωγή μας καταρρέει, με πιο τρανταχτό παράδειγμα τη μείωση-σοκ κατά 9,2% στο ζωικό κεφάλαιο των αιγών μέσα σε έναν χρόνο. Αυτό το χτύπημα στην κτηνοτροφία, που απειλεί ευθέως ακόμα και την παραγωγή της φέτας μας, δένει απόλυτα με τα στοιχεία της Ετήσιας Γεωργικής Έρευνας, η οποία δείχνει ότι η καλλιεργήσιμη γη μένει στάσιμη ή εγκαταλείπεται από τους παραγωγούς.

Οι αγρότες μεγαλώνουν σε ηλικία, οι νέοι δεν έχουν κανένα κίνητρο να μπουν στην παραγωγή με τέτοιο κόστος στα εφόδια και το πετρέλαιο, και κάπως έτσι η Ελλάδα χάνει κάθε έννοια επισιτιστικής αυτονομίας. Αυτή η παραγωγική γύμνια έρχεται και κουμπώνει με την οικονομική εξαθλίωση των εργαζομένων, όπως τη μετράει η ετήσια έκθεση του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ. Την ώρα λοιπόν που τα ντόπια προϊόντα λιγοστεύουν, η αγοραστική δύναμη των μισθωτών στην Ελλάδα έχει πάθει κανονική πανωλεθρία, αφού παραμένει κατά 31% χαμηλότερη σε σχέση με το μακρινό 2009.

Αυτό σημαίνει ότι οι περιβόητες αυξήσεις στον κατώτατο μισθό που διαφημίζει η κυβέρνηση είναι απλώς ψίχουλα που τα καταπίνει η ακρίβεια. Για να καταλάβουμε το μέγεθος της κοροϊδίας, ο πραγματικός μισθός το 2025 ήταν κατά 1,3% μικρότερος από αυτόν του 2021, πριν δηλαδή ξεκινήσει το μεγάλο μπαμ των ανατιμήσεων. Αν κοιτάξουμε δε τους νέους που δουλεύουν στο εμπόριο και την εστίαση, το πραγματικό ωρομίσθιο έχει πέσει στα 6,4 ευρώ, πράγμα που σημαίνει ότι η αγοραστική δύναμη του Έλληνα έχει κατρακυλήσει στο 64% της αγοραστικής δύναμης των γειτόνων μας στα Βαλκάνια.

Το κερασάκι στην τούρτα έρχεται να βάλει η ίδια η Τράπεζα της Ελλάδος με την Έκθεση για τη Νομισματική Πολιτική, η οποία παραδέχεται κυνικά ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα σκαρφάλωσε στο 4,9%, αφήνοντας πολύ πίσω τον μέσο όρο της Ευρωζώνης που είναι στο 3,2%. Η κεντρική τράπεζα προειδοποιεί ανοιχτά ότι το φαγητό θα συνεχίσει να ακριβαίνει, μιας και το ενεργειακό κόστος επιβαρύνει τα πάντα, από το χωράφι μέχρι το ράφι, ενώ η απόφαση της ΕΚΤ να ανεβάσει κι άλλο τα επιτόκια στραγγαλίζει κάθε πιθανότητα να βρει ο παραγωγός φθηνό χρήμα για να κρατήσει την επιχείρησή του ζωντανή.

Αν βάλεις κάτω όλα αυτά τα στοιχεία, καταλαβαίνεις ότι η χώρα έχει εγκλωβιστεί σε μια θανάσιμη παγίδα. Παράγουμε λιγότερα τρόφιμα, άρα αναγκαζόμαστε να κάνουμε τεράστιες εισαγωγές από το εξωτερικό, τις οποίες όμως πληρώνουμε χρυσές. Και την ίδια στιγμή, ο κόσμος δεν έχει λεφτά στην τσέπη ούτε για να φάει. Όταν λοιπόν η ανάπτυξη για την οποία πανηγυρίζει η κυβέρνηση μεταφράζεται μόνο σε γεμάτα κρατικά ταμεία από τους φόρους και τον ΦΠΑ, αλλά όχι σε πραγματικούς μισθούς, τότε το αποτέλεσμα είναι εθνικός κίνδυνος, ερήμωση των χωριών και νέα φυγή των νέων στο εξωτερικό.

Όσο λοιπόν το Μαξίμου επιλέγει να κοιτάζει τα αστέρια, τα drones και τις εσωκομματικές κόντρες, η πραγματική οικονομία βουλιάζει. Αποδεικνύεται έτσι ότι το κυβερνητικό success story είναι απλώς μια επικοινωνιακή φούσκα, χωρίς κανένα απολύτως αντίκρισμα στην κοινωνία και την παραγωγή.