Όταν η άγνοια βαφτίζεται δύναμη και η ανησυχία «επάγγελμα»

Γράφει ο Γιάννης Κίτσος, οικονομολόγος – σύμβουλος χρηματοοικονομικού και στρατηγικού σχεδιασμού

Στο επικοινωνιακό εργαστήριο της εξουσίας, εκεί όπου οι λέξεις ανακατεύονται μέχρι να χάσουν το αρχικό τους νόημα, γεννήθηκε πρόσφατα ένας νέος όρος-δηλητήριο, οι «επαγγελματίες ανησυχούντες». Πρόκειται για μια αιχμηρή απόπειρα ενοχοποίησης της κριτικής σκέψης, μια οργουελιανή αντιστροφή όπου η εγρήγορση βαφτίζεται ύποπτη απασχόληση και ο ενεργός πολίτης υποβιβάζεται σε εμπαθή υπάλληλο της γκρίνιας.

Αυτή η μανιέρα, που έχει γίνει πλέον η κορωνίδα της κυβερνητικής στρατηγικής, θυμίζει επικίνδυνα τα συνθήματα του «Κόμματος» στο 1984, όπου η «Άγνοια είναι Δύναμη» και η τυφλή αποδοχή η μόνη αποδεκτή κοινωνική συμπεριφορά. Στον κόσμο που επιχειρούν να κατασκευάσουν, η ανησυχία δεν είναι το αυτονόητο δικαίωμα του σκεπτόμενου ανθρώπου, αλλά ένα ελάττωμα που πρέπει να παταχθεί επικοινωνιακά, λες και η δημοκρατία μπορεί να λειτουργήσει με όρους marketing και σιωπής.

Όμως, η ανησυχία δεν είναι επάγγελμα, αλλά η ίδια η υπόσταση του πολίτη που αρνείται να μετατραπεί σε παθητικό θεατή μιας πολιτικής που επενδύει στον εντυπωσιασμό για να κρύψει την αδράνεια της. Είναι το απαραίτητο αντίδοτο στη στασιμότητα, η κινητήρια δύναμη που έφερε τη Μεταπολίτευση και την ένταξη στην Ευρώπη, αποδεικνύοντας πως χωρίς αυτήν η κοινωνία αδρανεί και η εξουσία αναπόφευκτα αυθαιρετεί.

Όταν λοιπόν το Μαξίμου λοιδορεί την «επαγγελματική ανησυχία», στην πραγματικότητα επιτίθεται στην τελευταία αμυντική γραμμή της λογικής απέναντι στον αυταρχισμό της εικόνας. Είναι η σύγχρονη εκδοχή του «Ο Πόλεμος είναι Ειρήνη», όπου η απάθεια βαφτίζεται «σταθερότητα» και η κριτική «τοξικότητα», την ώρα που το βλέμμα της εξουσίας θυμίζει όλο και περισσότερο το «Ο Μεγάλος Αδελφός σε παρακολουθεί», όχι για να σε προστατεύσει, αλλά για να σε συνετίσει αν τολμήσεις να αμφισβητήσεις το αλάθητο της.

Σε αυτό το περιβάλλον, όπου η «Ελευθερία είναι Σκλαβιά» στις ορέξεις των spin doctors, η επιμονή στην ανησυχία γίνεται πράξη αντίστασης. Αν η κυβέρνηση θεωρεί πως η ενασχόληση με τα κοινά και η αγωνία για το κράτος δικαίου είναι επαγγελματική διαστροφή, τότε οφείλουμε να γίνουμε όλοι «επαγγελματίες» αυτής της ανησυχίας. Γιατί το μόνο χειρότερο από μια κυβέρνηση που αυθαιρετεί, είναι μια κοινωνία που έμαθε να μην ανησυχεί για τίποτα, παραδίδοντας τα κλειδιά της αλήθειας σε εκείνους που θεωρούν πως η δημοκρατία είναι μια στατική φωτογραφία και ο πολίτης ένας αναλώσιμος καταναλωτής υποσχέσεων.