Η Εβδομάδα που δεν μας Είπαν IX

Γράφει ο Ρένος Δούκας

Την εβδομάδα που πέρασε επιχειρήθηκε να παρουσιαστούν οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η λεγόμενη ευρωπαϊκή προστασία γύρω από την Κύπρο ως επιβεβαίωση της κυβερνητικής πολιτικής. Η πραγματικότητα είναι πιο σοβαρή από τις επικοινωνιακές διατυπώσεις. Η ασφάλεια του Ελληνισμού, και ιδιαίτερα της Κύπρου, δεν διασφαλίζεται με αναφορές σε ευρωπαϊκά πλέγματα προστασίας. Διασφαλίζεται με σταθερή εθνική στρατηγική, ισχυρή αποτροπή και καθαρές συμμαχίες. Η Κύπρος δεν είναι απλώς ευρωπαϊκό έδαφος. Είναι μέρος του Ελληνισμού. Η υπεράσπισή της δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως αποτέλεσμα συγκυριακών διεθνών κινήσεων ή ευκαιριακών ισορροπιών.

Στο ίδιο πλαίσιο παρουσιάστηκε ως σημαντική επιτυχία ο επαναπατρισμός Ελλήνων πολιτών από περιοχές κρίσης. Όσοι εργάστηκαν για αυτή την επιχείρηση, διπλωμάτες, στρατιωτικοί και στελέχη των υπηρεσιών, αξίζουν συγχαρητήρια. Όμως ας είμαστε ειλικρινείς. Η προστασία και η ασφαλής επιστροφή των πολιτών είναι στοιχειώδης υποχρέωση κάθε κράτους. Δεν αποτελεί πολιτικό κατόρθωμα. Είναι αυτονόητο καθήκον μιας οργανωμένης Πολιτείας.

Η κυβέρνηση δηλώνει επίσης έτοιμη να αντιμετωπίσει πιθανές ανατιμήσεις στην ενέργεια και στα βασικά αγαθά λόγω της διεθνούς αναταραχής. Το ζήτημα όμως είναι βαθύτερο. Μεγάλο μέρος της σημερινής ενεργειακής ευαλωτότητας της οικονομίας είναι αποτέλεσμα επιλογών των προηγούμενων ετών. Η βίαιη και άναρχη πράσινη μετάβαση, η καθυστέρηση στην αξιοποίηση των εγχώριων ενεργειακών πόρων και η αυξημένη εξάρτηση από ακριβές εισαγωγές άφησαν τη χώρα εκτεθειμένη. Η κερδοσκοπία δεν αντιμετωπίζεται μόνο με εξαγγελίες. Αντιμετωπίζεται με εθνική ενεργειακή στρατηγική και πραγματική παραγωγική αυτάρκεια.

Μέσα σε αυτή τη συγκυρία προβάλλεται ως βασικό επιχείρημα η πολιτική σταθερότητα. Η σταθερότητα είναι σημαντική. Όμως σταθερότητα χωρίς στρατηγική κατεύθυνση κινδυνεύει να μετατραπεί σε στασιμότητα. Η χώρα χρειάζεται πολιτικές που υπηρετούν τα εθνικά της συμφέροντα και ενισχύουν την ισχύ της σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον. Η Ελλάδα δεν μπορεί να πορεύεται μόνο με τη λογική της διαχείρισης της καθημερινότητας. Χρειάζεται αποφάσεις που διαμορφώνουν το μέλλον της.

Σε αυτό το πλαίσιο παρουσιάζεται ως σημαντική μεταρρύθμιση η επέκταση της επιστολικής ψήφου για τους Έλληνες του εξωτερικού. Η διευκόλυνση της συμμετοχής του απόδημου Ελληνισμού στις εκλογές είναι θετική εξέλιξη. Ωστόσο η σύνδεση της ομογένειας με την πατρίδα δεν μπορεί να εξαντλείται σε μια τεχνική ρύθμιση για την ψήφο. Ο απόδημος Ελληνισμός χρειάζεται ουσιαστική πολιτική εκπροσώπηση και συνολική στρατηγική σχέσεων με την Ελλάδα. Διαφορετικά η ψήφος κινδυνεύει να παραμείνει μια συμβολική χειρονομία.

Αντίστοιχα προβάλλονται πρωτοβουλίες για τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την εξοικείωση των πολιτών με τις νέες τεχνολογίες. Πρόκειται για χρήσιμες δράσεις. Όμως η πρόοδος μιας χώρας δεν μετριέται μόνο με πλατφόρμες και εφαρμογές. Η Ελλάδα χρειάζεται παραγωγική ανασυγκρότηση, ισχυρή βιομηχανία, ανταγωνιστική οικονομία και ποιοτικές θέσεις εργασίας. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός είναι εργαλείο ανάπτυξης. Δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ίδια την ανάπτυξη.

Παρόμοια εικόνα εμφανίζεται και στην αγορά εργασίας. Η υπογραφή συλλογικής σύμβασης στον κλάδο των ζαχαρωδών προϊόντων αποτελεί θετικό βήμα για τους εργαζομένους του συγκεκριμένου τομέα. Η συνολική εικόνα της οικονομίας όμως δεν αλλάζει με μεμονωμένες συμφωνίες. Η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει χαμηλή παραγωγικότητα, υψηλό ενεργειακό κόστος και περιορισμένη βιομηχανική βάση. Χωρίς νέο παραγωγικό μοντέλο, οι αυξήσεις στους μισθούς θα παραμένουν εύθραυστες.

Η συνεργασία με ευρωπαϊκούς οργανισμούς για την αναβάθμιση της αεροναυτιλίας είναι επίσης θετική εξέλιξη για την ασφάλεια των πτήσεων. Η χώρα όμως δεν πρέπει να περιορίζεται στον ρόλο του αποδέκτη τεχνικής βοήθειας. Η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί σε στρατηγικό κόμβο μεταφορών και logistics στην ευρύτερη περιοχή, εφόσον επενδύσει συστηματικά σε υποδομές, τεχνολογία και ανθρώπινο δυναμικό.

Στον τομέα της υγείας οι πρωτοβουλίες πρόληψης και οι κινητές μονάδες υγείας είναι χρήσιμες και καλοδεχούμενες. Δεν μπορούν όμως να αποκρύψουν τις βαθύτερες δυσκολίες του συστήματος υγείας. Ελλείψεις προσωπικού, πίεση στα νοσοκομεία και ανισότητες στην πρόσβαση των πολιτών στις υπηρεσίες. Το Εθνικό Σύστημα Υγείας χρειάζεται ουσιαστική ενίσχυση και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, όχι αποσπασματικές δράσεις.

Σε αυτό το σημείο αξίζει να αναγνωριστεί η γενναία δωρεά για την ενίσχυση των γιατρών που υπηρετούν στα μικρά νησιά. Πρόκειται για πράξη που αξίζει συγχαρητήρια. Η λειτουργία του κράτους όμως δεν μπορεί να βασίζεται στη φιλανθρωπία ιδιωτών. Η στελέχωση των μονάδων υγείας στις ακριτικές περιοχές πρέπει να αποτελεί σταθερή και μόνιμη κρατική πολιτική.

Ανάλογη είναι η εικόνα και στη Δικαιοσύνη. Η ανακαίνιση ενός ιστορικού κτηρίου για τη στέγασή της είναι θετική εξέλιξη. Το πραγματικό πρόβλημα όμως δεν είναι τα κτήρια. Είναι η ταχύτητα απονομής της Δικαιοσύνης, η ανεξαρτησία της και η εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς. Εκεί βρίσκεται η ουσία της μεταρρύθμισης.

Στον χώρο της εκπαίδευσης η εγκατάσταση ξένων πανεπιστημίων μπορεί να δημιουργήσει νέες δυνατότητες. Δεν πρέπει όμως να λειτουργήσει ως υποκατάστατο της ενίσχυσης των ελληνικών δημόσιων πανεπιστημίων. Η χώρα χρειάζεται ισχυρά εθνικά ιδρύματα που θα παράγουν γνώση, έρευνα και καινοτομία.

Η πρόοδος στις ψηφιακές υποδομές και στις ταχύτητες των δικτύων είναι επίσης θετική εξέλιξη. Το κρίσιμο ερώτημα όμως δεν είναι μόνο πόσο γρήγορο είναι το διαδίκτυο. Είναι πώς η τεχνολογία θα αξιοποιηθεί για να παραχθεί πλούτος, να ενισχυθεί η καινοτομία και να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.

Την ίδια στιγμή κάθε επιτυχία των αρχών στην εξάρθρωση κυκλωμάτων απάτης είναι σημαντική. Οι πολίτες όμως δεν ζητούν μόνο μεμονωμένες επιχειρησιακές επιτυχίες. Ζητούν αίσθημα ασφάλειας στην καθημερινότητά τους. Αυτό απαιτεί συνολική πολιτική δημόσιας ασφάλειας.

Τέλος η επιστροφή ιστορικών κειμηλίων που κλάπηκαν στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου αποτελεί πράξη δικαιοσύνης και σεβασμού προς τη μνήμη. Η Ελλάδα οφείλει να τιμά την ιστορία της και όλες τις κοινότητες που συνέβαλαν στη διαμόρφωση της ταυτότητάς της.

Συνολικά επιχειρείται να παρουσιαστεί μια εικόνα συνολικής προόδου. Η πραγματικότητα όμως δείχνει ότι η χώρα βρίσκεται μπροστά σε μεγάλες προκλήσεις, γεωπολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές. Αυτές οι προκλήσεις δεν αντιμετωπίζονται με επικοινωνιακές διατυπώσεις ούτε με αποσπασματικές δράσεις. Αντιμετωπίζονται με εθνική στρατηγική, με παραγωγική ανασυγκρότηση και με πολιτική ηγεσία που θέτει πάνω από όλα τα συμφέροντα της πατρίδας.