Το μήνυμα της 25ης Μαρτίου και η Ελλάδα του σήμερα

Γράφουν οι Αντώνιος Μιχελόγγονας, Δικηγόρος και Μάκης Νικολάου, Πολιτικός Επιστήμονας

Η επανάσταση του 1821 εξασφάλισε στο έθνος μας μετά από αιώνες υποταγής σε ξένους κατακτητές, ανεξάρτητη εθνική εστία.

Η ελληνική Εθνική Παλλιγενεσία έδειξε ότι οι Έλληνες μπορούν και αξίζουν καλύτερα. Ότι τους αναλογεί μια καλύτερη θέση στην ιστορία και παρά τις αντιξοότητες, όταν είναι ενωμένοι σε ένα κοινό στόχο μπορούν να πετύχουν όσα οι άλλοι δε θεωρούν εφικτά.

Από την κήρυξη της Επανάστασης στην Μάνη στις 17 Μαρτίου 1821 μέχρι την υπογραφή του πρωτοκόλλου Ανεξαρτησίας το 1830 μεσολάβησαν βάσανα και αιματηροί αγώνες, που προήλθαν από την ιδεολογική αφύπνιση των Ελλήνων γύρω από ένα εθνικό κίνημα με στόχο να ενώσει και να πετύχει.

Το Εθνικό Κίνημα αυτό είχε στόχο :

α) την ταύτιση των Ελλήνων με τους άλλους Ευρωπαίους και τη διάκρισή τους από τους Οθωμανούς Τούρκους,

β) τη καταγγελία της τουρκικής κυριαρχίας ως παράνομης και της εξουσίας του Οθωμανού σουλτάνου ως αυθαίρετης και

γ) τη προβολή του δικαιώματος των Ελλήνων στην αυτοδιάθεση και στη διεκδίκηση της απελευθέρωσής τους από την κυριαρχία και την εξουσία των Τούρκων, ώστε να συστήσουν ανεξάρτητη και ευνομούμενη πολιτεία στη βάση των αρχών της εθνικής αυτοδιάθεσης και της λαϊκής κυριαρχίας.

Την Επανάσταση του 1821 οργάνωσε, προετοίμασε και προκάλεσε η Φιλική Εταιρεία, μυστική οργάνωση που ιδρύθηκε το 1814 στην Οδησσό της Ρωσίας από τρεις Έλληνες. Τρεις άσημους εμπόρους ή γραμματείς εμπόρων, τον Εμμανουήλ Ξάνθο, τον Νικόλαο Σκουφά και τον Αθανάσιο Τσακάλωφ.

Η φλόγα της αλλαγής και του εθνικού αγώνα απλώθηκε ως ζητούμενο σε όλη την περιοχή που κατοικούσαν ο υπόδουλος Ελληνισμό με το γενικό σύνθημα: Ελευθερία ή θάνατος! Ένα σύνθημα που έδειχνε με τον πλέον αντιπροσωπευτικό τρόπο ότι η νίκη ήταν μονόδρομος. Η ιστορία είχε φτάσει σε αδιέξοδο, οι απόγονοι του περικλέους εκείνου Έθνους των Ελλήνων είχε έρθει η ώρα να φανούν αντάξιοι των προγόνων τους.

Στις 25 Μαρτίου, στην Αγία Λαύρα ενώπιον του Παλαιών Πατρών Γερμανού, αγωνιστές δίνουν όρκο τιμής υπέρ πατρίδος και με την ψυχή τους ευλογημένη δίνουν ένα ενωμένο αλλά τιτάνιο αγώνα για την αλλαγή σελίδας του Γένους.

Επαναστατικές εστίες προκλήθηκαν από τους αποστόλους της Εταιρείας σε πολλά μέρη της επικράτειας του Οθωμανού Σουλτάνου. Έγινε απόπειρα να επιτευχθεί γενική εξέγερση στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, όπου κατοικούσαν ή παρεπιδημούσαν πολλοί Έλληνες, ιδίως στις πόλεις της Μολδαβίας και της Βλαχίας, ενώ υπήρχε και ελπίδα στήριξης από τους ομόδοξους Ρώσους. Ήταν ένα σαφές δείγμα του πανεθνικού χαρακτήρα της εξέγερσης, που δεν ξέσπασε μόνο τοπικά αλλά όπου κατοικούσαν Έλληνες, καθώς και του ισχυρού ρόλου της Ορθοδοξίας. Στην Πελοπόννησο, στη Μακεδονία, στην Ήπειρο, στη Θεσσαλία, στη Στερεά Ελλάδα, στην Κρήτη, στην Κύπρο και στα νησιά του Αιγαίου, παντού, οι Έλληνες ύψωσαν τη σημαία με τον σταυρό και κατήγγειλαν την εξουσία του σουλτάνου ως παράνομη, αυθαίρετη και τυραννική, διακήρυξαν δε την απόφασή τους να πολεμήσουν για την ελευθερία τους. Η φλόγα της Φιλικής Εταιρείας έγινε πυρκαγιά, και δεν πέρασε μεγάλο διάστημα προτού γίνει αντιληπτή από το σύνολο του τότε γνωστού κόσμου. Βοήθησαν σε αυτό οι πρώτες νίκες, αλλά και οι πρώτες ειδήσεις για πάθη και θυσίες του επαναστατημένου λαού.

Στις 17 Μαρτίου 1821 οι Μανιάτες ξεκινούν από την Τσίμοβα (σημερινή Αρεόπολη). Στις 21 Μαρτίου έχουμε την πολιορκία και παράδοση των Καλαβρύτων, στις 23 την απελευθέρωση της Καλαμάτας. Αναδεικνύονται ήδη οι πρώτες μεγάλες επαναστατικές μορφές, ο Κολοκοτρώνης, ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, ο Παπαφλέσσας, ο Νικηταράς, ο Αναγνωσταράς, και πολλοί άλλοι, που δυστυχώς είναι αδύνατο να καταγραφούν συνολικά. Υπό πολιορκία βρέθηκαν το ίδιο χρονικό διάστημα τα κάστρα στη Λακωνία και τη Μεσσηνία. Το Σεπτέμβριο του ίδιου έτους η Επανάσταση κορυφώνεται και σταθεροποιείται όταν το πολιτικό και στρατιωτικό κέντρο της Πελοποννήσου, η Τριπολιτσά, περνά στα χέρια των Ελλήνων. Ακολούθησαν το Ναύπλιο, η Κόρινθος και το μεγαλύτερο μέρος της Πελοποννήσου, εκτός συγκεκριμένων κάστρων που είτε απελευθερώθηκαν αργότερα είτε παρέμειναν στα χέρια των Τούρκων μέχρι την Απελευθέρωση.

Το ίδιο διάστημα οι Έλληνες αρματολοί στη Στερεά Ελλάδα απελευθερώνουν τις πόλεις που οι ίδιοι οι Τούρκοι τους έχουν αναθέσει να προστατεύουν. Ο Αθανάσιος Διάκος στη Λιβαδειά, ο Πανουργιάς στα Σάλωνα, ο Δήμος Σκαλτσάς στο Λιδωρίκι. Οι επαναστατημένοι Έλληνες της Στερεάς Ελλάδας επωμίστηκαν ένα τεράστιο βάρος, που έγκειτο στην απόκρουση των τουρκικών προσπαθειών καταστολής της Επανάστασης. Στη μάχη στο Γεφύρι της Αλαμάνας, ο Αθανάσιος Διάκος στην προσπάθεια απόκρουσης του Ομέρ Βρυώνη και του Κιοσέ Μεχμέτ αιχμαλωτίστηκε, δεν αποδέχτηκε να υπηρετήσει τον πασά και υπέφερε τραγικό θάνατο δια ανασκωλοπισμού, προκαλώντας ρίγη συγκίνησης στη Δύση. Εκδίκηση για το θάνατό του πήραν οι ομοεθνείς του λίγο αργότερα, όταν ο Οδυσσέας Ανδρούτσος σταμάτησε τους Τούρκους στο Χάνι της Γραβιάς.

Μέχρι το τέλος της Επανάστασης ακολούθησαν κι άλλες τουρκικές προσπάθειες καταστολής. Στη διάρκεια μίας εξ’ αυτών ο Μαχμούτ Πασάς Δράμαλης κατάφερε να περάσει στην Πελοπόννησο, εκμεταλλευόμενος κυρίως τις πολιτικές διαιρέσεις μεταξύ των Επαναστατών, ώσπου αποκρούστηκε στα Δερβενάκια από τον Κολοκοτρώνη, τον Παπαφλέσσα, το Νικηταρά, το Δημήτριο Υψηλάντη κοκ.

Άλλος ένας Τούρκος πασάς, ο Κιουταχής, έκανε διαδοχικές προσπάθειες καταστολής των επαναστατικών εστιών στη Στερεά Ελλάδα για διαδοχικά έτη, αποκρούστηκε όμως επανειλημμένα από τον Αρχιστράτηγο Γεώργιο Καραισκάκη, σε πλήθος μαχών σε διαφορετικά μέρη. Οι δύο άντρες συγκρούστηκαν επανειλημμένα, μετατρέποντας τη Στερεά Ελλάδα σε ένα ευρύ πεδίο στρατιωτικής αντιπαράθεσης, μέχρι το θάνατο του Αρχιστράτηγου στον Πειραιά το 1827.

Το 1824 επενέβη στα ελληνικά πράγματα ο Ιμπραήμ Πασάς της Αιγύπτου, η επέμβαση του οποίου κυριολεκτικά έφερε την Επανάσταση ένα βήμα από την αποτυχία. Εκμεταλλευόμενος τις πολιτικές διαιρέσεις και τον εμφύλιο που είχε προηγηθεί ο Τουρκοαιγύπτιος πασάς κατέλαβε τη Μεσσηνία και την Αρκαδία, έληξε σε συνεργασία με τον Κιουταχή την πολιορκία του Μεσολογγίου, και προσπάθησε ανεπιτυχώς να καταλάβει τις μόνες επαναστατικές εστίες που παρέμεναν σταθερές, τη Μάνη και το Ναύπλιο, την επαναστατική πρωτεύουσα.

Οι ως άνω περιπτώσεις είναι μόνο οι γνωστότερες και πιο επικίνδυνες προσπάθειες του Σουλτάνου να καταπνίξει την Επανάσταση. Η σθεναρή αντίσταση των Ελλήνων όμως δεν του το επέτρεψε. Τελικά μετά από χρόνια πολέμου και θυσιών, ολόκληρος ο δυτικός κόσμος, συγκινημένος αλλά και πεπεισμένος για το δίκαιο της θυσίας του ελληνικού λαού προστρέχει σε βοήθεια για να τερματίσει τη φρίκη του πολέμου. Η επέμβαση των ευρωπαϊκών δυνάμεων είχε τελικά σαν αποτέλεσμα την υποχώρηση του Σουλτάνου, που αναγκάστηκε να παραιτηθεί τη κυριαρχίας του στην Πελοπόννησο, τη Στερεά Ελλάδα και μέρους των ελληνικών νησιών.

Δεν ήταν μόνο αυτές οι περιοχές που είχαν επαναστατήσει φυσικά. Επαναστατικά κινήματα είχαν υπάρξει σε όλα τα μέρη υπό σουλτανική επικυριαρχία, όπου υπήρχε Ελληνισμός. Και η λύση που εξασφαλίστηκε τελικά στο ζήτημα της ανεξαρτησίας και της εδαφικής έκτασης της νέας χώρας (Πρωτόκολλο Ανεξαρτησίας, 22 Ιανουαρίου/3 Φεβρουαρίου 1830), ήταν συνολικό αποτέλεσμα των προσπαθειών όλων των επαναστατημένων Ελλήνων, τόσο των τυχερών που η επόμενη μέρα της Απελευθέρωσης τους βρήκε στη νέα εθνική εστία, όσο και αυτών που είδαν την Απελευθέρωση δεκαετίες μετά, μέσω των απογόνων τους.

Η Ελλάδα υπήχθη σε καθεστώς εγγύησης της εδαφικής της ακεραιότητας, της εθνικής της ανεξαρτησίας και του μοναρχικού πολιτεύματος.

Ο αγώνας των Ελλήνων είχε δικαιωθεί!

Η Επανάσταση έστειλε παντού το μήνυμα της ενότητας των απανταχού Ελλήνων.

Οι Έλληνες ανήκουν στην Ευρώπη, διατηρώντας την εθνική τους ταυτότητα στην ευρωπαϊκή οικογένεια, και πρέπει να προσπαθούν με ενότητα για τους εθνικούς τους στόχους. Το 1821 ήταν η δημιουργία νέας εθνικής εστίας και η αποτίναξη του οθωμανικού ζυγού. Σήμερα είναι, μεταξύ άλλων, η απελευθέρωση από τον σύγχρονο ραγιαδισμό, τον παλαιοκομματισμό, την ιδεοληψία, τον παρασιτισμό, την φυγοπονία και την ισοπέδωση, αλλά και η αναζήτηση του δρόμου της προόδου, των ευκαιριών, του δικαίου. Στο πρότυπο του 1821 τους στόχους αυτούς πρέπει να αναζητήσουμε σήμερα, στεκόμενοι στο σκληρό πυρήνα της ΕΕ και συμβάλλοντας στην υγιή μετεξέλιξη της στον 21ο αιώνα.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.