Πολιτικές άμυνας και ασφάλειας – πολεμικές τεχνολογίες και ασύμμετρες απειλές

Γράφει ο Βαγγέλης Αντωνιάδης

Πολλοί θα μπορούσαν να ισχυριστούν πως πρόκειται για σενάριο ταινίας επιστημονικής φαντασίας, αφού μέσα στην σιωπή της νύχτας της ερήμου, σμήνη ρομποτικών αεροπλάνων και βαλλιστικών πυραύλων Κρουζ πέρασαν απαρατήρητα από τα υπερεξελιγμένα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας και έπληξαν τις πλέον προσοδοφόρες πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του πλανήτη.

Όμως μόλις πριν λίγες ημέρες η Aramco ο πετρελαϊκός Κολοσσός της Σαουδικής Αραβίας που εκμεταλλεύεται το 20% των παγκοσμίων αποθεμάτων πετρελαίου, αποδείχτηκε ότι βασιζόταν σε γυάλινα πόδια καθώς μέσα σε μία νύχτα η παραγωγή μειώθηκε κατά 50% εκτοξεύοντας στα ύψη τις τιμές πετρελαίου σε παγκόσμιο επίπεδο ανασύροντας παράλληλα μνήμες από την παγκόσμια ενεργειακή κρίση του 1973.

Ταυτόχρονα από την επίθεση εξήχθηκαν συμπεράσματα για τις ενοποιημένες πλέον έννοιες της άμυνας και της ασφάλειας σε διεθνές επίπεδο καθώς το υπερξελιγμένο σύστημα Patriot αποδείχτηκε ανίκανο όχι μόνο να αντιμετωπίσει τα drones και τους πυραύλους Κρουζ που έπληξαν τις εγκαταστάσεις της Aramco, αλλά ακόμα και να τα εντοπίσουν.

Πολλά ερωτηματικά εξακολουθούν να υπάρχουν για την επίθεση στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας.

Είναι γεγονός πως υπήρξαν αντιφατικές εκδοχές τόσο για τους δράστες όσο και για το είδος των όπλων που χρησιμοποιήθηκαν. Αν υπάρχει μία διάσταση του ζητήματος που μπορεί να αναλυθεί με απόλυτη βεβαιότητα είναι ότι αυτή η επίθεση έφερε την επιφάνεια τις θεαματικές αλλαγές στην πολεμική τεχνολογία και τις δραματικές συνέπειες.

Είναι προφανές πως μέχρι πρόσφατα τα προηγμένα τεχνολογικά πολεμικά συστήματα βρισκόταν αποκλειστικά κάτω από τον έλεγχο των μεγάλων δυνάμεων.

Όμως σήμερα η εικόνα είναι σαφώς διαφοροποιημένη με αυτά τα οπλικά σύστημα να έχουν εμπλουτίσει τα οπλοστάσια μεσαίων δυνάμεων αλλά τρομοκρατικών οργανώσεων αυξάνοντας δραματικά τις επιχειρησιακές δυνατότητες τους, γεγονός που ελλοχεύει τεράστιους κινδύνους για την ανατροπή των συσχετισμών ισχύος αλλά και μίας ευρύτερης αποσταθεροποίησης σε παγκόσμιο επίπεδο.

Στο παρελθόν τόσο το υψηλό κόστος όσο και το πολύ υψηλό επίπεδο εξειδίκευσης ουσιαστικά καθιστούσαν απαγορευτική την χρήση πολεμικών τεχνολογιών από μικρές δυνάμεις.

Στις μέρες μας η εικόνα είναι τελείως διαφορετική καθώς υπολογίζεται πως τουλάχιστον 75 κράτη έχουν στα οπλοστάσια τους βαλλιστικά πυραυλικά συστήματα και περισσότερα από 20 χρησιμοποιούν drones, εξοπλισμένα με τακτικά όπλα.

Νομοτελειακά η χρήση αυτών των οπλικών συστημάτων θα διευρυνθεί καθώς νέοι παίχτες εισέρχονται στον κλάδο όπως κινεζικές εταιρείες που μειώνουν θεαματικά το κόστος παραγωγής, λειτουργίας και συντήρησης των νέων πολεμικών τεχνολογιών.

Παράλληλα ακόμα μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί όχι πλέον η πιθανότητα απόκτησης αλλά η χρήση αυτών των οπλικών συστημάτων από τρομοκρατικές οργανώσεις.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Χεζμπολάχ, έχει προχωρήσει σε χρήση Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών στις προσπάθειες της να πλήξει το Ισραήλ ήδη από το 2004, χρησιμοποιώντας ως ορμητήριο τον νότιο Λίβανο.

Σε μία μακρά περίοδο από το 2015 μέχρι τις μέρες μας οι Σιήτες αντάρτες Χούθι της Υεμένης έχουν πλήξει στρατηγικής σημασίας θέσεις στην Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα σε έναν πόλεμο που έχει εκφυλιστεί σε μία παρατεταμένη σε χρόνο σύρραξη με σχεδόν πρωτόγονα χαρακτηριστικά.

Ενώ το ISIS επιτέθηκε με drones εναντίον αμερικανικών δυνάμεων που επιχειρούσαν ή στάθμευαν σε εδάφη της Συρίας ή του Ιράκ.

Βασική αιτία της πλήρους αποσταθεροποίησης που επιφέρουν στους συσχετισμούς ισχύος οι τεχνολογικές εξελίξεις αλλά η αδυναμία τους να την αφομοιώσουν δημιουργώντας τα κατάλληλα αντίμετρα και καλύπτοντας τα κενά ασφαλείας που πλέον είναι ορατά όσο ποτέ άλλοτε.

Είναι προφανές πλέον πως οι απειλές για μονάδες παραγωγής ενέργειας, στρατηγικές υποδομές και δίκτυα ακόμα και στρατιωτικές εγκαταστάσεις και γενικά στόχους υψηλής στρατηγικής σημασίας δεν προέρχονται πλέον από πανάκριβα πυραυλικά συστήματα και εξίσου κοστοβόρες αεροπορικές επιδρομές αλλά και από υπερεξελιγμένα αλλά χαμηλού κόστους και μεγάλων επιχειρησιακών δυνατοτήτων Μη Επανδρωμένα Αεροσκάφη που η χρήση τους ενσωματώνει πλήρως την έννοια της ασύμμετρης απειλής.

Νομοτελειακά οι ενοποιημένες πλέον πολιτικές άμυνας και ασφάλειας των μεγάλων δυνάμεων είναι απαραίτητο  να μετεξελιχθούν ενσωματώνοντας μεθόδους για την αναχαίτιση του νέου τύπου ασύμμετρων απειλών.

Αν και στο παρελθόν οι μεγάλες δυνάμεις καλούνταν να αντιμετωπίσουν τρομοκρατικές οργανώσεις όπως οι Ταλιμπάν και η Al Qaeda στις οροσειρές του Αφγανιστάν ή μια μεσαία δύναμη ισχύος όπως το Ιράκ στην έρημο, σχεδόν αποκλειστικά στο έδαφος. Στο μέλλον θα κληθούν να αντιμετωπίσουν εχθρικές επιχειρήσεις στην ξηρά, στην θάλασσα, τον αέρα, τον κυβερνοχώρο πιθανώς ακόμα και στο διάστημα.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.