Κερδίζει ή χάνει η Ελλάδα στο Σκοπιανό;

Γράφει ο Γιάννης Πήλιουρας, Διεθνολόγος

Η επαναφορά στο δημόσιο πολιτικό διάλογο της εξωτερικής πολιτικής, ανοίγει πάντοτε ενδιαφέρουσες συζητήσεις σχετικά με ζητήματα που παραμένουν ανοικτά. Ένα από αυτά είναι και το ονοματολογικό της γειτονικής χώρας των Σκοπίων. Μέχρι σήμερα, υπάρχουν τρεις διαφορετικές προσεγγίσεις τις οποίες θα εξετάσουμε στα βασικά τους σημεία σχετικά με τη λύση του ζητήματος. Έτσι θα μπορέσουμε ίσως να απαντήσουμε αν η χώρα μας είναι μετά από τόσα χρόνια κερδισμένη ή χαμένη από αυτή τη διαμάχη.

Συμβιβασμό εδώ και τώρα

Είναι η λογική της διαχείρισης των προβλημάτων που έχουν ανακύψει, με τρόπο ριζοσπαστικό, ακόμα κι αν αυτό προϋποθέτει μεγάλες υποχωρήσεις. Η λογική του συμβιβασμού εδώ και τώρα υπάγεται στην κατηγορία της εσπευσμένης λύσης που θα μπορέσει να δώσει νέα ώθηση στις διμερείς σχέσεις των δυο χωρών, να κλείσει ένα ανοιχτό μέτωπο που μάταια τόσα χρόνια ταλάνιζε την ελληνική εξωτερική πολιτική και να εντάξει τα Σκόπια στους ευρωατλαντικούς και ευρωπαϊκούς θεσμούς, δίνοντας στη γειτονική χώρα τη δυνατότητα να σταθεροποιηθεί.

Το βασικό επιχείρημα είναι η αναγνώριση από την συντριπτική πλειοψηφία των χωρών της υφηλίου της ΠΓΔΜ με το συνταγματικό της όνομα. Παρουσιάζουν τη διπλωματική αυτή διένεξη ως μάταιη και απότοκο εθνικισμών του 19ου αιώνα που δεν έχουν σχέση με την ευρωπαϊκή πραγματικότητα καθώς δεν υπάρχει ζήτημα εφαρμογής αλυτρωτικών βλέψεων εναντίον της Ελλάδας. Επιπλέον, θεωρούν πως η ανάδειξη του Σκοπιανού ως εθνικού θέματος είναι αποτέλεσμα του εθνολαϊκισμού της εποχής που ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις και που κατά διαστήματα εκμεταλλεύτηκαν οι πιο «ακραίοι» πολιτικοί χώροι στην ελληνική πολιτική σκηνή.

Λύση η Διάλυση των Σκοπίων

Είναι η εκπεφρασμένη άποψη των λεγόμενων «συγκρουσιακών» οι οποίοι επί εποχής Μιλόσεβιτς υποστήριζαν την ταυτόχρονη διχοτόμηση του κράτους των Σκοπίων από τις γειτονικές χώρες. Το σχέδιο του διαμοιρασμού των εδαφών της γείτονος φυσικά δεν εδραζόταν σε κάποια σοβαρή ανάλυση παρά στα όνειρα μεγαλοϊδεατισμού ορισμένων κύκλων.

Από τότε μέχρι σήμερα έχει περάσει αρκετό χρονικό διάστημα προκειμένου να πάρει κανείς στα σοβαρά αυτή τη δυνατότητα διάλυσης ενός κράτους με τη μορφή που διαλύονταν τα κράτη στο παρελθόν. Κατά διαστήματα, κάθε φορά που τα Σκόπια είχαν εσωτερικές διενέξεις με το αλβανικό στοιχείο ή εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση, οι πηχυαίοι τίτλοι των εφημερίδων και σήμερα των ηλεκτρονικών ιστοτόπων μας ενημέρωναν για την επικείμενη διάλυση των Σκοπίων!

Είναι πρόσφατο το φετινό παράδειγμα και οι αναφορές των ηλεκτρονικών μέσων της χώρας μας για το συγκεκριμένο ενδεχόμενο! Βεβαίως, κάτι τέτοιο δε συνέβη και οι ευσεβείς πόθοι και η συγκρουσιακή λογική παρέμειναν ξανά στο περιθώριο.

Στρατηγική Νίκης χωρίς Σύγκρουση

Υπάρχει όμως και μια ενδιάμεση, να τολμήσουμε να χαρακτηρίσουμε λογική, η οποία παίρνει αποστάσεις τόσο από τους «ενδοτικούς» όσο και από τους «συγκρουσιακούς» τύπους δράσεων. Είναι η , κατά τον Χρύσανθο Λαζαρίδη, υπέρτερη στρατηγική (dominant strategy), για τη λύση ενός τέτοιου ζητήματος. Αυτή η στρατηγική εδράζεται στην προσπάθεια της χώρας να θωρακίσει την κοινωνική της συνοχή, να επιταχύνει την οικονομική της ανάπτυξη και ευημερία, την ώρα που ο αντίπαλος παρακμάζει και αποδυναμώνεται. Χρησιμοποιώντας το παράδειγμα της ΕΣΣΔ, η οποία στο απόγειο της στρατιωτικής της ισχύος και της διεθνούς της επιρροής κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος, αλλά και της Ανατολ. Γερμανίας η οποία παρότι αναγνωρίστηκε από πληθώρα κρατών, δεν έτυχε αναγνώρισης από τη Δυτ. Γερμανία του Αντενάουερ (παρά την κριτική), μέχρι που τελικά έπεσε.

Αυτή η ευέλικτη και προσαρμοστική πολιτική, μπορεί να μην γίνεται εύκολα σημείο πολιτικής εκμετάλλευσης προς άγραν ψήφων, αλλά επιτρέπει να διατηρούνται τα μέγιστα δυνατά οφέλη χωρίς τα αντίστοιχα ρίσκα μιας συγκρουσιακής στρατηγικής.

Η Ελλάδα δεν πρέπει να βιάζεται

Η χώρα μας, παρά τα περί αντιθέτου λεγόμενα, διατηρεί μια συνεπή στάση όσον αφορά το Σκοπιανό. Έχει κάνει τις μέγιστες δυνατές παραχωρήσεις στη γείτονα χώρα, χωρίς να έχει λάβει αντίστοιχες παραχωρήσεις ούτε όσον αφορά τη συνταγματική ονομασία, ούτε τους αλυτρωτισμούς των Σκοπίων. Το 2008, παρά τις εξωτερικές και εσωκομματικές πιέσεις, ο Κώστας Καραμανλής έπραξε το αυτονόητο. Απέτρεψε μια μεγαλειώδη ήττα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής που επέτρεψε να φτάσουμε στο παρα πέντε μιας εισόδου των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ.

Η στρατηγική εισόδου της σκοπιανής ηγεσίας στο ΝΑΤΟ και την Ε.Ε. με την προσωρινή της ονομασία, είναι το τελευταίο στάδιο παραχωρήσεων που έχει προβεί η χώρα μέχρι σήμερα. Παράλληλα, γίνονται προσπάθειες άρσης των ψυχρών σχέσεων με τη κυβέρνηση της Βουλγαρίας, η οποία μαζί με την Ελλάδα διατήρησαν αρνητική στάση στην προώθηση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της ΠΓΔΜ.

Όσο κι αν οι κεντροευρωπαϊκές χώρες (Γερμανία, Αυστρία) πιέζουν για λύση του αδιεξόδου, η Ελλάδα δεν μπορεί και δεν πρέπει να δεχτεί καμία περαιτέρω παραχώρηση, εφόσον δεν λυθεί το ονοματοδοτικό. Αυτό φυσικά σημαίνει συνεκτική εξωτερική πολιτική με προτάσεις όσον αφορά το ζήτημα και όχι στείρα εσωτερική καπήλευση του εθνικού θέματος είτε για την όξυνση των πολιτικών παθών είτε για τον προσπορισμό κάποιας ρήξης στο κυβερνητικό στρατόπεδο.

Η Ελλάδα λοιπόν, δεν έχει χάσει αλλά ούτε φυσικά έχει κερδίσει. Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό, τα μέσα πίεσης είναι γνωστά και πλέον είναι τα Σκόπια εκείνα που αναγκάζονται μετά το 2008 να προχωρήσουν σε παραχωρήσεις. Μέχρι τότε, υπομονή!

Πηγές:
Χρύσανθος Λαζαρίδης, Νίκη δίχως σύγκρουση- Ειρήνη δίχως συνθηκολόγηση, περιοδ. Στρατηγική, τευχ. 164, Μάιος 2008
Τσίπρας προς Άγκυρα: Αποτελεσματικός σκύλος δεν είναι αυτός που γαβγίζει,skai.gr, 13.07.2017
Χρήστος Μπόκας, Κόντρα για το Σκοπιανό: Ο Μητσοτάκης έθεσε θέμα δεδηλωμένης για τον Καμμένο, Πρώτο Θέμα 11.07.2017
Μιχάλης Ιγνατίου, Βουλγαρική «σφήνα» στο Σκοπιανό: Σκοπεύει να εξυπηρετήσει τα Σκόπια και να “ρίξει” την Αθήνα, mignatiou.com, 15.06.2017
Berlin: Macedonia Belongs to the European Union, novinite.com, 12.07.2017

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.