Ιστορία και παρασκήνιο του «ΠΑΡΑΙΤΗΘΕΙΤΕ»

Γράφει ο Αντώνιος Μιχελόγγονας, Νομικός

Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία χθες η δεύτερη ανοικτή συγκέντρωση της Πρωτοβουλίας Πολιτών με το όνομα ‘Παραιτηθείτε’.

Το κίνημα αυτό γεννήθηκε το 2016, στη διάρκεια της δεύτερης διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ. Δημιουργήθηκε αποκλειστικά μέσα από τα social media, όπως και οι περισσότερες κινήσεις πολιτών από το 2010 και μετά. Το χρονικό αυτό σημείο ουσιαστικά σηματοδοτεί την έναρξη της λεγόμενης μνημονιακής περιόδου, όταν η οικονομική κρίση άρχισε να έχει εμφανείς συνέπειες για τη μεγάλη μάζα του λαού, και ιδιαίτερα για τη νεολαία, και στο πρότυπο άλλων χωρών το Διαδίκτυο ήρθε να καλύψει το κενό για το συντονισμό και την κινητοποίηση αυτής της μάζας που δε μπορούσε να οργανωθεί αλλιώς. Έτσι από το 2010 και μετά παρατηρούμε διαδικτυακά κινήματα πολιτών να παρουσιάζουν πολύ μεγαλύτερη επιτυχία από δράσεις οργανωμένων ομάδων, όπως κόμματα και συνδικαλιστικές ενώσεις. Το κίνημα των ‘Αγανακτισμένων’ του 2011 αποτελεί ακόμα το πιο επιτυχές σχετικό παράδειγμα από πολιτικής άποψης: Κατάφερε σε βάθος 4 ετών να επικρατήσει στην πολιτική σκηνή, στελέχη που αναδείχτηκαν από αυτό έγιναν υπουργοί και βουλευτές και τα δύο κόμματα που αποτελούν τη σημερινή συγκυβέρνηση ουσιαστικά γεννήθηκαν μέσα από αυτό.

Το κίνημα ‘Παραιτηθείτε’ ανήκει στην ίδια κατηγορία των διαδικτυακών κινήσεων, διαφοροποιείται όμως πλήρως από τους ‘Αγανακτισμένους’ ως προς το πολιτικό στίγμα. Οι ‘Αγανακτισμένοι’ στην ουσία εξέφραζαν το αντιμνημόνιο της εποχής, και από αυτούς προήλθε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ. Οι ‘Παραιτηθείτε’ στην ουσία εκπροσωπούν την πλήρη αντίθεση στη σημερινή κυβέρνηση και την ανάγκη για προώθηση μεταρρυθμίσεων που η χώρα έχει ανάγκη και οι κυβερνώντες δε θέλουν. Πολλοί ταυτίζουν το ‘Παραιτηθείτε’ με το κίνημα ‘Μένουμε Ευρώπη’. Αν και τα δύο κινήματα συνδέονται έντονα, αφού απευθύνονται στην ίδια μάζα κόσμου και πολλά πρόσωπα είναι κοινά, η ταύτιση είναι λάθος. Καταρχάς οι βασικοί συντελεστές του ‘Παραιτηθείτε’ στο ‘Μένουμε Ευρώπη’ απλά συμμετείχαν έντονα, δεν ήταν διοργανωτές. Πέραν αυτού όμως το ‘Μένουμε Ευρώπη’ ήταν ένα διαδικτυακό κίνημα που αναπτύχθηκε στην πρώτη διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, όταν υπήρχε εμφανής και έντονος ο κίνδυνος εξόδου της χώρας από την ΕΕ και μετά τις εκλογές του Ιανουαρίου τα κόμματα της αντιπολίτευσης ήταν μουδιασμένα και δε μπορούσαν να αντιδράσουν. Το κίνημα αυτό ήταν η ευκαιρία όλων όσων ήθελαν να αντιπολιτευθούν την κυβέρνηση, παρόλο που το μήνυμά του ήταν καθαρά φιλοευρωπαϊκό και ελάχιστα εκφραζόταν για την εσωτερική πολιτική σκηνή. Αποτέλεσε το βασικό υποστηρικτή του ΝΑΙ στο δημοψήφισμα και στην ουσία η παρουσία του έληξε μετά την ήττα σε αυτό.

Αντιθέτως οι ‘Παραιτηθείτε’ είναι ένα καθαρά πολιτικό κίνημα με αντικυβερνητικό μήνυμα.  Εκφράζουν την αντίθεση στην κυβέρνηση και τις πολιτικές της επιλογές και ζητούν να φύγει. Ουσιαστικά οι ίδιες δυνάμεις που συμμετείχαν στο ‘Μένουμε Ευρώπη’ μετεξελίχθηκαν σε ένα πολιτικό κίνημα που δεν εκφράζει την αναγκαιότητα του 2015 (παραμονή στην ΕΕ) αλλά του 2016-2017 (κυβερνητική αλλαγή και μεταρρυθμίσεις). Για όσους γνωρίζουν τους διοργανωτές του είτε διαδικτυακά είτε προσωπικά οι περισσότεροι ανήκουν στο χώρο του μεταρρυθμιστικού κέντρου και της κεντροαριστεράς. Η Δεξιά εκπροσωπείται ελάχιστα, παρ’ όλα αυτά η απήχησή του και στο χώρο αυτό είναι ιδιαίτερα έντονη, κυρίως επειδή καλύπτει πολιτικά την ανάγκη για δράση εναντίον των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ.

Η χθεσινή συγκέντρωση ήταν στην ουσία η τρίτη εκδήλωση που πραγματοποίησαν. Είχε προηγηθεί άλλη μια πριν από περίπου ένα χρόνο και ένα πάνελ ομιλητών το φθινόπωρο. Η χθεσινή συγκέντρωση εξαρχής δεν είχε καλές προοπτικές. Χωρίς να υπάρχει κάποιο άμεσο διακύβευμα όπως ήταν το δημοψήφισμα του 2015 ή κάποια ψηφοφορία στη Βουλή και με τον κόσμο να βρίσκεται σε ατονία η συγκέντρωση διοργανώθηκε περισσότερο για να δημιουργήσει κλίμα, όχι για να το εκμεταλλευτεί. Είναι χαρακτηριστικό ότι έλαβε ελάχιστη υποστήριξη από την αντιπολίτευση. Οι βουλευτές που παρακίνησαν κόσμο να πάει ήταν μετρημένοι στα δάχτυλα (μεταξύ των οποίων οι Άδωνις Γεωργιάδης, Ανδρέας Λοβέρδος και Φωτεινή Πιπιλή), κανείς δε δεν εθεάθη στην πλατεία. Οργανώθηκε προκειμένου να υπάρξει ένα γεγονός που θα τραβήξει την προσοχή. Από αυτή την άποψη πέτυχε το στόχο της. Προσέλκυσε 3.000-5.000 ανθρώπους (η πιο περιορισμένη και η πιο αισιόδοξη εκτίμηση) και έδωσε μια εικόνα γεμάτης πλατείας προς εκμετάλλευση. Ήταν μια συγκέντρωση με περιορισμένη επιτυχία που εξελίχθηκε καλύτερα από τις περισσότερες προβλέψεις και για αυτό αξίζουν συγχαρητήρια στους διοργανωτές.

Από κει και πέρα το χθεσινό εγχείρημα έχει να διδάξει πολλά σε πολλούς. Καταρχάς στους ίδιους τους ‘Παραιτηθείτε’. Μεγάλο πλήθος κόσμου αποθαρρύνθηκε να παραστεί από την προηγούμενη συμπεριφορά ορισμένων εκ των διοργανωτών, που πλέον στον αληθινό κόσμο (και όχι σε αυτόν του facebook) έχουν ήδη θεωρηθεί τοξικά και αντιπαθή πρόσωπα. Επιπλέον πολλοί δυσαρεστήθηκαν με τη στάση του κινήματος απέναντι στην αξιωματική αντιπολίτευση, την οποία πολλοί εκ των διοργανωτών βλέπουν ίσως το ίδιο εχθρικά με την κυβέρνηση. Με τον τρόπο αυτό αποθάρρυναν μια μεγάλη μάζα ανθρώπων που θέλει την πτώση της κυβέρνησης και προφανώς ελπίζει στην αξιωματική αντιπολίτευση για αυτό. Στο κάτω-κάτω η πτώση αυτής της κυβέρνησης προφανώς συνεπάγεται την άνοδο μιας άλλης!

Γενικώς οι ‘Παραιτηθείτε’ πρέπει να αντιληφθούν ότι δε γίνεται να συνεχίσουν να είναι πλήρως αποστασιοποιημένοι από κόμματα και πολιτικούς. Η στάση αυτή είναι αποτέλεσμα των εσωτερικών αντιθέσεων μεταξύ τους, αποτελεί δε σε μεγάλο βαθμό αντιγραφή των ‘Αγανακτισμένων’, που πάντα δήλωναν υπεράνω κομμάτων παρόλο που στις συγκεντρώσεις τους παρίσταντο πολλοί ακόμα και εν ενεργεία βουλευτές, ακόμα περισσότεροι δε αναδείχθηκαν από αυτές. Αυτό που δε συνυπολογίζεται ωστόσο είναι ότι οι ‘Αγανακτισμένοι’ που είχαν αυτή τη στάση ήταν περισσότερο κοινωνικό παρά πολιτικό κίνημα. Όταν παρουσιάστηκαν δε ζητούσαν κυβερνητική αλλαγή μέσω εκλογών, αντιθέτως μεγάλο μέρος αυτών υποστήριζαν από κοινωνική επανάσταση μέχρι πραξικόπημα (κάτω και πάνω πλατεία για όσους θυμούνται). Αντιθέτως οι ‘Παραιτηθείτε’ δηλώνουν οπαδοί της αστικής δημοκρατίας και θέλουν αλλαγή μέσω εκλογών. Δε γίνεται λοιπόν να δηλώνουν πλήρως αποστασιοποιημένοι από κόμματα και πολιτικούς. Ως προς τις διαφορετικές προσεγγίσεις και κομματικές επιλογές μεταξύ τους, δε χρειάζεται να συνεργάζονται με ένα μόνο κόμμα, αρκεί να εντοπίσουν τα κοινά τους σημεία και να συνεργαστούν με τα κόμματα που συμφωνούν σε αυτά.

Διδάγματα από αυτό ωστόσο πρέπει να αποκομίσει και η ΝΔ.

Η αξιωματική αντιπολίτευση κράτησε αποστάσεις από το εγχείρημα, τόσο επισήμως όσο και εμπράκτως. Η στάση της αυτή ήταν αποτέλεσμα τόσο της προαναφερθείσας στάσης ορισμένων εκ των διοργανωτών (δε μπορείς να στηρίζεις κάποιον που σε θεωρεί εχθρό) όσο και της ανησυχίας για αποτυχία της εκδήλωσης, αποτυχία που θα χρεωνόταν και στο κόμμα που τη στήριξε. Δε θα μείνω τόσο στη στάση της ως προς τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία όσο στην αδυναμία της να διοργανώσει κάτι ανάλογο. Προφανώς αν οι ‘Παραιτηθείτε’ μπορούν να μαζέψουν 3.000-5.000 ανθρώπους με ένα διαδικτυακό κάλεσμα η ΝΔ πρέπει να μπορεί να μαζέψει περισσότερους με το μηχανισμό και τα μέσα που έχει στη διάθεσή της. Δεν το κάνει όμως. Ζητά εκλογές χωρίς να κάνει κάτι ανάλογο για να τις προκαλέσει.

Είναι αποτέλεσμα φοβικότητας; Είναι η υπερβολική πολιτική ορθότητα; Είναι οι εσωκομματικές αντιθέσεις πάνω στο ζήτημα; Μήπως στην πραγματικότητα δε θέλει να κυβερνήσει σύντομα; Ό, τι και να’ ναι το αποτέλεσμα είναι ίδιο. Η ΝΔ πέρα από το επίσημο αίτημά της για εκλογές δεν έχει κάνει κάτι περισσότερο για να τις διεκδικήσει. Και δε φαίνεται ωραίο μια κίνηση μέσω Facebook να κάνει περισσότερα από την αξιωματική αντιπολίτευση.

Τέλος, ένα μικρό σχόλιο για όσους πανηγυρίζουν για τη μικρή απήχηση της χθεσινής εκδήλωσης: Έκαναν αυτοί κάτι μεγαλύτερο και δεν το πήραμε χαμπάρι;

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.