Η απόβαση της Τουρκίας στη Μαύρη Ήπειρο

Γράφει ο Λάμπρος Τζούμης, Αντιστράτηγος ε.α.

Στην υπογραφή μνημονίου οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Τυνησία ανάλογο με αυτό που υπογράφηκε με τη Λιβύη, σκοπεύει να προχωρήσει η Τουρκία σύμφωνα με δημοσιεύματα, αγνοώντας την ύπαρξη της Κρήτης. Οι σχεδιασμοί αυτοί δεν πρέπει να μας εκπλήσσουν καθόσον η «απόβαση» της Τουρκίας στην Μαύρη Ήπειρο βασίζεται σε μακρόπνοο σχεδιασμό που θα αναφερθεί στη συνέχεια και δεν αφορά αποσπασματικές ενέργειες. Πριν μερικές εβδομάδες σύμφωνα με δημοσίευμα εφημερίδας το Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) κάλεσε στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Κύκλος των Πρεσβευτών» τον Τούρκο πρέσβη στην Αθήνα στα γραφεία τον Ινστιτούτου για άτυπο διάλογο. Η ανταλλαγή απόψεων περιελάμβανε όλα τα ζητήματα των ελληνοτουρκικών διαφορών. Ο Τούρκος πρεσβευτής αναλύοντας την εξωτερική πολιτική της χώρας του ανέφερε ότι: «Δεν μπορείτε να μας διαβάσετε πλέον» και τόνισε την διείσδυση της Τουρκίας στην Αφρική και τις χώρες του μουσουλμανικού κόσμου. 

Η άποψη του Τούρκου πρέσβη έχει ενδιαφέρον, καθόσον καταδεικνύει την υπεροψία εκπροσώπου μιας χώρας με συμπεριφορά περιφερειακού ηγεμόνα. Ο Ερντογάν έχει υιοθετήσει τη θεωρία που έχει διατυπωθεί στο βιβλίο του Νταβούτογλου «Στρατηγικό Βάθος», ότι η Τουρκία λόγω της γεωπολιτικής της θέσης και της ιστορίας της ως συνέχεια της οθωμανικής αυτοκρατορίας, έχει τη δυνατότητα να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο με παγκόσμια στρατηγική σημασία. Η Τουρκία χρησιμοποιεί την ήπια ισχύ που της παρέχει η μουσουλμανική θρησκεία ένα κρίσιμο όργανο της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Σε χώρες από την υποσαχάρια Αφρική έως την Ευρώπη και την Ασία, η Τουρκία χτίζει τζαμιά, χρηματοδοτεί θρησκευτική εκπαίδευση, αποκαθιστά την οθωμανική κληρονομιά και διαφημίζει το μουσουλμανικό χαρακτήρα της ισλαμικής ηγεσίας της. O Ερντογάν χρησιμοποιεί συχνά το σήμα της «ραμπίας», με τα τέσσερα δάχτυλα απλωμένα, και τον αντίχειρα διπλωμένο στο εσωτερικό της παλάμης. Ο χαιρετισμός αυτός δεν είναι μία τουρκική πρωτοτυπία, αλλά πρόκειται για μία συνθηματική κίνηση που έχει υιοθετηθεί από πολλές ισλαμιστικές ομάδες και η πατρότητα της ανήκει στους οπαδούς του ανατραπέντος Αιγύπτιου προέδρου Μοχάμεντ Μόρσι. Ο χαιρετισμός της ραμπίας υποδηλώνει και τη διάθεση του Ερντογάν να εμφανιστεί ως ηγέτης του σουνιτικού Ισλάμ.

Τις μέρες που ο Τούρκος πρέσβης επισκέφθηκε το ΕΛΙΑΜΕΠ, ο Ερντογάν έκανε περιοδεία στην Αλγερία, στην Γκάμπια και στη Σενεγάλη. Σε συνέντευξη τύπου που παραχώρησε πριν το ταξίδι ανέφερε ότι η Τουρκία έχει σχέσεις με την Αφρικανική Ήπειρο οι ρίζες των οποίων φτάνουν μέχρι τον 10ο αιώνα και επεσήμανε ότι τα τελευταία 17 χρόνια ο όγκος των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των αφρικανικών χωρών και της Τουρκίας έφτασε στα 26 δισεκατομμύρια δολάρια με μια αύξηση 381%. Πρέπει να αντιληφθούμε ότι η Τουρκία θέτει στόχους που τους υλοποιεί με μακρόπνοο στρατηγικό σχεδιασμό. Το έτος 2005 η κυβέρνηση της Τουρκίας αποφάσισε να το ανακηρύξει «έτος Αφρικής» και ο Ερντογάν άρχισε περιοδείες στο σύνολο σχεδόν των χωρών της Αφρικανικής Ηπείρου. Το έτος 2008 η Τουρκία εκλέχθηκε μη μόνιμο μέλος στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, για την περίοδο 2009-2011, αφού οι 51 από τις 53 χώρες της Αφρικής ψήφισαν υπέρ αυτής. Στη μαύρη ήπειρο ήδη υπάρχουν 41 τουρκικές πρεσβείες και η προοπτική είναι τα επόμενα χρόνια να φτάσουν στις 54. 

Η Τουρκία έχει στρατιωτική παρουσία σε όλο τον σχεδόν τον κόσμο μέσω της συμμετοχής σε ειρηνευτικές αποστολές, αλλά έχει αποκλειστική δική της στρατιωτική βάση από το 2017 στην παραθαλάσσια πόλη Μογκαντίσου της Σομαλίας. Η βάση κόστισε 50 εκατ. δολάρια και είναι οι μεγαλύτερες εγκαταστάσεις της Τουρκίας εκτός του εδάφους της. Το 2011 ο Ερντογάν επισκέφθηκε τη χώρα αυτή και στη συνέχεια προσέφερε πολύ μεγάλη στρατιωτική και ανθρωπιστική βοήθεια. Η Τουρκία επέλεξε να στηρίξει μια χώρα που από το 1991 είναι σε χαοτική κατάσταση από εμφύλιες συγκρούσεις, πείνα και τρομοκρατικές ενέργειες, διαθέτει όμως ένα τεράστιο γεωστρατηγικό πλεονέκτημα. Η Σομαλία βρίσκεται στο κομβικό σημείο της ναυτιλιακής διαδρομής από το Σουέζ, προς τον Κόλπο του Άντεν και τον Ινδικό Ωκεανό. Η θαλάσσια αυτή δίοδος είναι ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια οικονομία καθόσον οι εμπορικές συναλλαγές από την Ευρώπη, την Κίνα, την Ιαπωνία και την Ινδία περνούν από το σημείο αυτό. Σήμερα στη Σομαλία το νοσοκομείο στην Μογκαντίσου που χρηματοδοτήθηκε από την τουρκική υπηρεσία διεθνούς συνεργασίας και ανάπτυξης φέρει το όνομα Ταγίπ Ερντογάν και στην πόλη βλέπει κανείς περισσότερες τουρκικές σημαίες από αυτές της Σομαλίας. 

Βορειότερα της Σομαλίας πάνω στην θαλάσσια οδό από το Σουέζ, προς τον Κόλπο του Άντεν βρίσκεται το νησί Σουακίν του Σουδάν, προπύργιο της περιοχής, την περίοδο της οθωμανικής αυτοκρατορίας, στην κατοχή της οποίας περιήλθε το 16ο αιώνα. Το 2017 μετά από επίσκεψη του Ερντογάν στο Σουδάν και τη συμφωνία που υπογράφηκε, το Σουακίν πέρασε στην κατοχή της Τουρκίας, προκειμένου να το ανοικοδομήσει για λόγους προσκυνηματικού τουρισμού. Ο Ερντογάν δήλωσε ότι η τέτοια ανασυγκρότηση του νησιού θα συνέβαλε στην ιστορική κληρονομιά, προσθέτοντας ότι όσοι επιθυμούν να μεταβούν στη Μέκκα, από την Τουρκία, θα επισκεπτόταν το νησί, πριν περάσουν απέναντι στη Τζέντα με πλοίο. 

Όλα τα παραπάνω καταδεικνύουν το μεγαλοϊδεατισμό του Ερντογάν, που νοιώθει ότι αναμετράται με την ιστορία. Οι συχνές αναφορές του Τούρκου προέδρου στα σύνορα της καρδιάς του, στην αναθεώρηση της συνθήκης της Λωζάννης, στα ιδεολογήματα περί γαλάζιας πατρίδας, κ.λπ εκφράζουν τα νεοθωμανικά του οράματα, που αφορούν τη χώρα μας και σχετίζονται με την επανοριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών και την απόκτηση θαλάσσιου χώρου από την Τουρκία. Κύρια στόχευση του Ερντογαν είναι στα 100 χρόνια από τη γένεση της τουρκικής δημοκρατίας δηλ. το 2023 η Τουρκία να έχει καταστεί μια μεγάλη στρατιωτική και πολιτική περιφερειακή δύναμη, ανεξάρτητη από τη Δύση και ο ίδιος να έχει αντικαταστήσει τον Κεμάλ στο τουρκικό εθνικό υποσυνείδητο.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.