Ευρωεκλογές 2019

Γράφει ο Μιχάλης Παπουτσάκης, Ασκούμενος Δικηγόρος

Για πολλούς οι επερχόμενες εκλογές για την ανάδειξη των μελών του Ευρωκοινοβουλίου είναι οι πλέον κρίσιμες για όλα τα κόμματα που μετέχουν σε αυτές ανεξαρτήτως χροιάς. Είναι αυταπόδεικτο ότι τα περασμένα χρόνια ή ακριβέστερα τις περασμένες δεκαετίες οι ευρωεκλογές αποτελούσαν απλώς μία δοκιμασία σε εθνικό επίπεδο και μόνο, των αντοχών του εκάστοτε κόμματος, χωρίς να ενδιαφέρονται οι δημοσιογράφοι ή ο κάθε ψηφοφόρος για τον αντίκτυπο που έχει η ψήφος του στο Ευρωκοινοβούλιο.

Σε μεγάλο βαθμό βέβαια, αυτή η εσκεμμένη ή μη άγνοια σε πρακτικό επίπεδο και αμιγώς νομικό δεν ήταν και τόσο σημαντική, αν λάβουμε υπόψιν το γεγονός ότι το Ευρωκοινοβούλιο αποτελεί ένα δευτερεύον όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ως εκ τούτου οι αρμοδιότητες του είναι αρκετά αποψιλωμένες, τουλάχιστον εν συγκρίσει με τις αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παρά ταύτα, οι εκλογές που γίνονται από τα επιμέρους κράτη-μέλη της Ε.Ε. επρόκειτο να είναι σημαντικές αυτήν την φορά, επειδή μετά από δεκαετίες ανατρέπεται σε μεγάλο βαθμό το status quo, τουτέστιν οι ισορροπίες μεταξύ των ευρωομάδων.

Ως νομοθετικό σώμα, το Ευρωκοινοβούλιο απαρτίζεται από αρκετές ευρωομάδες, οι οποίες πρέπει να πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις προκειμένου να υφίστανται, όπως αριθμός μελών ανά χώρα, έμβλημα κλπ. Οι πλέον επικρατέστερες μέχρι το 2014 ήταν το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (EPP/ΕΛΚ) και από την άλλη οι Σοσιαλιστές και Δημοκράτες (Σ&Δ/S&D), οι οποίες παρά τις εξωτερικά έντονες διαφωνίες τους, εν τέλει πάνω στον βωμό της ενωσιακής ολοκλήρωσης συνεργάζοντο με μία συντρηπτική πλειοψηφία στο Ευρωκοινοβούλιο, συνήθως με εκατέρωθεν συναλλαγές (π.χ. ψήφιση Προέδρου του Ευρωκοινοβουλίου από την μία μεριά και στήριξη νομοσχεδίων από την άλλη.)

Υπήρχαν βέβαια και άλλες ομάδες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, χωρίς όμως ιδιαίτερη ισχύ ικανή να ταράξει τις ισορροπίες, αντιθέτως στήριζε κατά το δοκούν, χωρίς να εντάσσεται στον προαναφερθέντα συνασπισμό. Ενδεικτικά αναφέρω την Συμμαχία Φιλελευθέρων και Δημοκρατών για την Ευρώπη (ALDE), τους Πρασίνους/Ελεύθερη Συμμαχία (Green/Free Alliance), την Ευρωπαϊκή Ενωμένη Αριστερά (GUE/ENGL), τους Ευρωπαίους Συντηρητικούς και Μεταρρυθμιστές (ECR), την Ευρώπη της Ελευθερίας και της Άμεσης Δημοκρατίας (EFDD2).

Με τις ευρωεκλογές του 2014, άλλαξε σε αξιοσημείωτο βαθμό η σύνθεση των 751 μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και εισήχθη μία νέα ευρωομάδα, ονόματι Ευρώπη των Εθνών & της Ελευθερίας (ENF), η οποία πρόσφατα μετονομάστηκε για την συμμετοχή στις επερχόμενες ευρωεκλογές ως Ευρωπαϊκή Συμμαχία των Λαών & των Εθνών (EAPN). Ουσιαστικά έτσι, ένα τεράστιο κομμάτι των μη εγγεγραμμένων (NI) στο Ευρωκοινοβούλιο απέκτησε αντιπροσώπευση σε τυπικό επίπεδο.

Το ΕΛΚ απαρτίζεται κυρίως από τα λεγόμενα «κεντροδεξιά» ή ακριβέστερα συντηρητικά φιλελεύθερα κόμματα, όπως είναι η Νέα Δημοκρατία στην Ελλάδα, εκφράζοντας περαιτέρω ενωσιακή ενοποίηση, ενώ παράλληλα προωθεί ελαφρώς συντηρητικές αντιλήψεις σε συνδυασμό με φιλελεύθερες, ιδίως στα οικονομικά ζητήματα. Εδώ και χρόνια αποτελεί την πρώτη, αριθμητικά, δύναμη στο Ευρωκοινοβούλιο.

Οι Σ&Δ είναι η λεγόμενη «κεντροαριστερή» ή σοσιαλδημοκρατική ευρωομάδα με κοινωνικά φιλελεύθερες απόψεις και στα λόγια τουλάχιστον σοσιαλιστικές εις ότι αφορά την οικονομία, επιθυμώντας φυσικά περαιτέρω ενωσιακή ενοποίηση.

Επίσης φιλελεύθερων αντιλήψεων σε πολλαπλά επίπεδα και σφόδρα υπέρμαχος περαιτέρω ενωσιακής ενοποίησης τάσσεται το ALDE, ενώ στο ίδιο επίπεδο κινούνται και οι Πράσινοι μαζί με την Ενωμένη Αριστερά.

Ως ηπίως ευρωσκεπτικιστές είναι η ευρωομάδα των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών, ενώ το πιο πολυσυλλεκτικό κομμάτι των ευρωομάδων είναι σίγουρα η Ευρώπη της Ελευθερίας και της Άμεσης Δημοκρατίας, συγκεντρώνοντας μέλη σε εθνικό επίπεδο από εθνικιστές, όπως οι Σουηδοί Δημοκράτες, έως ήπιους ευρωσκεπτικιστές, όπως είναι το Κόμμα των 5 Αστέρων στην Ιταλία. Η ευρωομάδα Ευρωπαϊκή Συμμαχία των Λαών & των Εθνών αποτελεί μια αμιγώς εθνικιστική συμμαχία, η οποία έχει εντάξει τα περισσότερα εθνικιστικά κόμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων.

Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, αλλά και τις επιμέρους εκλογές που έχουν γίνει σε εθνικό επίπεδο, το ΕΛΚ, το οποίο ήδη δέχθηκε υπολογίσιμο πλήγμα στις περασμένες ευρωεκλογές θα δεχθεί ένα ακόμη μεγαλύτερο, στις επερχόμενες, λαμβάνοντας υπόψιν την συρρίκνωση που δέχονται τα συντηρητικά φιλελεύθερα κόμματα που το απαρτίζουν. Πρέπει να επισημανθεί βέβαια ότι καταλύτης στην πορεία του ΕΛΚ είναι η συμμετοχή του κόμματος Fidesz της Ουγγαρίας, ήτοι του Όρμπαν στο ΕΛΚ, ο οποίος ήδη έχει έρθει σε ιδιαίτερα στενές επαφές με την ευρωομάδα EAPN. Με το κόμμα του Όρμπαν ήδη να έχει δεχθεί την αναστολή συμμετοχής του από το ΕΛΚ είναι αβέβαιο το κατά πόσο θα συνεχίσει η συστράτευση του με το ΕΛΚ και είναι απορίας άξιον το πως ακόμη και το Αυστριακό Λαϊκό Κόμμα, υπό την ηγεσία του Κούρτς θα συνεχίσει να στηρίζει τις επιλογές του ΕΛΚ. Πάντως, εάν το κόμμα του Όρμπαν αποχωρήσει από το ΕΛΚ, τότε οι ευρωβουλευτές του θα βρουν σίγουρα καταφύγιο σε ευρωομάδα που θα φέρει σε δεινή θέση το ΕΛΚ.

Η εκ του 2014 πτωτική πορεία των Σ&Δ είναι σίγουρο ότι θα συνεχισθεί και αυτήν την φορά, λόγω της συνεχούς φθοράς που δέχονται τα κόμματα που το απαρτίζουν σε εθνικό επίπεδο. Είναι βέβαια αμφίβολο, εάν αυτό θα επηρεάσει σε κάποιον βαθμό την συνεργασία με το ΕΛΚ, αν και αυτό, όπως θα δούμε δεν θα έχει πολύ σημασία, καθώς τα νούμερα δεν φτάνουν.

Το ALDE επίσης μεν θα λάβει ένα ισχυρό πλήγμα, αλλά με την πρόσφατη συμμετοχή του κόμματος Μακρόν στην προαναφερθείσα ευρωομάδα, τότε ίσως καταφέρει να εξισορροπήσει τις απώλειες της, καθώς ήταν ιδιαίτερα μειωμένα τα ποσοστά της το 2014.

Τα ποσοστά των Πρασίνων και της Ευρωπαϊκής Αριστεράς θα μείνουν λίγο-πολύ στάσιμα, αν και φαίνεται ότι οι Πράσινοι αυτή την φορά θα αναγκασθούν, μαζί με τους ALDE να συμμαχήσουν με τον υπάρχοντα συνασπισμό ΕΛΚ-Σ&Δ.

Μεγάλη μείωση των ποσοστών σίγουρα θα εμφανίσει η ευρωομάδα των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών, καθώς τα επιμέρους κόμματα που το απαρτίζουν, όπως οι Συντηρητικοί της Αγγλίας καταρρέουν και οι μόνες εθνικές δυνάμεις που το διατηρούν είναι τα εθνικιστικά κόμματα, όπως το Κόμμα του Νόμου & της Δικαιοσύνης της Πολωνίας, τα οποία βέβαια είναι περίεργο το πως εξακολουθούν να μένουν στην συγκεκριμένη ευρωομάδα, ενώ η ευρωομάδα Ευρώπη της Ελευθερίας και της Άμεσης Δημοκρατίας μπορεί ίσως να καλύψει την μεγάλη ζημιά που έχει υποστεί δημοσκοπικά, εάν το κόμμα BREXIT του ουσιαστικού ηγέτη της ομάδας αποκομίσει τα υψηλά ποσοστά που λαμβάνει στις πρόσφατες δημοσκοπήσεις.

Η πραγματική, όμως έκπληξη και ανερχόμενη δύναμη στο ευρωκοινοβούλιο θα είναι σίγουρα η Ευρωπαϊκή Συμμαχία των Λαών & των Εθνών, καθώς ο Σαλβίνι πρόσφατα συσπείρωσε και ενέταξε σε αυτήν πλήθος εθνικιστικών κομμάτων, όπως της Δανίας, της Φινλανδίας και πιθανώς του Όρμπαν ή ακόμη και του Κόμματος Νόμου και Δικαιοσύνης της Ουγγαρίας και της Πολωνίας αντίστοιχα, τα οποία δεν έχουν αποκλείσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Η σύνθεση συνεπώς του επερχόμενου ευρωκοινοβουλίου θα έχει μία νέα συμμαχία μεταξύ ΕΛΚ και Σ&Δ, η οποία αριθμώντας περί τις 300 έδρες θα αδυνατεί να εξασφαλίσει πλειοψηφία. Ο πρόεδρος του ΕΛΚ βέβαια, Μάνφρεντ Βέμπερ, δεν αποκλείει πιθανή συνεργασία ακόμη με την Ενωμένη Αριστερά ή κάθε άλλη ευρωομάδα, εκτός της εθνικιστικής συμμαχίας υπό τον Σαλβίνι για να συνεχίσει τις πολιτικές του. Η ευρωομάδα του Σαλβίνι, πάντως μπορεί να αποτελέσει ένα ιδιαίτερο εμπόδιο στα όσα προωθούσε η Ε.Ε., καθώς κονταροχτυπιέται με το ALDE για την 3η θέση και με περίπου 80 βουλευτές, ήτοι τους διπλάσιους της περασμένης ευρωεκλογικής αναμέτρησης, δυνάμει του διπλασιασμού των ποσοστών της Λίγκας στην Ιταλία, ο τωρινός συνασπισμός μπορεί να αναγκασθεί να κάνει μία τεράστια συμμαχία με Πρασίνους, ALDE και Ενωμένη Αριστερά, η οποία όμως είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα συσπειρώσει ακόμη περισσότερο κόσμο προς την ευρωομάδα του Σαλβίνι. Ως εκ τούτου, τον σημαντικότερο κίνδυνο τον διατρέχει πλέον η υπάρχουσα συμμαχία των 2 πρώτων κομμάτων του Ευρωκοινοβουλίου, ως προς την κατεύθυνση που θα αποφασίσουν να λάβουν.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.