Ελληνο-Ισραηλινή φιλία: Η θρυαλλίδα των εξελίξεων

Γράφει ο Μιχάλης Αράπης *

Το Ισραήλ αποτελεί εδώ και μερικά χρόνια τον σημαντικότερο και στενότερο σύμμαχο του ελληνισμού. Πρόκειται για μια στρατηγική συμμαχία σε διπλωματικό, ενεργειακό και αμυντικό επίπεδο που είναι υψίστης εθνικής σημασίας για την Ελληνική και την Κυπριακή Δημοκρατία. Το άρθρο αναφέρεται σε ορισμένους αστάθμητους παράγοντες που έδωσαν το έναυσμα για αυτή την συμμαχία.

Αρχικά πρέπει να τονιστεί ότι αυτή η σύσφιξη σχέσεων αποτελεί μια κολοσσιαία επιτυχία της ελληνικής διπλωματίας και είναι σχετικά πρόσφατη. Είναι το αποτέλεσμα έξυπνων διπλωματικών ελιγμών και αξιοποίησης μιας ευνοϊκής για εμάς συγκυρίας που όμως πρωτογενώς δεν είχε σχέση με την πατρίδα μας. Συγκεκριμένα η Ελλάδα “εκμεταλλεύτηκε” την ξαφνική διάρρηξη των σχέσεων μεταξύ δύο παραδοσιακών συμμάχων, του Ισραήλ και της Τουρκίας. Η αναπάντεχη κρίση στις ισραηλινο-τουρκικές σχέσεις ξεκίνησε πριν 10 χρόνια και ολοένα και επιδεινώνεται.

Θρυαλλίδα των εξελίξεων αποτέλεσε η κρίση του MV Mavi Marmara τον Μάιο του 2010. Το περιστατικό συνέβη στις 31/05/2010 όταν 6 πολιτικά πλοία προσπάθησαν να σπάσουν τον ναυτικό αποκλεισμό της Λωρίδας της Γάζας αγνοώντας τις έντονες προειδοποιήσεις των Ισραηλινών αρχών. Η κρίση πήρε το όνομα της από το όνομα του Τουρκικού πλοίου στο οποίο πραγματοποιήθηκε επιχείρηση της πιο επίλεκτης ομάδας κομμάντος του Ισραήλ της Shayetet 13. Η ομάδα αυτή είναι η αντίστοιχη με αυτή των βατραχανθρώπων της Ελληνικής Διοίκησης Υποβρυχίων Καταστροφών και της Αμερικανικής SE.A.L. (Sea, Air, Land).

Σύμφωνα με Ισραηλινές πηγές στο πλοίο επέβαιναν 590 άτομα εκ των οποίων οι 40 προέβαλαν έντονη αντίσταση. Η κατάσταση εκτραχύνθηκε όταν ένας “ακτιβιστής” απέσπασε το όπλο ενός στρατιώτη με αποτέλεσμα να υπάρξει συμπλοκή με κάποια σκληροπυρηνικά μέλη της τουρκικής Μ.Κ.Ο. – IHH Humanitarian Relief Foundation, που κρατούσαν σιδερένιους λοστούς και μαχαίρια. Αποτέλεσμα της επέμβασης ήταν ο θάνατος 10 πολιτών (9 Τούρκων και ενός τουρκο-αμερικανού) και ο τραυματισμός 10 Ισραηλινών στρατιωτών (ενός εκ των οποίων τραυματίστηκε σοβαρά). Σύμφωνα με πηγές της Αμερικανικής εφημερίδας Daily News (30/01/2011), 5 από τους “ακτιβιστές” είχαν προβεί σε δηλώσεις για την πρόθεση τους να “μαρτυρήσουν”.

Το γεγονός αυτό οδήγησε σε δημόσια ανταλλαγή δηλώσεων και σκληρών χαρακτηρισμών ειδικά από την τουρκική πλευρά. Ύστερα από διαβουλεύσεις και έρευνες από τον Ο.Η.Ε. το Ισραήλ προσέφερε το 2013 στην Τουρκία το ποσό των $20 εκατομμυρίων δολαρίων ως αποζημίωση. Μάλιστα στις 22/03/2013 ο (τότε και νύν) Ισραηλινός Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου (Benjamin Netanyahu) εξέφρασε επίσημα τη συγνώμη του εκ μέρους του κράτους του στον σημερινό Πρόεδρο και τότε Πρωθυπουργό της Τουρκίας κ. Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν (Recep Tayyip Erdoğan). Η συγνώμη έγινε δεκτή από την τουρκική ηγεσία και η συμφωνία εγκρίθηκε από την Ισραηλινή Κυβέρνηση στις 29/06/2016.

Παρά την επίλυση του ζητήματος οι σχέσεις των δύο κρατών είχαν διαρραγεί. Παράγοντα σε αυτή την εξέλιξη έπαιξε και το γεγονός ότι στο ενδιάμεσο υπήρξε άμεση αντίδραση από την ελληνική διπλωματία που κεφαλαιοποίησε στο έπακρο την κρίση. Αυτός ο έντεχνος χειρισμός οδήγησε όχι μόνο σε πλήρη σύγκλιση μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ αλλά και Κύπρου και Ισραήλ. Το γεγονός ότι αυτή η σχέση σφυρηλατήθηκε σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό από όλες τις ελληνικές κυβερνήσεις από το 2010 έως σήμερα, αποτελεί ιστορικό επίτευγμα και απόδειξη της χάραξης εθνικής στρατηγικής.

Η δημιουργία αυτού του άξονα που αργότερα εξελίχθηκε σε τετράγωνο με την προσέγγιση προς την Αίγυπτο αποτελεί σημαντική παρακαταθήκη για το μέλλον και πρέπει να διαφυλαχθεί ως κόρη οφθαλμού.

* – LLB, LLM, MA
Πρόεδρος – Ε.Κ.Ο. Επιστημόνων ΗΒ
Αντιπρόεδρος Ελληνορθοδόξου Κοινότητος Κάρντιφ και Νοτίου Ουαλίας
*Νομικός με μεταπτυχιακά στο Διεθνές Εμπορικό Δίκαιο και στον τομέα του ηλεκτρονικού εγκλήματος και της τρομοκρατίας στον Κυβερνοχώρο.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Ελευθερία” του Λονδίνου (22/10/2020)

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.