Ας μην μετατρέπουμε την ελπίδα σε πρόβλεψη!

Γράφει ο Μίλτος Γήτας

Τα μέτρα για την πανδημία έχουν παγώσει εδώ και μήνες την αγορά, αλλά τα εμβόλια δημιουργούν ελπίδες ότι τελικά η επιστήμη θα νικήσει τον κορωνοϊό και οι κοινωνίες θα επιστρέψουν, μετά από καιρό, σε κάποια κανονικότητα.

Ωστόσο, ο έκτακτος χαρακτήρας της κατάστασης και τα πρωτοφανή μέτρα που εφαρμόζονται δεν επιτρέπουν να δούμε την επόμενη μέρα, η οποία, ακόμα και στο καλύτερο δυνατό υγειονομικό σενάριο, παραπέμπει σε καταστάσεις πολύ διαφορετικές από εκείνες προ κορωνοϊού.

Ειδικά στην οικονομία, όσοι ελπίζουν πως η κατάσταση θα επανέλθει σε κανονικούς ρυθμούς μάλλον εθελοτυφλούν και μετατρέπουν την ελπίδα τους σε πρόβλεψη. Είναι δεδομένο ότι το πλήγμα θα είναι μεγάλο και εκτεταμένο.

Ήδη οι εκτιμήσεις των ανθρώπων που ζουν τον σφυγμό της αγοράς μέσα από τα λογιστικά και φοροτεχνικά γραφεία συγκλίνουν στο ότι ένα σημαντικό ποσοστό μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων δεν θα καταφέρει να επιβιώσει και να ανοίξει πάλι, ακόμα και όταν η πανδημία θα έχει τεθεί υπό έλεγχο.

Ο μεγάλος φόβος αφορά στο τι θα συμβεί όταν λήξουν οι αναστολές πληρωμών και αποσυρθούν τα μέτρα στήριξης, οι εκπτώσεις στα ενοίκια και οι επιδοτήσεις των εργαζομένων.

Ορισμένοι επιμένουν να προβλέπουν απότομη ανάκαμψη, προεξοφλώντας ότι εάν ο κόσμος μπορεί να κινηθεί με ασφάλεια, τότε όλοι θα σπεύσουν να διασκεδάσουν, να καταναλώσουν, να ταξιδέψουν, με λίγα λόγια να κάνουν όσα στερήθηκαν τον καιρό της καραντίνας.

Η πρόβλεψη δεν είναι αβάσιμη, αφού στηρίζεται στην ανθρώπινη φύση, ενώ κάτι ανάλογο είχε συμβεί και μετά τους Παγκόσμιους Πολέμους του προηγούμενου αιώνα.

Αυτή τη φορά, μάλιστα, στο τραπέζι θα υπάρχουν και πολλά χρήματα διαθέσιμα, μέσα από τη ρευστότητα που διοχετεύεται από τις κεντρικές τράπεζες αλλά και τις χρηματοδοτήσεις από τους εθνικούς προϋπολογισμούς και το Ταμείο Ανάκαμψης για την Ευρώπη.

Πολλοί οικονομολόγοι όμως καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η ανάκαμψη θα είναι άνιση υπό την έννοια ότι κάποιοι θα ανακάμψουν, αλλά κάποιοι άλλοι θα βουτήξουν στο ναδίρ. Η νέα «κανονικότητα», μετά τον κορωνοϊό, πιθανότατα θα είναι πολύ διαφορετική, πιο σκληρή και με μεγαλύτερες ανισότητες.

Ειδικά στην Ελλάδα οι επιπτώσεις θα είναι βαθιές και μακροχρόνιες. Τα ταξίδια και ο τουρισμός θα είναι οι τελευταίοι τομείς που θα «ανοίξουν», ενώ τίποτα δεν προοιωνίζεται ότι θα αλλάξει το στρεβλό μοντέλο της υπερεξάρτησης από τον τουρισμό και της παραγωγικής απραξίας. Εάν δεν γίνουν κρίσιμες αλλαγές στον τρόπο που λειτουργεί η οικονομία και η παραγωγή, τα 32 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης θα περάσουν αλλά δεν θα αλλάξουν και πολλά.

Ασφαλώς κάποιοι θα κερδίσουν από το αλισβερίσι, πιθανόν να αναδειχθούν νέοι πρωταγωνιστές στον χώρο των επιχειρήσεων, αλλά συνολικά η οικονομία πιθανόν να παραμείνει εξαρτημένη από τις εισαγωγές, με υπηρεσίες έντασης εργασίας και διαρκή πίεση στα εισοδήματα.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.