Για το φετινό Μοντέλο της Βουλής

Γράφει ο Αντώνιος Μιχελόγγονας, Νομικός

Το τετραήμερο 10-13 Μαρτίου διενεργήθηκε το 5ο Μοντέλο Βουλής των Ελλήνων. Είχα την τύχη να συμμετάσχω για δεύτερη φορά, ως βουλευτής του Εθνικού Κινήματος στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων. Το συνέδριο ολοκληρώθηκε επιτυχώς τη Δευτέρα. Με τη σειρά όμως.

Το Μοντέλο Βουλής των Ελλήνων είναι συνέδριο-κοινοβουλευτική προσομοίωση. Μπορεί κανείς να συμμετάσχει στην παραγωγή νομοθετικού έργου ως βουλευτής, τομεάρχης, πρόεδρος κόμματος, αντιπρόεδρος κόμματος, εκπρόσωπος τύπου, υπουργός, πρωθυπουργός, αλλά και να έχει ενεργό ρόλο στην οργάνωση και τη διαδικασία ως πρόεδρος ή αντιπρόεδρος της Βουλής, πρόεδρος ή αντιπρόεδρος επιτροπής, δημοσιογράφος, προσωπικό της Βουλής, νομική υπηρεσία και σύμβουλος της κυβέρνησης. Κάθε ρόλος έχει διαφορετικά καθήκοντα, προνόμια και υποχρεώσεις, σε αντιστοιχία με την πραγματική Βουλή. Γενικότερα το συνέδριο συνδυάζει την έρευνα επί νομικών και κοινωνικών ζητημάτων με την προσομοίωση της κοινοβουλευτικής διαδικασίας όπως θα έπρεπε να είναι.

Λειτουργεί σε επιτροπές και ολομέλεια. Κάθε επιτροπή έχει πρόεδρο και αντιπρόεδρο για το συντονισμό, νομική υπηρεσία που αποφαίνεται επί νομικών ζητημάτων και προσωπικό που βοηθάει στα διαδικαστικά. Οι επιτροπές εργάζονται πάνω σε νομοσχέδια που γράφονται από τον υπουργό και τους συμβούλους του. Από κει και πέρα τα επεξεργάζονται οι βουλευτές. Υπάρχουν 4 κόμματα. Το Εθνικό Κίνημα, η Φιλελεύθερη Κίνηση, η Σοσιαλιστική Δύναμη και η Ενωμένη Αριστερά. Φέτος διέθεταν 75 βουλευτές το καθένα. Η ίση κοινοβουλευτική δύναμη δίνει τη δυνατότητα καλύτερης διαπραγμάτευσης, με συνεχή ανταλλαγή επιχειρημάτων και υποχωρήσεις. Η ισότητα ωστόσο δεν αποκλείεται να μεταβληθεί, δεδομένου ότι υπάρχει η δυνατότητα ανεξαρτητοποίησης βουλευτή, μετακίνησης σε άλλο κόμμα ή και δημιουργίας νέου κόμματος!

Και τα 4 κόμματα συμμετέχουν στην κυβέρνηση συνεργασίας, για αυτό και είναι ένας υπουργός από το καθένα. Τα νομοσχέδια που κατατίθενται στις επιτροπές δέχονται επεξεργασία από τους βουλευτές, που μπορούν να καταθέτουν τροπολογίες στα υπάρχοντά άρθρα ή προσθήκες νέων. Οι βουλευτές του ίδιου κόμματος σε κάθε επιτροπή συντονίζονται από τον τομεάρχη. Για να περάσει ένα νομοσχέδιο από την επιτροπή και να κατατεθεί στην ολομέλεια χρειάζεται απόλυτη πλειοψηφία, εκ των πραγμάτων λοιπόν είναι αναγκαίες οι συνεργασίες. Όπως γίνεται αντιληπτό χρειάζεται μεγάλη έρευνα και προετοιμασία για τα ζητήματα που πραγματεύεται το νομοσχέδιο προκειμένου κάθε ομάδα να περάσει τις απόψεις της. Από τη στιγμή που το νομοσχέδιο κατατίθεται στην ολομέλεια το παιχνίδι περνάει περισσότερο στην κυβέρνηση και τους πολιτικούς αρχηγούς και λιγότερο στους βουλευτές, από αυτούς ωστόσο εξαρτάται αν θα ψηφιστεί. Όλα όσα διαδραματίζονται στο συνέδριο καλύπτονται δημοσιογραφικά από τη δημοσιογραφική ομάδα.

Πρωθυπουργός στο φετινό ΜΒΕ ήταν ο Γιώργος Ευγενίδης, πρώην πρόεδρος της Φιλελεύθερης Κίνησης. Υπουργός Οικονομικών ήταν ο Αναστάσιος Ξύκης , από τη Σοσιαλιστική Δύναμη, υπουργός Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων ο Κωνσταντίνος Τομαρας της Φιλελεύθερης Κίνησης, υπουργός Δημοσίας Τάξης και Εσωτερικών ο Πασχάλης Πασχαλιδης του Εθνικού Κινήματος και υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού ο Κωνσταντίνος Ζηνελης της Ενωμένης Αριστεράς. Πρόεδρος του Εθνικού Κινήματος η Κατερίνα Γαβριηλιδου, της Φιλελεύθερης Κίνησης ο Σταύρος Μπακολας, της Σοσιαλιστικής Δύναμης ο Γιώργος Παπαγεωργίου και της Ενωμένης Αριστεράς ο Ιωάννης Πετρας. Τέλος, πρόεδρος της Βουλής ήταν ο Κωνσταντίνος Ρεππας, με πρώτη αντιπρόεδρο τη Τζωρτζινα Τζιανη και δεύτερο το Θοδωρή Σιδηρόπουλο .

Το συνέδριο ξεκίνησε κανονικά την Παρασκευή. Τελετή έναρξης στην αίθουσα της Παλιάς Βουλής, ομιλίες οργανωτικής επιτροπής και επισήμων προσκεκλημένων. Απηύθυναν χαιρετισμό ο Άδωνις Γεωργιάδης, η Ζωή Κωνσταντοπούλου, ο Ανδρέας Λοβέρδος, ο Γιάννης Μανιάτης, ο Γιάννης Ανδριανός ως εκπρόσωπος του Κυριάκου Μητσοτάκη και ο Βασίλης Λεβέντης. Όλοι καταχειροκροτήθηκαν και ακολούθησαν οι τοποθετήσεις των αξιωματούχων του συνεδρίου, δηλαδή του πρωθυπουργού, των υπουργών και των προέδρων κόμματος. Το απόγευμα το συνέδριο μεταφέρθηκε στο ξενοδοχείο Royal Olympic για την πρώτη ανεπίσημη συζήτηση των επιτροπών.

 

Για δύο μέρες, Σάββατο και Κυριακή, ακολούθησε η διαδικασία στις επιτροπές, με επίσημες και ανεπίσημες συζητήσεις-διαπραγματεύσεις. Ας τις πάρουμε με τη σειρά.

Η Επιτροπή Οικονομικών στην οποία και συμμετείχα είχε στην ατζέντα κυρίως μια λύση για το ασφαλιστικό σύστημα, αλλά και φορολογικά ζητήματα. Το νομοσχέδιο του υπουργού Ξυγκη εξέπληξε όλη την επιτροπή καθώς καταργούσε πλήρως τη δημόσια ασφάλιση και εισήγαγε υποχρεωτική ιδιωτική ασφάλιση, με διατήρηση ενός δημοσίου συστήματος μόνο για εργαζόμενους στο δημόσιο, ευπαθείς κατηγορίες και χαμηλόμισθους. ΦΚ και ΕΚ το αντιμετώπιζαν θετικά αλλά με μεγάλες αλλαγές, ΣΔ και ΕΝΑΡ αντιμετώπιζαν την ιδιωτική ασφάλιση αρνητικά. Τελικά μετά από μακρές διαπραγματεύσεις και παρέμβαση των συμβούλων του υπουργού υπήρξε μια κοινή συμφωνία για διατήρηση ελάχιστης εγγυημένης σύνταξης από το δημόσιο και επιπλέον προαιρετική ιδιωτική ασφάλιση το βράδυ του Σαββάτου. Την επόμενη μέρα όμως ΦΚ και ΕΚ αναθεώρησαν και επέλεξαν να στηρίξουν το σχέδιο του υπουργού, με τη διαφορά ότι η ιδιωτική ασφάλιση παρέμεινε προαιρετική και το Δημόσιο εγγυήθηκε ελάχιστη σύνταξη. Στα υπόλοιπα πεδία του νομοσχεδίου (επενδυτικά κίνητρα, νέο φορολογικό σύστημα, αντιμετώπιση ανεργίας) η συναίνεση ήταν σχεδόν απόλυτη, ενώ ομοφωνία υπήρξε στην ψήφιση προσθήκης για την αντιμετώπιση του δημογραφικού.

Η Επιτροπή Άμυνας ασχολήθηκε με τη στρατιωτική θητεία, το σύστημα ανάδειξης της στρατιωτικής ηγεσίας, τους εξοπλισμούς και το ενιαίο αμυντικό δόγμα Ελλάδας-Κύπρου. Ο υπουργός Τομαρας εισηγήθηκε αύξηση της θητείας και επέκτασή της στις γυναίκες, εκλογική ανάδειξη της στρατιωτικής ηγεσίας από ανώτατους αξιωματικούς, δημιουργία ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας και αυτόματη είσοδο της Ελλάδας σε πόλεμο εφόσον συμμετέχει η Κύπρος. Η ΦΚ και το ΕΚ συμφωνούσαν στη βασική ιδέα αλλά ήθελαν αλλαγές. Οι άλλες δύο ομάδες απείχαν μακριά από τη λογική του υπουργού σε όλα τα ζητήματα και το Σάββατο λόγω πρόσκαιρης αριθμητικής υπεροχής τους κατάφεραν να καταψηφιστούν βασικά άρθρα του νομοσχεδίου, και κυρίως η αύξηση της θητείας. Οι ισορροπίες όμως άλλαξαν την επόμενη μέρα με την προσχώρηση ενός βουλευτή της ΣΔ στο ΕΚ. Με αριθμητική υπεροχή πλέον ο υπουργός και οι δύο παρατάξεις ψήφισαν ηπιότερη αύξηση της θητείας, αλλά και της στρατιωτικής εκπαίδευσης. Τελικά το νομοσχέδιο που κατατέθηκε στην ολομέλεια προέβλεπε ανάδειξη της στρατιωτικής ηγεσίας από ταξιάρχους και συνταγματάρχες, αύξηση της θητείας και στράτευση των γυναικών και υποχρέωση της Ελλάδας για συνδρομή της Κύπρου εφόσον ζητηθεί.

Η Επιτροπή Δημοσίας Τάξης ασχολήθηκε με το προσφυγικό ζήτημα, και συγκεκριμένα με τα κέντρα κράτησης, τους ελέγχους στα σύνορα, το σύστημα απονομής ιθαγένειας και τη φοίτηση προσφυγόπουλων σε σχολεία. Το νομοσχέδιο ήταν πολύ μετριοπαθές και στόχευε ξεκάθαρα σε ευρεία συναίνεση. Παρ’ όλα αυτά η αριθμητική υπεροχή των δύο εξ’ αριστερών δυνάμεων το Σάββατο λόγω απουσίας δύο βουλευτών του ΕΚ τους επέτρεψε να περάσουν τη θέση τους για πλήρη κατάργηση των κέντρων κράτησης και ουσιαστικά μηδενικών μέτρων φύλαξης των συνόρων. Χρειάστηκαν μεγάλες προσπάθειες από το ΕΚ και τη ΦΚ για να αντιστραφούν οι όροι την επομένη. Εν πάση περιπτώσει μέρος των σοσιαλιστών στήριξε κάποιες κοινές προτάσεις των δύο ομάδων και εν συνεχεία η επιτροπή χαρακτηρίστηκε από συναίνεση. Το τελικό νομοσχέδιο προέβλεπε μια πιο χαλαρή μορφή κέντρων φιλοξενίας, διαδικασίες επαναπροώθησης, ποινικοποίηση της παράνομης απασχόλησης αλλοδαπού, απόδοση ιθαγένειας σε μετανάστες δεύτερης γενιάς υπό προϋποθέσεις και φύλαξη των συνόρων από ειδικό σώμα.

Στην Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων το νομοσχέδιο αφορούσε τον αθλητισμό. Συγκεκριμένα περιελάμβανε μέτρα αντιμετώπισης του χουλιγκανισμού, όπως το ηλεκτρονικό εισιτήριο και η ηλεκτρονική καταγραφή στις εξέδρες, σύσταση αθλητικής αστυνομίας, κίνητρα ενασχόλησης με τον αθλητισμό και συμμετοχή των φιλάθλων στη διοίκηση των ομάδων. Υπήρχε ευρεία συναίνεση για το σύνολο των ρυθμίσεων εκτός της αθλητικής αστυνομίας και της συμμετοχής των φιλάθλων. Παρ’ όλα αυτά η αντιπαράθεση στην επιτροπή δεν ήταν μεγάλη και το σύνολο σχεδόν του νομοσχεδίου πέρασε στην ολομέλεια, σε κάποια σημεία τροποποιημένο και με χρήσιμες προσθήκες.

Η μεγάλη ιδιαιτερότητα ωστόσο του φετινού ΜΒΕ ήταν η Επιτροπή Συνταγματικής Αναθεώρησης. Δεν επρόκειτο για ένα απλό νομοσχέδιο αλλά για τον καταστατικό χάρτη της χώρας. Οι προτάσεις που εισήχθησαν εξαρχής προκάλεσαν μεγάλες αντιδράσεις και σχόλια σε όλα τα κόμματα. Ο πρωθυπουργός κατηγορήθηκε για αυτές αλλά απάντησε ότι δεν προέρχονταν όλες από τον ίδιο. Περιελάμβαναν μεγάλες αλλαγές στις σχέσεις κράτους-εκκλησίας, στο άρθρο 16, στον τρόπο ανάδειξης ΠτΔ, στην ποινική ευθύνη βουλευτών και υπουργών και σε ζητήματα δικαιοσύνης. Εξαρχής φαινόταν ότι ΕΝΑΡ και ΣΔ ταυτίζονταν στις περισσότερες προτάσεις, η δε ΦΚ ήθελε να εκμεταλλευτεί την προέλευση του πρωθυπουργού από αυτήν. Το ΕΚ κατέβαινε με κόκκινη γραμμή τη διατήρηση ως έχει των σχέσεων κράτους-εκκλησίας. Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιήθηκε την πρώτη μέρα συμφωνία με τους Φιλελεύθερους για διατήρηση του ως έχει και σύμπλευση στο άρθρο 16 για εισαγωγή ιδιωτικών πανεπιστημίων. Η ΦΚ ωστόσο επέλεξε τελικά να συμπλεύσει με τους άλλους δύο και να ψηφίσει μετατροπή της Ελλάδας σε κοσμικό κράτος. Μετά από αυτό το ΕΚ απέκλεισε οποιαδήποτε συνεργασία με τη ΦΚ στην εν λόγω επιτροπή. Αυτή η εξέλιξη έμελλε να κρίνει την αναθεώρηση. Πράγματι οι δύο ομάδες δε συνεργάστηκαν ξανά, ούτε καν στο άρθρο 16, το οποίο έμεινε ως είχε. Οι περισσότερες προτάσεις της κυβέρνησης κατέπεσαν, συμπεριλαμβανομένων των αλλαγών στην εκλογή ΠτΔ. Τελικά η πρόταση που κατατέθηκε στην ολομέλεια για αναθεώρηση κυρίως περιελάμβανε τις σχέσεις κράτους-εκκλησίας, αλλαγές στην ποινική ευθύνη υπουργών και ίδρυση συνταγματικού δικαστηρίου.

Κι έφτασε λοιπόν η Δευτέρα. Η μέρα της ολομέλειας που θα έκρινε οριστικά τα νομοσχέδια. Οι εργασίες ξεκίνησαν με την πρόταση αναθεώρησης. Οι βουλευτές επικεντρώθηκαν στα άρθρα 3 και 16, με συνεχείς αντεγκλήσεις μεταξύ ΕΚ και ΦΚ. Ο πρωθυπουργός δεν ήταν ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα, κυρίως λόγω της διατήρησης της σύνδεσης εκλογής ΠτΔ με διενέργεια βουλευτικών εκλογών. Εν τέλει το σύνολο της πρότασης εγκρίθηκε με την απαιτούμενη πλειοψηφία. Ακολούθησε το νομοσχέδιο για τον αθλητισμό, στη συζήτηση του οποίου επιβεβαιώθηκε απλά η μεγάλη διάθεση συναίνεσης. Μόνες πηγές διαφωνιών η σύσταση αθλητικής αστυνομίας και η κοινωνικοποίηση των ΠΑΕ και ΚΑΕ. Εν τέλει το σύνολο του νομοσχεδίου πέρασε σχεδόν ομόφωνα. Στη συζήτηση αυτού ωστόσο υπήρξε και η πρώτη φάση έντασης, με βουλευτές της ΕΝΑΡ να βγάζουν μπλουζάκια με σφυροδρέπανο και να αποβάλλονται προσωρινά από την αίθουσα.

Ακολούθησε η συζήτηση του νομοσχεδίου για το ασφαλιστικό. Συνεχείς αντεγκλήσεις, επιθέσεις και απαντήσεις μεταξύ των τεσσάρων ομάδων, με τη συμμαχία ΕΚ-ΦΚ να επιβεβαιώνεται. Το μεγάλο ερωτηματικό αν θα περνούσαν τα δύο άρθρα που εισήγαγαν την τομή της ιδιωτικής ασφάλισης, καθώς επισήμως ΣΔ και ΕΝΑΡ δεν τα στήριζαν. Εν τέλει υπερψηφίστηκαν με κάποιες διαρροές από ΣΔ, όπως και το σύνολο του νομοσχεδίου με μεγαλύτερη πλειοψηφία. Η ΕΝΑΡ στήριξε αρκετά άρθρα. Πάντως η συζήτηση είχε δημιουργήσει μεγάλη ένταση στην ατμόσφαιρα και πλησίαζε το επικίνδυνο νομοσχέδιο της Επιτροπής Άμυνας. Επρόκειτο για την πιο σκληρή συμμαχία ΦΚ-ΕΚ, που στήριζαν απεριόριστα τον υπουργό Τομαρα. Ο τελευταίος ξεκίνησε νέο γύρο αντιπαράθεσης με επίθεσή του στις δύο αριστερές παρατάξεις. Ακολούθησε απάντηση από τον πρόεδρο της ΕΝΑΡ Ι. Πετρα που αποκάλεσε το ΕΚ και τη ΦΚ απογόνους των προδοτών της Κύπρου. Τη σκυτάλη πήρε ο πρόεδρος της ΦΚ Σταύρος Μπακολας, που επιτέθηκε στις δύο παρατάξεις για τον εμφύλιο. Τότε η κατάσταση ξέφυγε τελείως, ΣΔ και ΕΝΑΡ αποχώρησαν από την αίθουσα και επέστρεψαν μόνο όταν ο Μπακολας αποβλήθηκε. Στη θέση του ως πρόεδρος της ΦΚ ο Σουριανος.
Τελικά το νομοσχέδιο για την άμυνα εγκρίθηκε ολόκληρο, με την εξαίρεση δύο άρθρων. Ακολούθησε η συζήτηση για το προσφυγικό, στην οποία κάθε πλευρά έκανε προσπάθεια να μειωθεί η ένταση. Οι τοποθετήσεις όλων ήταν μετριοπαθείς και ελάχιστα επιθετικές. Το νομοσχέδιο εγκρίθηκε ολόκληρο.

Στο σημείο αυτό με κοινή συναίνεση και των τεσσάρων παρατάξεων ο Σταύρος Μπακολας, που είχε στο μεταξύ διευκρινίσει ότι αστειευόταν και ανακάλεσε τη δήλωσή του, επέστρεψε στην αίθουσα. Ακολούθησε η συγκινητική τελετή λήξης ενός ακόμα συνεδρίου.

Θα αναρωτηθεί τώρα κανείς: Γιατί να συμμετάσχω στο ΜΒΕ; Απαντώ: Είναι μια εμπειρία που πραγματικά αξίζει. Δεν είναι τόσο το αίσθημα ότι για 4 μέρες αναλαμβάνεις ρόλο βουλευτή κτλ, ούτε ότι υπερασπίζεσαι τις ιδέες και τις απόψεις σου στο πλαίσιο της ομάδας. Ούτε οι γνώσεις που αποκτάς από τη διαδικασία, ούτε οι εμπειρίες. Αυτό που εκτιμώ περισσότερο από όλα στο ΜΒΕ είναι η δυνατότητα που δίνει σε νέους με διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες να συνδιαλλαγούν και να διαπιστώσουν ότι τελικά δε διαφωνούν τόσο πολύ. Γιατί εν τέλει αυτό που χαρακτηρίζει τον άνθρωπο δεν είναι μόνο οι απόψεις Του, είναι κυρίως ο σεβασμός για τις άλλες απόψεις. Και σε μια χώρα όπου η συμμετοχή των νέων στην πολιτική συνήθως γίνεται με αφίσες, επεισόδια, συνθήματα και ξύλο η ύπαρξη προσομοιώσεων σαν το ΜΒΕ μόνο καλή θεωρείται. Δεν είναι πολιτική, όσοι το νομίζουν κάνουν λάθος. Συμμετέχοντας σε μια προσομοίωση-συνέδριο δεν κάνεις πολιτική, κάνεις κάτι πολύ καλύτερο. Κάνεις φιλίες, κάνεις σχέσεις, κάνεις διάλογο. Και κυρίως κάνεις ένα ευχάριστο διάλλειμα από τη σκληρή πραγματικότητα.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.